Veelbelovende zorg - Autologe vettransplantatie voor totale borstreconstructie bij vrouwen die een borstverwijdering en bestraling hebben ondergaan vanwege borstkanker

De aandoening en behandeling

Borstkanker is de meest voorkomende kwaadaardige kanker bij vrouwen. Sommige vrouwen ondergaan een borstverwijdering, om borstkanker te voorkomen of als zij borstkanker hebben. Een deel van hen wordt ook bestraald. Zij kunnen een borstreconstructie krijgen. Dit betekent dat zij een nieuwe borst krijgen, nadat deze verwijderd is. Het doel van deze behandeling is om een borst met natuurlijke vorm te maken en daarmee de kwaliteit van leven te verbeteren. Er zijn verschillende mogelijkheden voor borstreconstructie, maar door schade aan het weefsel zijn de opties voor vrouwen die bestraald zijn beperkt. De huidige internationale standaardbehandeling voor bestraalde patiënten is een DIEP-lap-borstreconstructie. Bij deze behandeling worden huid en vet vanuit de onderbuik gebruikt voor de reconstructie van de borst. Omdat een DIEP-lap-borstreconstructie een zware ingreep is, kiezen niet alle vrouwen voor deze behandeling. Ook komt een deel van de vrouwen niet in aanmerking voor deze ingreep. Daarom wordt gezocht naar een aanvullende behandeloptie.

Autologe vettransplantatie (AFT) is een operatietechniek. Vettransplantatie betekent in dit geval dat de nieuwe borst wordt opgevuld met vet. Autoloog betekent dat deze transplantatie gebeurt met vet uit het eigen lichaam. Bij deze behandeling wordt de huid op de plek van de borst eerst opgerekt met een zogeheten expander. Dit is een speciale beha met een vacuümpomp, die vrouwen minimaal 10 uur per dag moeten dragen. Wanneer de huid voldoende is opgerekt, wordt een nieuwe borst opgebouwd met eigen vetcellen van de patiënt. Dit gebeurt in meerdere operatiesessies, gemiddeld 5 tot 6. Voor vrouwen die een borstverwijdering hebben ondergaan en niet bestraald zijn, is de reconstructie van de borst met AFT sinds 2023 vergoede zorg. 

Het onderzoek

Het onderzoek is een multicenter, non-inferioriteit RCT, waarin de (kosten)effectiviteit van AFT voor totale borstreconstructie wordt vergeleken met de DIEP-lap borstreconstructie. Aan het onderzoek nemen 280 volwassen vrouwen deel die:

• een borstverwijdering en bestraling hebben ondergaan en borstreconstructie wensen, en 
• die in aanmerking komen voor zowel AFT als DIEP-lap voor totale borstreconstructie. 

140 patiënten van hen krijgen AFT voor een totale borstreconstructie.

Het doel van dit onderzoek is om te ontdekken of AFT voor totale borstreconstructie bij vrouwen die een borstverwijdering en bestraling hebben ondergaan vanwege borstkanker in ieder geval geen slechter resultaat geeft in tevredenheid met de borst vergeleken met de DIEP-lap. Vervolgens wordt onderzocht of ernstige complicaties minder vaak voorkomen bij de behandeling met AFT. Ook wordt gekeken naar de positieve effecten van AFT voor totale borstreconstructie op andere uitkomstmaten, zoals de veiligheid en kosteneffectiviteit. 

Het onderzoek wordt geleid door Maastricht UMC+ in Maastricht.

Beoordeling stand van de wetenschap en praktijk

Zorg wordt alleen vergoed vanuit het basispakket, als het ten minste even effectief is als de gebruikelijke zorg in Nederland. Oftewel: de zorg moet voldoen aan de ‘stand van de wetenschap en praktijk’. Na het afronden van het onderzoek en het verkrijgen van de onderzoeksresultaten, start het Zorginstituut met de beoordeling. Op basis van alle gepubliceerde onderzoeksresultaten beoordeelt het Zorginstituut binnen 6 maanden of de behandeling bij de genoemde groep patiënten voldoet aan de ‘stand van de wetenschap en praktijk’. En of de (meer)kosten van de behandeling acceptabel zijn.

Op dit moment voldoet de behandeling nog niet aan de ‘stand van de wetenschap en praktijk’. De behandeling mag daarom nog niet worden vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. 

Voor informatie

Hebt u vragen? Dan kunt u deze per e-mail stellen aan het Zorginstituut, team Veelbelovende zorg: veelbelovendezorg@zinl.nl.

Planning

Betrokken partijen

• Patiënten Adviesgroep (PAG) van de Borstkankervereniging Nederland (BVN) en Beheerstichting Borstkanker Onderzoek Groep (BOOG)
• Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC)
• Zorgverzekeraars Nederland (ZN)