Passende zorg verbetertraject - Artrose van knie en heup (evaluatiefase)

Samen met partijen in de zorg heeft Zorginstituut Nederland onderzocht waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met knie- en heupartrose. In juni 2014 heeft het Zorginstituut het ‘Verbetersignalement zorg bij artrose van knie en heup' uitgebracht. Hierin staat beschreven waar nog ruimte is voor verbetering. De partijen in het veld zijn aan de slag gegaan met de verbeterpunten uit het signalement. In juni 2018 deden we een kwantitatieve tussenmeting als aanvulling op de nulmeting. In maart 2021 publiceerden we een tussenrapportage met het eerste deel van de evaluatie over de voortgang van de implementatie. Daarbij zijn ook de doelstellingen geconcretiseerd en aangepast. In december 2025 verscheen de eindevaluatie over het zorggebruik voor mensen met knie- en heupartrose.

Verbetersignalement

In het ‘Verbetersignalement zorg bij artrose van knie en heup’ stelt het Zorginstituut samen met partijen in de zorg vast, dat verbeteringen mogelijk zijn in het zorgtraject voor mensen met deze aandoening.

Verbetersignalement zorg bij artrose van knie en heup

Samen met patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars zijn verbeterafspraken gemaakt. De betrokken partijen hebben zich verbonden aan deze afspraken en de uitvoering ervan. Het gaat om de volgende onderwerpen voor verbetering:

meer doelmatige inzet van beeldvormende diagnostiek
selectievere plaatsing van knie- en heupprothesen

In dit traject is op verzoek van partijen een extra tussenmeting gedaan om de nulmeting in het verbetersignalement aan te vullen:

Kwantitatieve tussenmeting 2014-2015 Zinnige Zorg verbetersignalement zorg voor artrose van knie en heup

Wat gaan patiënten van de verbeteracties merken?

De volgende verbeterafspraken dragen bij aan meer passende zorg voor mensen met knie- of heupartrose.

Waardegedreven zorg: protheseplaatsing gebeurt alleen als het echt nodig is, dankzij stepped care en scherpere indicatiestelling.
Behandeling waar mogelijk dicht bij huis: artrose wordt meestal in de eerste lijn vastgesteld. Doelmatig gebruik van beeldvormende diagnostiek voorkomt overdiagnostiek en onnodige verwijzingen naar het ziekenhuis.
Zorg komt samen met de patiënt tot stand: de behandeling sluit beter aan bij persoonlijke situatie en voorkeuren van de patiënt door Samen beslissen.

Resultaten implementatiefase en monitoring

In de implementatiefase organiseerde het Zorginstituut bijeenkomsten met de betrokken partijen. Daar stemden we af hoe partijen de verbeterafspraken zijn gaan uitvoeren en welke acties hiervoor nodig waren. De verslagen van die bijeenkomsten staan in de tijdlijn en in de lijst publicaties op deze pagina.

Tijdens de implementatie stuurde het Zorginstituut ook voortgangsrapportages naar de minister van VWS:

Voortgangsrapportage na 1 jaar van 'Zorg voor artrose knie en heup'

Voortgangsrapportage na 2 jaar van 'Zorg voor artrose knie en heup'

Evaluatie van verbeterafspraken

Het Zorginstituut verwacht dat het toepassen van de verbeterafspraken een positieve invloed heeft op de kwaliteit van zorg voor mensen met knie- en heupartrose. En op de toegankelijkheid en betaalbaarheid van die zorg. De evaluatie vindt plaats in 2 delen, in samenspraak met de betrokken partijen. Het Zorginstituut stuurt het verslag van de evaluaties naar de minister van VWS.
In deel 1 maakten we de voortgang van de implementatie van de verbeterafspraken zichtbaar. En zijn de doelstellingen geconcretiseerd.

Tussentijdse evaluatie artrose van knie en heup

Deel 2 vormt de eindevaluatie van dit verbetertraject. We beschrijven hierin in welke mate de verbeterafspraken in 2023 waren gerealiseerd. Ook beschrijven we de ontwikkelingen en initiatieven in de artrosezorg. Daarnaast doen we aanbevelingen aan partijen om de artrosezorg verder te verbeteren.

Evaluatie Passende zorg verbetertraject artrose van knie en heup

Van Zinnige Zorg naar Passende zorg verbetertrajecten

Omdat het implementeren van verbeterafspraken leidt tot daadwerkelijke veranderingen die bijdragen aan passende zorg, is de naam Zinnige Zorg eind 2023 veranderd naar ‘Passende zorg verbetertrajecten’. De activiteiten in deze verbetertrajecten zijn onderdeel van de inspanningen van het Zorginstituut Nederland om passende zorg te bevorderen. In het programma ‘Zinnige Zorg’ van Zorginstituut Nederland is de laatste jaren al veel voorwerk gedaan. De verbetersignalementen beschrijven concrete verbeterafspraken over effectieve en kwalitatief goede zorg, die op de juiste plek wordt geleverd en samen met de patiënt tot stand komt. Ook voor preventie is aandacht.

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit verbetertraject? Mail uw vraag dan aan Bas Veerman via ons contactformulier.

Betrokken partijen

Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV)
Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR)
ReumaNederland
Vereniging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck (VvOCM)
Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

Tijdlijn

Behandeling van artrose knie en heup

Op 4 februari 2026 publiceerde het Zorginstituut de eindevaluatie van het verbetertraject voor mensen met knie- en heupartrose. Hierin blikken we terug in hoeverre de verbeterafspraken zijn gerealiseerd. Ook beschrijven we de belangrijke ontwikkelingen en initiatieven in de artrosezorg. Daarnaast bevat het rapport aanbevelingen voor zorgprofessionals om de zorg verder te verbeteren.

Evaluatie Passende zorg verbetertraject artrose van knie en heup

Het Zorginstituut wil met de evaluatie ook graag inzicht krijgen in de mate waarin het verbetersignalement en de ondersteuning bij de implementatie hebben bijgedragen aan de verbeterpunten uit het ‘Verbetersignalement Zorg voor artrose van knie en heup’.
Het Zorginstituut voegt daarom de volgende vragen aan het evaluatieplan toe:

In hoeverre hebben de adviezen uit het Verbetersignalement en/of de ondersteuning bij de implementatie door het Zorginstituut bijgedragen aan het optreden van de beoogde resultaten en effecten ten aanzien van:

De ontwikkeling in de toepassing van de beeldvormende diagnostiek in de eerste lijn?
De ontwikkeling van nieuwe methodes of technieken die gedeelde besluitvorming bij knie- en of heupartrose kunnen ondersteunen?
De ontwikkeling van nieuwe instrumenten of verbetering van bestaande instrumenten op het gebied van patiëntenvoorlichting bij knie- en of heupartrose?
De toepassing van stepped-care door artsen?
Selectievere plaatsing van prothesen?

Bij het niet of in beperkte mate optreden van de beoogde resultaten en effecten:

Hoe is het te verklaren dat de beoogde resultaten en effecten niet of in beperkte mate zijn opgetreden?

De betrokken organisaties krijgen de bovenstaande vragen voorgelegd tijdens een interview. In het 1e kwartaal van 2019 worden partijen hiervoor benaderd door een organisatie- en adviesbureau.