Verzekerde zorg - Zintuiglijke gehandicaptenzorg (Zvw en Wlz)

Zintuiglijke gehandicaptenzorg is zorg voor mensen met ernstige beperkingen in het zien of horen, of met ernstige spraak-taalproblemen door een taalontwikkelingsstoornis. De zorg richt zich op het opheffen en compenseren van de beperking en het leren omgaan met de beperking. Het doel is om mensen met ernstige beperkingen te helpen om zo zelfstandig mogelijk te functioneren. Op deze pagina staat welke zorg verzekerd is bij zintuiglijk gehandicaptenzorg. 

Zintuiglijke gehandicaptenzorg bij blindheid of slechtziendheid (visuele beperking)

Mensen met een visuele beperking zijn slechtziend of blind. Zij komen in aanmerking voor zintuiglijke gehandicaptenzorg als ze ernstig beperkt worden in het dagelijks leven. Dat is zo als: 

  • de gezichtsscherpte kleiner is dan 0.3 aan het beste oog, of 
  • het gezichtsveld kleiner is dan 30 graden, of 
  • de gezichtsscherpte tussen 0.3 en 0.5 is aan het beste oog en ernstige beperkingen geeft in het dagelijks functioneren. 

Zintuiglijke gehandicaptenzorg voor mensen met een ernstige visuele beperking bestaat uit verschillende onderdelen:

  • Gespecialiseerd diagnostisch onderzoek. Tijdens dit onderzoek wordt de diagnose gesteld en gekeken naar de gevolgen van de beperking voor het dagelijks leven. 
  • Multidisciplinaire visuele revalidatie. Dat is zorg gericht op het leren omgaan met een visuele beperking en het aanleren van vaardigheden om zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren. Deze revalidatiezorg wordt geboden in gespecialiseerde instellingen. 

Zintuiglijke gehandicaptenzorg wordt onder voorwaarden vergoed

Zintuiglijke gehandicaptenzorg wordt vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering voor mensen met een ernstige visuele beperking. Dit basispakket is hetzelfde voor iedereen die in Nederland woont of werkt. Maar wie de zorg levert en waar de zorg wordt geleverd kan elke zorgverzekeraar zelf bepalen. Controleer altijd de voorwaarden van de polis van de zorgverzekeraar.

De volgende zorg wordt vergoed voor mensen met een ernstige visuele beperking:

Ondersteuning en begeleiding die niet direct zijn gericht op de behandeling of compensatie van de van de beperking, of het ermee om leren gaan worden niet vergoed uit het basispakket. 

Ondersteuning en begeleiding bij sociale en maatschappelijke onderwerpen, zoals wonen, geldzaken, dagbesteding, opleiding en werk kunnen worden vergoed uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Zintuiglijke gehandicaptenzorg bij doofheid of slechthorendheid (auditieve beperking)

Mensen met een auditieve beperking zijn doof of slechthorend. Zij komen in aanmerking voor zintuiglijke gehandicaptenzorg als er sprake is van ernstige problemen in het functioneren door de slechthorendheid of doofheid.

Zintuiglijke gehandicaptenzorg voor mensen met een auditieve beperking bestaat uit verschillende onderdelen:

  • Gespecialiseerd diagnostisch onderzoek. Tijdens dit onderzoek wordt de diagnose gesteld en gekeken naar de gevolgen van de beperking voor het dagelijks leven. 
  • Multidisciplinaire gehoorrevalidatie. Dat is zorg gericht op het leren omgaan met een auditieve beperking en het aanleren van vaardigheden om zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren. 
  • Het diagnostisch onderzoek en de multidisciplinaire gehoorrevalidatie bij mensen met een auditieve beperking worden meestal gegeven in audiologische centra. 

Zintuiglijke gehandicaptenzorg wordt onder voorwaarden vergoed

Zintuiglijke gehandicaptenzorg wordt vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering voor mensen met een ernstige auditieve beperking. Dit basispakket is hetzelfde voor iedereen die in Nederland woont of werkt. Maar wie de zorg levert en waar de zorg wordt geleverd kan elke zorgverzekeraar zelf bepalen. Controleer altijd de voorwaarden van de polis van de zorgverzekeraar.

De volgende zorg wordt vergoed voor mensen met een ernstige auditieve beperking:

Ondersteuning en begeleiding die niet direct gericht zijn op de behandeling of compensatie van de van de beperking, of het ermee om leren gaan worden niet vergoed uit het basispakket. 

Ondersteuning en begeleiding bij sociale en maatschappelijke onderwerpen, zoals wonen, geldzaken, dagbesteding, opleiding en werk kunnen worden vergoed uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 

Zintuiglijke gehandicaptenzorg bij een ernstige communicatieve beperking door een taalontwikkelingsstoornis

Een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat de hersenen taal minder goed verwerken. Iemand met TOS heeft een duidelijke achterstand in taalontwikkeling. Dat uit zich bijvoorbeeld in moeite met praten of het begrijpen van taal. Met een communicatieve beperking bedoelen we dat de achterstand in spraak en taal ernstige problemen geeft.   

