Pakketadvies vitamine D: reactie op berichtgeving en veelgestelde vragen

Het advies van Zorginstituut Nederland om vitamine D niet langer te vergoeden uit het basispakket heeft in verschillende media en vooral op sociale media tot commotie geleid. Het advies is inmiddels overgenomen door minister Kuipers van VWS. Hoewel veel mensen het advies ondersteunen, leeft bij een grote groep de zorg dat de maatregel om vitamine D niet langer te vergoeden vooral kwetsbare, lage inkomensgroepen negatief treft. Het Zorginstituut wil hierop graag reageren. Daarna beantwoorden we ook nog een aantal vragen over het advies.

Reactie van het Zorginstituut op de berichtgeving over vitamine D-advies

Voor het Zorginstituut was het advies om vitamine D (colecalciferol en calcifediol) helemaal niet meer te vergoeden een lastige keuze. Al sinds 2019 worden lage sterktes vitamine D niet uit de basisverzekering vergoed. Dit omdat vergelijkbare en betaalbare alternatieven in de vrije verkoop (bij drogist, supermarkt of apotheek) verkrijgbaar zijn, al vanaf € 7,30 per jaar.

Te vaak onnodig voorgeschreven

Het is dus al een paar jaar de bedoeling dat mensen vitamine D met lage sterktes zelf kopen. In de praktijk is het beoogde resultaat van dit advies echter uitgehold, doordat veel mensen sindsdien de hoge sterktes vitamine D krijgen voorgeschreven, terwijl ze die medisch gezien niet nodig hebben. Ze krijgen hierdoor hun vitamine D op recept, en nemen dan 1 keer per week (of per maand) een dosis, betaald vanuit de basisverzekering. In plaats van elke dag een pilletje met lagere sterkte die ze zelf bij de drogist, supermarkt of apotheek kunnen kopen.

Hierdoor, zo blijkt uit onderzoek van het Nivel, krijgen nog steeds 1,5 miljoen mensen vitamine D voorgeschreven en vergoed. Dit is geen passende zorg. Hierdoor zijn de kosten voor vitamine D-middelen de laatste jaren zelfs gestegen, in plaats van gedaald. Een indicatie: vitamine D kost € 79 per persoon per jaar als het wordt vergoed uit het basispakket: € 37 voor het middel zelf en € 42 aan kosten van de apotheek. Dat is dus ruim 10 keer zoveel als de € 7,30 die iemand minimaal kwijt is voor zelfgekochte vitamine D.

Waarom niet meer vergoeden

Wij realiseren ons terdege dat er een groep mensen is voor wie het niet mogelijk is vitamine D zelf te bekostigen. We hebben voor ons advies intensief gekeken en geprobeerd of het mogelijk was uitzonderingen te maken voor deze mensen met bepaalde aandoeningen of kwetsbare groepen. Zodat zij hun hoge sterktes vitamine D (colecalciferol) vergoed zouden kunnen blijven krijgen. Dit is in de uitvoering echter niet mogelijk gebleken.

De Zorgverzekeringswet is een basisverzekering voor iedereen. We vergoeden vitamine D voor iedereen die daarvoor een medische indicatie heeft of voor niemand. Het is niet mogelijk onderscheid te maken naar mensen met een hoog of laag inkomen. Vanwege de relatief lage kosten kiezen we in dit geval voor het vergoeden voor niemand, waarbij we adviseren om mensen te compenseren die vitamine D niet zelf kunnen betalen.

Het is mogelijk dat mensen met een laag inkomen vitamine D die een arts heeft voorgeschreven, tot een bepaald maximum vergoed krijgen vanuit de bijzondere bijstand. Dit verschilt wel per gemeente.

Monitoren van deze maatregel

Het Zorginstituut gaat nauwkeurig monitoren of de maatregel vitamine D niet langer te vergoeden daadwerkelijk tot problemen in de praktijk gaat leiden, zodat hierop tijdig kan worden ingegrepen. Daarnaast komt er in aanloop naar 1 januari 2023 een voorlichtingscampagne vanuit het ministerie van VWS, waarbij het ministerie samen met apothekers en artsen wil optrekken om mensen tijdig te informeren.

Vitamine D-advies