Verzekerde zorg - Eigen risico

Het eigen risico is het bedrag dat u zelf moet betalen als u zorg uit het basispakket nodig hebt. De hoogte van het eigen risico wordt door de overheid vastgesteld en geldt voor een jaar. Het bedrag is voor iedereen vanaf 18 jaar hetzelfde. Naast het verplichte eigen risico kunt u kiezen voor een extra vrijwillig eigen risico. 

Het verplichte eigen risico betaalt u zelf als u zorg nodig hebt

U betaalt het eigen risico als u 18 jaar of ouder bent en zorg uit het basispakket gebruikt. Behalve als voor de zorg geen eigen risico geldt. Dit is bijvoorbeeld voor zorg door de huisarts. De andere vormen van zorg waarvoor u geen eigen risico betaalt, staan in de paragraaf  ‘Voor sommige zorg betaalt u geen eigen risico’. 

Naast het eigen risico betaalt u soms ook een eigen bijdrage. Dit is een deel van de kosten van de zorg die u zelf betaalt. Als er een eigen bijdrage geldt, dan moet u deze bijdrage eerst betalen, voordat het eigen risico moet worden betaald.

Ga voor meer informatie naar de pagina 'Eigen bijdrage'.

Eigen risico voor 2025 en 2026 is € 385

De overheid stelt de hoogte van het eigen risico elk jaar opnieuw vast. Dit eigen risico geldt dan voor een kalenderjaar: vanaf 1 januari tot en met 31 december. Voor 2025 is het verplichte eigen risico € 385. In 2026 blijft het eigen risico € 385. Als u zorgkosten maakt betaalt u dus zelf de eerste € 385. Pas daarna betaalt uw zorgverzekeraar de kosten.

Verplicht eigen risico vanaf 18e verjaardag

U betaalt een eigen risico vanaf het moment dat u 18 wordt. U betaalt dan niet het hele eigen risico, maar een deel ervan. Hoeveel u betaalt, hangt af van de maand waarin u jarig bent. U betaalt vanaf de volgende maand. Als u bijvoorbeeld op 4 juni jarig bent, betaalt u eigen risico vanaf 1 juli. U betaalt dan het verplichte eigen risico voor de rest van het jaar. Dat is dan maximaal € 192,50.

U kunt op verschillende manieren het verplichte eigen risico betalen

Het eigen risico kunt u op verschillende manieren betalen. 

  • U betaalt het eigen risico na de behandeling. Als u zelf een nota bij uw zorgverzekeraar indient, dan verrekent de zorgverzekeraar dit meteen met de vergoeding. Als de zorgaanbieder de factuur naar de zorgverzekeraar stuurt, betaalt de zorgverzekeraar dit bedrag en stuurt u een factuur voor het eigen risico wat u nog moet betalen. Dit kan tot 120 dagen duren.
  • U kunt het bedrag in 1 keer vooraf betalen. Of u laat het bedrag in 1 keer afschrijven van uw rekening. 
  • U kunt het eigen risico in termijnen betalen. U kunt hierover afspraken maken met uw zorgverzekeraar. U betaalt geen extra kosten.
  • U kunt het eigen risico in delen laten afschrijven van uw rekening. De zorgverzekeraar ontvangt het bedrag dan samen met uw zorgpremie. 

Betaalt u het eigen risico vooraf of in termijnen? Als u aan het einde van het jaar het eigen risico niet hebt opgemaakt, krijgt u het bedrag dat overblijft terug. 

Rekenvoorbeelden

Hoe wordt het verplicht eigen risico verrekend? In deze voorbeelden leggen we het uit.

Voor sommige zorg betaalt u geen verplicht eigen risico

Voor een groot gedeelte van de zorg betaalt u het verplichte eigen risico. Maar voor sommige zorg betaalt u geen eigen risico. Het gaat dan om de volgende zorg: 

Verschil eigen risico en eigen bijdrage

Het eigen risico is iets anders dan de eigen bijdrage. Het verplichte eigen risico is een bedrag dat u voor bijna alle zorgkosten uit de basisverzekering moet betalen. De eigen bijdrage betaalt u alleen voor sommige kosten.  Naast het eigen risico betaalt u voor sommige zorg een eigen bijdrage.

Krijgt u zorg waarvoor naast het verplichte eigen risico ook een eigen bijdrage geldt? Dan geldt:

  • Eerst betaalt u de eigen bijdrage.
  • Het bedrag dat overblijft valt onder het verplichte eigen risico. Hebt u gekozen voor een vrijwillig eigen risico? Dan valt het bedrag dat overblijft onder dit vrijwillige risico. 
  • Het bedrag dat dan overblijft, betaalt de zorgverzekeraar.

Ga voor meer informatie naar de pagina 'Eigen bijdrage'.

Rekenvoorbeelden

Hoe wordt het verplichte eigen risico verrekend als u ook een eigen bijdrage betaalt? In deze voorbeelden leggen we het uit.

Vrijwillig eigen risico

U kunt het verplichte eigen risico verhogen: het vrijwillig eigen risico. U betaalt dan minder zorgpremie. Maar als u zorg nodig hebt, betaalt u een groter deel zelf. 

Hoe hoger het vrijwillige eigen risico, hoe minder zorgpremie

Bovenop het verplichte eigen risico van € 385 kunt u voor een vrijwillig eigen risico van € 100, € 200, € 300, € 400 of € 500 kiezen. Hoe hoger het bedrag, hoe minder zorgpremie u betaalt. Net als het verplichte eigen risico geldt het vrijwillige eigen risico voor 1 jaar. 

Als u zorgkosten hebt, betaalt u eerst het verplichte eigen risico en daarna het vrijwillige eigen risico. Het bedrag dat overblijft, betaalt uw zorgverzekeraar.

Als iets niet onder het verplichte eigen risico valt, valt het meestal ook niet onder het vrijwillige eigen risico. Bekijk de polis van uw zorgverzekering of dit voor u geldt. 

Rekenvoorbeelden

Hoe betaalt u het vrijwillige eigen risico? In deze voorbeelden leggen we het uit.

Wilt u meer informatie of hebt u vragen?

Meer weten? Op verschillende websites staat meer informatie over dit onderwerp.

Wet- en regelgeving

In de wet- en regelgeving wordt eigen risico benoemd in de volgende artikelen:

Over Zorginstituut Nederland

Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie. Onze belangrijkste taak is zorgen dat het basispakket van de zorgverzekering alleen behandelingen vergoedt, waarvan vaststaat dat deze écht werken en passen bij wat de patiënt nodig heeft. Wij leggen uit welke zorg deel uitmaakt van het basispakket van de zorgverzekering. En we adviseren de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over welke zorg wel of niet thuishoort in het basispakket. De minister neemt na een advies het uiteindelijke besluit of zorg wel of niet in het basispakket komt. 

Vraag aan uw zorgverzekeraar wat u vergoed krijgt

In de polis van uw zorgverzekering staat wat uw verzekering precies vergoedt en onder welke voorwaarden. De basis hiervoor is de wet- en regelgeving. Wilt u precies weten welke zorg u in uw situatie vergoed krijgt? Neem dan contact op met uw zorgverzekeraar. Het is in eerste instantie namelijk aan de zorgverzekeraar om te beslissen:

  • of de zorg die u vergoed wilt krijgen onder de zorgpolis valt
  • of aan de eventuele overige voorwaarden van de zorgpolis is voldaan. 

Lees meer uitleg over hoe de Zorgverzekeringswet werkt.