Zorginstituut Nederland heeft onderzocht of en hoe pakketbeoordeling binnen de Wet langdurige zorg (Wlz) mogelijk is. In 2025 publiceerde het Zorginstituut 2 rapporten. Daaruit bleek dat het mogelijk is om zorg in de Wlz te beoordelen met dezelfde 4 pakketcriteria als in de Zorgverzekeringswet (Zvw): effectiviteit, noodzakelijkheid, uitvoerbaarheid en kosteneffectiviteit. Met dit derde rapport sluit het Zorginstituut de verkenning af naar de rol van pakketbeheer in de langdurige zorg. Ook beschrijven we een plan met activiteiten tot en met 2027.

Aanleiding: pakketbeheer kan helpen bij mensen die blijvend zorg nodig hebben

Langdurige zorg in Nederland is belangrijk voor mensen die blijvend zorg nodig hebben. Goede, toegankelijke zorg vraagt om keuzes die passen bij wat deze groep nodig heeft. Pakketbeheer kan daarbij helpen. In de zorg uit de Zorgverzekeringswet (Zvw) gebeurt dit al langer via pakketbeoordelingen. In de Wlz worden zulke afwegingen echter nog maar weinig gemaakt. Er is nog weinig gesprek over wat we passende langdurige zorg vinden en wat we daarvoor willen betalen.

Samenvatting

Het Zorginstituut rondt in dit rapport de verkenning af naar de rol van pakketbeheer in de langdurige zorg. We gaan nu een nieuwe fase in. Samen met betrokken partijen willen we de komende jaren pakketbeheer binnen de Wlz verder ontwikkelen tot een bruikbaar instrument, afgestemd op de specifieke vragen binnen de langdurige zorg. Het doel is passende zorg voor mensen in een kwetsbare positie.

Het rapport beschrijft acties op 4 hoofdlijnen voor de komende 2 jaar:

  1. Uitwerken en toepassen van de 4 pakketcriteria in de Wlz
    Om pakketcriteria beter te laten aansluiten in de praktijk passen we de terminologie aan en verkennen we alternatieve methoden. Bijvoorbeeld voor doelmatigheidsafwegingen. Het Zorginstituut doet ervaring op met het criterium effectiviteit (de ‘stand van de wetenschap en praktijk’; SWP) binnen de langdurige zorg.
  2. Gedeelde visie en agenda voor pakketbeheer
    Het Zorginstituut gaat samen met partijen werken aan een gezamenlijke visie en agenda. Hierbij brengen we samen onderwerpen in kaart, voeren we beoordelingen uit en passen we resultaten toe in de dagelijkse praktijk. Hierbij staat het perspectief van cliënten centraal.
  3. Verduidelijken en toepassen van het criterium ‘redelijkerwijs aangewezen op’
    Het Zorginstituut maakt samen met partijen heldere afspraken over hoe dit wettelijke criterium in de praktijk wordt toegepast. Met in het bijzonder aandacht voor de sociale context van cliënten.
  4. Versterken van kennis en samenwerking
    Kennisontwikkeling en pakketbeheer worden beter met elkaar verbonden, onder meer door samen te werken met academische werkplaatsen, lectoraten en practoraten. Resultaten uit onderzoek worden hierdoor beter toepasbaar voor praktijk en beleid. Ook gaan we onderzoeken hoe pakketcriteria kunnen bijdragen aan het opstellen van richtlijnen en kwaliteitsverbetering.

Planning

Het Zorginstituut stemt de planning van de 4 actielijnen af met het ministerie van VWS. We voeren de acties gefaseerd uit en houden een werkagenda bij.

  • Actielijn 1 is in 2026 gestart.
  • De eerste stappen voor actielijn 2, gericht op gezamenlijke visie en agenda, starten naar verwachting eind 2026.
  • Actielijnen 3 en 4 beginnen in het derde kwartaal van 2026.
  • Alle acties lopen door tot in 2027.

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit advies? Mail uw vraag dan naar Esther de Louwere via ons contactformulier.