Standpunt - wel of niet vergoeden bihormonale kunstalvleesklier bij patiënten met diabetes type 1

Uitleg over de bihormonale kunstalvleesklier bij patiënten met diabetes type 1

In Nederland leven ongeveer 100 duizend mensen met diabetes type 1. Dit is een chronische ziekte waarbij de alvleesklier te weinig insuline aanmaakt. Hierdoor zijn patiënten met diabetes type 1 afhankelijk van insuline voor het reguleren van de bloedsuikerspiegel. De behandeling van diabetes type 1 bestaat uit het toedienen van insuline. Dit kan met meerdere injecties per dag of via een pomp. Vaak gebruiken patiënten een glucosesensor om de bloedsuikerspiegel in de gaten te houden. Maar het is lastig om de bloedsuikerspiegel stabiel te houden. Het lukt veel mensen niet om de streefwaarden te halen. Dit dagelijks reguleren van de bloedsuiker vraagt veel van de patiënten. Zij moeten voortdurend hun bloedsuikerspiegel meten, de behandeling met insuline ondergaan en leven met de angst voor een te lage of te hoge bloedsuikerspiegel. