Samen met partijen in de zorg heeft Zorginstituut Nederland onderzocht waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). In september 2021 heeft het Zorginstituut het ‘Verbetersignalement Leeftijdsgebonden maculadegeneratie uitgebracht. Hierin staan de afspraken over verbeteringen waarmee partijen aan de slag zijn gegaan om de zorg voor mensen met deze aandoening te verbeteren. Het Zorginstituut evalueert nu de implementatie. In deel 1 van de evaluatie hebben we gekeken welke verbeteractiviteiten zijn gerealiseerd en geven we handvatten voor verdere verbetering. Deel 2 over de veranderingen in zorggebruik volgt in 2027.

Verbetersignalement

In het ‘Verbetersignalement Leeftijdsgebonden maculadegeneratie’ stelt het Zorginstituut samen met partijen in de zorg vast, dat verbeteringen mogelijk zijn in het zorgtraject voor mensen met deze aandoening.

Verbetersignalement Leeftijdsgebonden maculadegeneratie

Samen met patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars zijn verbeterafspraken gemaakt. De betrokken partijen hebben zich verbonden aan deze afspraken en de uitvoering ervan. Het gaat om 4 onderwerpen voor verbetering:

  • geef meer aandacht aan preventie bij verhoogd risico op LMD en bij bestaande LMD;
  • zorg voor tijdige en juiste diagnostiek van LMD en snelle start van de behandeling;
  • geef meer duidelijkheid over een optimale behandeling met anti-VEGF-injecties;
  • besteed meer aandacht kwaliteit van leven van patiënten met slechtziendheid.

Wat gaan patiënten van de verbeteracties merken?

De verbeterafspraken kunnen voor patiënten het volgende betekenen:

  • Mensen met een verhoogd risico op LMD en patiënten met LMD krijgen meer voorlichting. Hierdoor kunnen ze zelf meehelpen om het ontstaan of verergering van de ziekte te voorkomen of uit te stellen.
  • Doordat de ziekte op tijd wordt vastgesteld en de behandeling snel start, behouden patiënten hun gezichtsscherpte mogelijk langer.
  • Er hoeft minder aanvullend onderzoek plaats te vinden en dat is minder belastend voor patiënten.
  • Het landelijk vastleggen van uitkomstinformatie van behandelingen bij LMD geeft zorgverleners en patiënten meer inzicht in de voor hen best passende zorg.
  • Patiënten ontvangen op het juiste moment meer begeleiding en duidelijkere informatie over de behandelmogelijkheden, revalidatie en hulpmiddelen. Zo kunnen zij samen met de zorgverlener beslissen over de zorg die het beste past bij hun situatie.

Op de lange termijn gaan alle verbeteringen bijdragen aan minder gezichtsbeperkingen bij patiënten met LMD en een betere kwaliteit van leven.

Resultaten implementatiefase en monitoring

In de implementatiefase organiseerde het Zorginstituut bijeenkomsten met de betrokken partijen. Daar stemden we af hoe partijen de verbeterafspraken zijn gaan uitvoeren en welke acties hiervoor nodig waren. De verslagen van die bijeenkomsten staan in de tijdlijn en in de lijst publicaties op deze pagina. Tijdens de implementatie stuurde het Zorginstituut ook voortgangsrapportages naar de minister van VWS:

Eerste voortgangsrapportage implementatie Leeftijdsgebonden maculadegeneratie - nov 2022
Laatste voortgangsrapportage implementatie Leeftijdsgebonden maculadegeneratie - dec 2024

Zinnige Zorg - Voortgangsrapportage implementatiefase 2022
Passende zorg verbetertrajecten - Voortgangsrapportage implementatiefase 2023
Passende zorg verbetertrajecten - Voortgangsrapportage implementatiefase 2024

Evaluatie van verbeterafspraken

Het Zorginstituut verwacht dat het toepassen van de verbeterafspraken een positieve invloed heeft op de kwaliteit van zorg voor mensen met LMD. En op de toegankelijkheid en betaalbaarheid van die zorg. De evaluatie vindt plaats in 2 delen, in samenspraak met de betrokken partijen.

In deel 1 evalueerden we of de implementatie is gelukt. En welke leerervaringen dat opleverde. Ook hebben we de handvatten voor de toekomst beschreven. Deze bevindingen staan in een digitale gids.

Gids Passende zorg verbetertraject voor mensen met leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)

Deel 2 volgt waar mogelijk na 2 jaar, in 2027. Hierin evalueren we de effecten op het zorggebruik met behulp van zorgdata. Het Zorginstituut stuurt het verslag van de evaluaties naar de minister van VWS.

Van Zinnige Zorg naar Passende zorg verbetertrajecten

De activiteiten in deze verbetertrajecten zijn onderdeel van de inspanningen van het Zorginstituut Nederland om passende zorg te bevorderen. In het programma ‘Zinnige Zorg’ van Zorginstituut Nederland is de laatste jaren al veel voorwerk gedaan. De verbetersignalementen beschrijven concrete verbeterafspraken over effectieve en kwalitatief goede zorg, die op de juiste plek wordt geleverd en samen met de patiënt tot stand komt. Ook voor preventie is aandacht. Omdat het implementeren van verbeterafspraken leidt tot daadwerkelijke veranderingen die bijdragen aan passende zorg, verandert de naam van Zinnige Zorg naar ‘Passende zorg verbetertrajecten’.

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over het Passende zorg verbetertraject Leeftijdsgebonden maculadegeneratie? Mail uw vraag dan via ons contactformulier. 

Tijdlijn

Overzicht van belangrijke stappen in de evaluatiefase Leeftijdsgebonden maculadegeneratie en de daaraan voorafgaande implementatie- en verdiepingsfase.

Betrokken partijen

  • Bartiméus
  • Koninklijke Visio
  • MaculaVereniging
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG)
  • Nederlandse Associatie Physician Assistents (NAPA)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA)
  • Oogvereniging Nederland
  • Optometristen Vereniging Nederland (OVN)
  • Vereniging voor Oogheelkundige Verpleging en Zorgverlening (VOVZ)
  • Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)