In dit rapport van Zorginstituut Nederland concludeert een groep zorgexperts dat het mogelijk is om zorg in de Wet langdurige zorg (Wlz) te beoordelen op 3 pakketcriteria: noodzakelijkheid, uitvoerbaarheid en kosteneffectiviteit. De experts concluderen ook dat het nodig kan zijn om de huidige kaders aan te passen voor de criteria noodzakelijkheid en uitvoerbaarheid, zodat ze beter passen bij de langdurige zorg. Het beoordelen van de kosteneffectiviteit is lastig als er geen gegevens zijn over de effectiviteit. Keuzes over doelmatigheid blijven wel belangrijk.

Aanleiding: toepassing pakketcriteria in de langdurige zorg

Hoort bepaalde zorg thuis in het basispakket? Om die vraag te beantwoorden, gebruikt het Zorginstituut 4 pakketcriteria. Met deze pakketcriteria is nog weinig ervaring binnen de langdurige zorg. Daarom onderzoekt het Zorginstituut de toepasbaarheid van de pakketcriteria in de langdurige zorg. In maart 2025 bracht het Zorginstituut een rapport uit over het pakketcriterium effectiviteit in de langdurige zorg. Dit rapport focust op de overige 3 pakketcriteria: noodzakelijkheid, uitvoerbaarheid en kosteneffectiviteit. Het meewegen van deze criteria is belangrijk bij de beoordeling of zorg wel of niet vergoed kan worden.

Advies: pakketcriteria zijn toepasbaar in de langdurige zorg

Een commissie met experts concludeert het volgende:

  • De kaders voor de pakketcriteria noodzakelijkheid en uitvoerbaarheid zijn toepasbaar in de langdurige zorg. Wel is het nodig dat de huidige kaders van deze criteria meer geschikt worden gemaakt voor de langdurige zorg, met een focus op taal en toelichtingen. 
  • Het kader voor kosteneffectiviteit is niet altijd geschikt, omdat er niet altijd gegevens over de effectiviteit beschikbaar zijn. Het is wel belangrijk om doelmatig met middelen om te gaan, bijvoorbeeld door voor de goedkoopste optie te kiezen. 

Om ervoor te zorgen dat de pakketcriteria goed gebruikt kunnen worden voor pakketbeheer in de Wlz, moeten nog wel stappen worden gezet. Daarvoor adviseren de experts onder andere: 

  • Er is een route nodig waarlangs het Zorginstituut met de betrokken partijen onderwerpen kan agenderen en pakketbeoordelingen kan implementeren.
  • Passende methoden voor doelmatigheidsoverwegingen moeten worden ontwikkeld. 
  • Blijvende investeringen in het verzamelen en delen van wetenschappelijk bewijs en kennis in de langdurige zorg zijn noodzakelijk.

Vervolgstappen

Begin 2026 publiceert het Zorginstituut een overkoepelend advies over pakketbeoordelingen in de langdurige zorg. Daarin staat een samenvatting van de verschillende aanbevelingen uit dit rapport en het eerdere rapport. Ook komt daarin een werkagenda te staan. De werkagenda beschrijft de activiteiten van het Zorginstituut voor de komende periode op dit onderwerp. Zo zorgen we ervoor dat pakketbeoordelingen in de langdurige zorg echt een bijdrage gaan leveren aan passende zorg. Het gaat hier om de meest kwetsbare mensen in onze samenleving die aangewezen zijn op zorg en ondersteuning vanuit de langdurige zorg.

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit advies? Mail uw vraag dan naar vvtb@zinl.nl.