Zorginstituut Nederland beoordeelt of behandelingen om progressieve bijziendheid af te remmen effectieve zorg zijn. Progressief betekent dat de aandoening steeds erger wordt. Alleen als zorg écht werkt, kan die vergoed worden uit het basispakket van de zorgverzekering. Dat onderzoeken we in dit standpunt voor kinderen met progressieve bijziendheid.

Uitleg over behandelingen bij progressieve bijziendheid

Mensen die bijziend zijn, kunnen dichtbij goed zien, maar veraf niet. Als je bijziend bent, valt het beeld dat je ziet niet op het netvlies, maar ervoor. Dit komt omdat het oog in verhouding te lang is. Als je in de verte kijkt, zie je daardoor niet scherp. Dichtbij zie je wel scherp. Met een bril met min-glazen, kun je wel scherp zien. Myopie is de medische term voor bijziendheid. 

Progressieve bijziendheid is een vorm van bijziendheid bij kinderen waarbij het oog te snel langer wordt. Kinderen kunnen dan steeds slechter in de verte kijken. Om progressieve bijziendheid af te remmen zijn verschillende behandelingen mogelijk. De 20-20-2-regel vormt de basis voor kinderen. Deze regel houdt in dat je na 20 minuten dichtbij kijken, bijvoorbeeld op een scherm of in een boek, een pauze neemt van 20 seconden om naar een punt in de verte te kijken. En dat je elke dag minstens 2 uur naar buiten gaat. Dat houdt de ogen van kinderen gezond. Daarnaast is het verstandig om de schermtijdadviezen van de overheid te volgen. 

Naast deze leefstijlaanpassing zijn er nog 2 soorten behandelingen om de groei van het oog af te remmen:

  • Een behandeling met een medicijn. Hierbij druppel je voor het slapen oogdruppels met atropine in beide ogen.
  • Een optische behandeling. Hierbij gebruik je speciale brillenglazen die de myopie remmen. Of je draagt contactlenzen voor overdag of ’s nachts. De brillenglazen en lenzen zorgen ervoor dat het beeld op de goede plek op het netvlies valt. Als je speciale lenzen tijdens het slapen draagt, dan hoef je overdag meestal geen bril of lenzen te gebruiken. 

Onderzoeksvraag en manier van onderzoek

Uitgangspunt bij dit standpunt is de vraag: Bieden behandelingen tegen progressieve bijziendheid meerwaarde in het afremmen van bijziendheid bij kinderen in vergelijking met standaardzorg?

Om deze vraag te beantwoorden doet het Zorginstituut een uitgebreid literatuuronderzoek volgens een vastgestelde methode. We selecteren hiervoor wetenschappelijke publicaties en onderzoeksrapporten van experts in het vakgebied.

Gevolgde procedure

Alleen zorg die écht werkt, mag deel uitmaken van het basispakket van de zorgverzekering. Dit is vastgelegd met de juridische term 'stand van de wetenschap en praktijk'. Vaak is goed duidelijk of zorg uit het basispakket kan worden vergoed, maar niet altijd. In zulke gevallen kan het Zorginstituut zelf beoordelen of die zorg in aanmerking komt voor vergoeding. Zo'n beoordeling noemen we een duiding. De uitkomst van een duiding heet een standpunt.

Een standpunt van het Zorginstituut is wettelijk bepalend. Dit betekent dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hier verder niet meer over beslist. Patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars hebben inspraak tijdens het opstellen van een standpunt. En bij standpunten krijgt het Zorginstituut advies van de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR). Hierin zitten wetenschappers, artsen, apothekers, methodologen en gezondheidseconomen. Het Zorginstituut weegt al die reacties zorgvuldig mee en stelt het uiteindelijke standpunt vast.

Lees meer informatie over de procedure bij een standpunt op de pagina 'Verduidelijking van het basispakket - standpunten'.

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit standpunt? Mail uw vraag dan naar Lisanne Warmerdam via ons contactformulier.

Planning

Planning tot aan publicatie standpunt
Stap in het procesDatum
Start dossieroktober 2026
Externe consultatie claim en PICO(ts)eerste kwartaal 2027
Eerste bespreking in de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR)tweede kwartaal 2027
Tweede bespreking in de WAR

derde kwartaal 2027

Start externe consultatie conceptstandpuntvierde kwartaal 2027
Besluit Raad van Bestuureerste kwartaal 2028
Publicatie standpunt eerste kwartaal 2028

Betrokken partijen

Patiëntenverenigingen:

  • De Oogvereniging

Beroepsgroepen: 

  • Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG)
  • Optometristen Vereniging Nederland (OVN). 
  • Nederlandse Vereniging van Orthoptisten (NVvO).

Zorgverzekeraars:

  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)