Het Zorginstituut heeft vastgesteld dat Flash Glucose Monitoring (FGM), een hulpmiddel voor mensen met diabetes, vergoed kan worden uit het basispakket. De vergoeding geldt voor mensen met diabetes type 1 en 2 met een intensief insulineschema. De vergoeding van FGM voor deze groep patiënten gaat in op 10 december 2019.
[Astrid Choris, adviseur Zorginstituut Nederland]
Wij hebben de afgelopen maanden keihard gewerkt om samen met zorgaanbieders en patiënten duidelijkheid te bieden. En die is er nu.
[Voice-over]
De flash glucose monitor (FGM), waarmee mensen met diabetes en een intensief insulineschema hun glucosewaarde kunnen meten zonder een pijnlijke vingerprik, wordt vanaf 1 december 2019 onder bepaalde voorwaarden vergoed uit het basispakket.
[Astrid Chorus]
Je hebt een sensor in je bovenarm en met een speciaal apparaatje of met een app op je iPhone kun je langs die sensor scannen. En dan kun je zien op het apparaatje wat je glucosewaarde op dat moment is. Maar je kunt ook de ontwikkeling zien in je glucosewaarde.
[Voice-over]
Om in aanmerking te komen voor vergoeding, moet je als patiënt aan een aantal voorwaarden voldoen.
[Astrid Chorus]
Het moet een geschikt hulpmiddel voor jou zijn. Het moet ook echt bijdragen aan het goed instellen van je glucosewaarde. En het gaat vooral om mensen die ten minste 4 keer per dag moeten prikken.
[Voice-over]
De monitor en de vraag om vergoeding bestaan al langer. Toch was het voor het Zorginstituut niet mogelijk om eerder een besluit te nemen.
[Astrid Chorus]
We hebben in 2017 al een standpunt ingenomen voor een aantal indicaties. En er was nog geen duidelijkheid over de FGM als alternatief voor vingerprikken, omdat we pas recentelijk nieuwe inzichten hebben hoe wij de effectiviteit van de FGM kunnen bepalen. Iedereen die in aanmerking komt voor de FGM adviseer ik om contact op te nemen met je arts. En samen met je arts te bekijken of de FGM een geschikt hulpmiddel voor jou is.
[Lees het volledige standpunt op de website van Zorginstituut Nederland. Een productie van Zorginstituut Nederland, 2019.]
Monitoren van de glucosewaarden
Zelfcontrole van glucosewaarden is een cruciaal onderdeel van een goede behandeling met insuline bij patiënten met diabetes. FGM is een sensortechnologie om glucosewaarden in het bloed te meten. Met FGM meet je bijvoorbeeld de glucose via een sensor op je bovenarm. De actuele glucosewaarde zie je door de sensor te scannen met een speciale reader of met een app.
Voor patiënten met diabetes type 1 en 2 met een intensief insulineschema is het belangrijk om de glucosewaarden vaak te meten om ze onder controle te houden. Deze patiënten wordt geadviseerd minimaal 4 keer per dag bloed af te nemen met een vingerprik, om de glucosewaarden te kunnen meten. FGM maakt het mogelijk glucosewaarden goed te monitoren, zonder dat iemand zich daarvoor in de vinger hoeft te prikken.
FGM heeft meerwaarde
Met sensortechnologie is het mogelijk om behalve momentopnames ook trends te zien in de schommelingen van glucosewaarden. Het Zorginstituut heeft bekeken of er een meerwaarde is van FGM ten opzichte van de nu geldende standaardbehandeling: de meting met vingerprikken. Het Zorginstituut vindt het voldoende bewezen dat met FGM het risico op hypoglykemieën (hypo’s) en hyperglykemieën (hypers) wordt verkleind. Daarmee vermindert ook de kans op complicaties op de lange termijn.
Het Zorginstituut concludeert dus dat FGM effectieve zorg is voor mensen met diabetes type 1 en 2 met een intensief insulineschema. Hiermee voldoet FGM aan de ‘stand van de wetenschap en praktijk’, een vereiste voor vergoeding uit het basispakket van de verzekering.
Conclusie van het Zorginstituut
Het Zorginstituut concludeert dat FGM bij diabetes vanaf 10 december 2019 kan worden vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. De vergoeding geldt voor mensen met diabetes type 1 en 2 met een intensief insulineschema. Dit betekent niet dat iedere verzekerde automatisch FGM vergoed krijgt. Het Zorginstituut stelt als voorwaarde dat voor iedere individuele patiënt moet worden nagegaan of FGM bijdraagt aan het behalen van de behandeldoelen, op basis van het vermogen van de patiënt tot zelfmanagement. Dit moet gebeuren op basis van kwaliteitscriteria. Het ontwikkelen van deze kwaliteitscriteria is de verantwoordelijkheid van de beroepsgroepen, in samenwerking met de zorgverzekeraars en patiënten.
Voorwaarde: opstellen van kwaliteitscriteria
Het Zorginstituut stelt als voorwaarde dat kwaliteitscriteria worden opgesteld op basis waarvan zorgverleners FGM als hulpmiddel kunnen voorschrijven. Het gebruik van de sensortechnologie moet gekoppeld worden aan concrete behandeldoelen en evaluatiemomenten. Verder moet de patiënt training krijgen voor het juiste gebruik van FGM. De patiënt moet ook in staat zijn de data goed te interpreteren en daarnaar te handelen. Beroepsgroepen en zorgverzekeraars zijn verantwoordelijk voor de kwaliteitscriteria.
Vergoeding van de FGM
FGM kan worden vergoed als de verzekerde binnen een van de volgende groepen valt en sprake is van intensieve insulinetherapie:
- Patiënten met diabetes type 1, met uitzondering van mensen met herhaalde ernstige hypoglykemieën, die ongevoelig zijn om hypoglykemie waar te nemen.
- Patiënten met diabetes type 2
Richtlijnen
Het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (FMS) heeft in 2021 aanvullende richtlijnen gepubliceerd voor patiënten met diabetes type 1. Onder andere publiceerde de FMS de richtlijn 'Glucose zelfmanagement bij patiënten met diabetes mellitus (DM) type 1'. In deze richtlijn wordt een breder indicatiegebied beschreven voor rt-CGM dan de nu voor rt-CGM geldende 5 patiëntgroepen. Gezien de zeer beperkte wetenschappelijke onderbouwing van de richtlijnenmodule, verandert de huidige aanspraak vanuit de basisverzekering niet.
Ronde Tafel Diabeteszorg: verbetering geneesmiddelzorg en hulpmiddelenzorg voor diabetespatiënten
De Ronde Tafel Diabeteszorg is betrokken bij het ontwikkelen van dit standpunt. Het vaststellen van de meerwaarde van FGM voor mensen met diabetes met intensieve insulinetherapie die vingerprikken, stond al langere tijd op de agenda van de Ronde Tafel. Zorgaanbieders, zorgverzekeraars, de Nederlandse Diabetes Federatie en patiëntenvereniging Diabetesvereniging Nederland (DVN) hebben in juni 2019 bij het Zorginstituut de nodige bewijslast ingeleverd om een standpunt te kunnen innemen.
De Ronde Tafel is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de diabeteszorg en op het bevorderen van gepast gebruik van geneesmiddelen en hulpmiddelen voor deze chronische stofwisselingsziekte.