Geriatrische revalidatiezorg is een vorm van geneeskundige zorg waarbij verblijf nodig is. Bij geriatrische revalidatie is een specialist ouderengeneeskunde (SO) verantwoordelijk voor de zorg voor de verzekerde.

Voor welke verzekerde?

Geriatrische revalidatiezorg (GRZ ) is bedoeld voor kwetsbare ouderen. Doel is om hen te helpen terugkeren naar de thuissituatie om zo goed mogelijk deel te kunnen blijven nemen aan het maatschappelijk leven. Meestal krijgen zij GRZ nadat zij zijn opgenomen in een ziekenhuis voor een medisch specialistische behandeling. Bijvoorbeeld als gevolg van een beroerte, botbreuk of voor een nieuwe knie of heup.
Om voor GRZ in aanmerking te komen moet bij de verzekerde volgens de regelgeving sprake zijn van:

  • kwetsbaarheid,
  • complexe multimorbiditeit en
  • afgenomen leerbaarheid en trainbaarheid.

Kwetsbaarheid

Er is sprake van kwetsbaarheid als de verzekerde moeilijk om kan gaan met lichamelijke of geestelijke belasting.

Complexe multimorbiditeit

Als de verzekerde meerdere ziekten, stoornissen, beperkingen of handicaps heeft, dan is er sprake van multimorbiditeit. Als de oorzaken hiervan moeilijk te achterhalen zijn dan spreken we van complexe multimorbiditeit. De effecten van de behandeling van de afzonderlijke ziekten kunnen dan anders zijn dan te verwachten is. De verzekerde heeft dan behoefte aan een integrale en multidisciplinaire aanpak van de zorg die rekening houdt met de andere aandoeningen. De bij de verzekerde betrokken zorgverleners moeten dan de zorg onderling afstemmen om goede zorg te kunnen bieden.

Verminderde leerbaarheid

Niet alleen heeft de verzekerde behoefte aan een multidisciplinaire aanpak, maar ook moet de zorg zijn aangepast aan zijn individuele herstelmogelijkheden en trainingstempo. De zorgverleners moeten rekening houden met de verminderde mogelijkheden van de verzekerde.

Een verzekerde komt dus niet in aanmerking voor GRZ als hij bijvoorbeeld alleen fysiotherapie nodig heeft na behandeling van een beenbreuk in het ziekenhuis. Hij voldoet dan niet aan bovenstaande voorwaarden.

Wanneer is GRZ mogelijk?

GRZ is mogelijk in de volgende situaties:

  • Als de verzekerde in een ziekenhuis heeft gelegen en de GRZ binnen een week hierop aansluit, of
  • Als de verzekerde een acute aandoening heeft waardoor sprake is van acute stoornissen in de mobiliteit of afname van zelfredzaamheid en de verzekerde hiervoor medisch specialistische zorg heeft ontvangen.

Of de verzekerde op GRZ is aangewezen, moet blijken uit een geriatrische beoordeling (geriatrisch assessment). Deze beoordeling vindt plaats door een (klinisch) geriater of internist ouderengeneeskunde op de spoedeisende eerste hulp of via een spoedconsult op de geriatrische polikliniek. De GRZ moet binnen een week starten na het geriatrisch assessment.

Bij aanvang van GRZ moet sprake zijn van verblijf op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw). Als verblijf niet meer nodig is om verantwoorde zorg te kunnen bieden, dan kan de GRZ zonder verblijf (ambulant) worden voortgezet. De specialist ouderengeneeskunde (SO)  blijft dan verantwoordelijk voor deze zorg.

De duur van geriatrische revalidatie bedraagt maximaal 6 maanden. In bijzondere gevallen kan de zorgverzekeraar een langere periode toestaan.
Meer informatie over verblijf binnen de Zvw staat op de pagina 'Verblijf'.

GRZ en Wlz-zorg

Wanneer een verzekerde Wlz-zorg ontvangt, waarbij sprake is van verblijf met behandeling, dan is GRZ uit de Zvw niet mogelijk. De herstelgerichte behandeling wordt dan vanuit de Wlz geboden. Het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) kan een indicatie afgeven voor zorgprofiel 'VV Herstelgerichte behandeling met verpleging en verzorging (ZZP 9b VV)'.

GRZ kan vanuit de Zvw worden geboden en bekostigd in alle andere gevallen van Wlz-zorg:

  • verblijf waarbij geen behandeling wordt geboden of
  • Wlz-zorg thuis in de vorm van volledig pakket thuis (vpt), een modulair pakket thuis (mpt) of met een persoonsgebonden budget (pgb) of een combinatie van mpt met pgb.

Als verpleging of verzorging in de thuissituatie nodig is, dan kan (ook tijdens ambulante GRZ) er een aanvraag worden gedaan bij de zorgverzekeraar voor wijkverpleging. Of bij de gemeente voor persoonlijke verzorging als er alleen sprake is van hulp bij douchen en aankleden.

Lees meer over wijkverpleging op de pagina 'Verpleging in de wijk'.

Afbakening GRZ met medisch specialistische revalidatie

GRZ is geen medisch specialistische zorg. GRZ is te onderscheiden van medisch specialistische revalidatie. Het is mogelijk dat niet meteen bij ontslag uit het ziekenhuis is vast te stellen of dat GRZ of revalidatie nodig is. Als met  revalidatie is begonnen maar uit een geriatrisch assessment blijkt GRZ nodig, dan is overplaatsing mogelijk naar een instelling waar GRZ wordt geboden. Overplaatsing van GRZ naar medisch specialistische revalidatie is mogelijk als een revalidatiearts hiervoor een indicatie afgeeft.

Hulpmiddelen tijdens en na geriatrische revalidatiezorg

Belangrijk is om onderscheid te maken tussen outillagehulpmiddelen en individuele hulpmiddelen. Outillagehulpmiddelen zijn hulpmiddelen en voorzieningen die voor meerdere mensen (her)bruikbaar zijn. Een instelling die GRZ biedt, moet toegerust zijn om die zorg te bieden. Dat wil zeggen dat bepaalde voorzieningen (standaard) aanwezig moeten zijn, zoals outillage (uitrusting, materieel) voor het verblijf in de instelling en de zorg die daar wordt geboden.
Individuele hulpmiddelen zijn hulpmiddelen die niet of alleen na kostbare individuele aanpassingen door verschillende personen na elkaar te gebruiken zijn.

In de notitie 'Hulpmiddelen tijdens en na geriatrische revalidatiezorg' staat wanneer een hulpmiddel onderdeel is van de GRZ-zorg, en wanneer niet.

Regelgeving

Geriatrische revalidatiezorg staat beschreven in: artikel 2.5c Besluit zorgverzekering.