Zintuiglijke gehandicaptenzorg bij een ernstige communicatieve beperking door TOS bestaat uit verschillende onderdelen: 

  • Multidisciplinair gespecialiseerd onderzoek. Dat is onderzoek naar de taalontwikkelingsstoornis, de spraak-taal achterstand, het gehoor en het leervermogen. 
  • Multidisciplinaire zorg om het communiceren en het leren omgaan met de communicatieve beperking te verbeteren.

De multidisciplinaire diagnostiek en multidisciplinaire zorg worden meestal gegeven in audiologische centra.

Zintuiglijke gehandicaptenzorg wordt onder voorwaarden vergoed

Zintuiglijke gehandicaptenzorg wordt vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering voor mensen met een ernstige communicatieve beperking door TOS. Dit basispakket is hetzelfde voor iedereen die in Nederland woont of werkt. Maar wie de zorg levert en waar de zorg wordt geleverd kan elke zorgverzekeraar zelf bepalen. Controleer altijd de voorwaarden van de polis van de zorgverzekeraar.

De volgende zorg wordt vergoed voor mensen met een ernstige communicatieve beperking:

Voor zintuiglijke gehandicaptenzorg geldt geen eigen bijdrage

Voor zintuiglijke gehandicaptenzorg geldt geen eigen bijdrage. Voor hoortoestellen en sommige hulpmiddelen voor visuele beperkingen geldt wel een eigen bijdrage. 

Ga voor meer uitleg naar de pagina ‘Eigen bijdrage’. 

Voor zintuiglijke gehandicaptenzorg geldt het verplichte eigen risico

De kosten voor zintuiglijke gehandicaptenzorg vallen onder het verplichte eigen risico. 

Ga voor meer uitleg naar de pagina ‘Eigen risico’.

Zintuiglijke gehandicaptenzorg voor mensen met een Wlz-indicatie

Mensen met een Wlz-indicatie hebben recht op zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz). Mensen met een Wlz-indicatie krijgen zintuiglijke gehandicaptenzorg voor een deel vergoed uit de Wlz en voor een deel vergoed uit het basispakket (de Zorgverzekeringswet; Zvw). 

Uit de Wlz kan het volgende worden vergoed: 

  • Periodieke screening van het gezichtsvermogen en gehoor door de arts voor verstandelijk gehandicapten (arts-VG) en de specialist ouderengeneeskunde (SO).
  • Aanvullend diagnostisch en functioneel onderzoek dat in het vakgebied van de Wlz-behandelaar valt. 
  • Behandeling door het Wlz-behandelteam, bijvoorbeeld door de arts-VG, SO, ergotherapeut of logopedist. Hieronder valt ook hulp bij het aanleren van vaardigheden en omgaan met de beperkingen.

Als zorg niet in de expertise van het Wlz-behandelteam zit, dan is het medisch-specialistische zorg of zintuiglijke gehandicaptenzorg in de Zvw en wordt de zorg vergoed uit het basispakket.

Hoortoestellen voor oudere mensen worden niet vergoed uit de Wlz, maar uit het basispakket. 

Sommige hulpmiddelen voor visuele en auditieve beperkingen worden vergoed uit de Wlz voor mensen die verblijf en behandeling door dezelfde instelling krijgen. Als iemand Wlz-zorg thuis krijgt, kan een hulpmiddel worden vergoed uit de Zvw. 

Ga voor meer informatie over hulpmiddelen in de Wlz naar de handreiking ‘Hulpmiddelen voor cliënten met een Wlz-indicatie’.

Wilt u meer informatie of hebt u vragen?

Meer weten? Op verschillende sites staat meer informatie over dit onderwerp.

Wet- en regelgeving

Meer informatie staat in de volgende artikelen:

Over Zorginstituut Nederland

Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie. Onze belangrijkste taak is zorgen dat het basispakket van de zorgverzekering alleen behandelingen vergoedt, waarvan vaststaat dat deze écht werken en passen bij wat de patiënt nodig heeft. Wij leggen uit welke zorg deel uitmaakt van het basispakket van de zorgverzekering. En we adviseren de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over welke zorg wel of niet thuishoort in het basispakket. De minister neemt het uiteindelijke besluit of zorg wel of niet in het basispakket komt.

Vraag aan uw zorgverzekeraar wat u vergoed krijgt

In de polis van uw zorgverzekering staat wat uw verzekering precies vergoedt en onder welke voorwaarden. De basis hiervoor is de wet- en regelgeving. Wilt u precies weten welke zorg u in uw situatie vergoed krijgt? Neem dan contact op met uw zorgverzekeraar. Het is in eerste instantie namelijk aan de zorgverzekeraar om te beslissen:

  • of de zorg die u vergoed wilt krijgen onder de zorgpolis valt
  • of aan de eventuele overige voorwaarden van de zorgpolis is voldaan. 

Ga voor meer uitleg naar de pagina ‘Zvw-algemeen: hoe werkt de Zorgverzekeringswet?’.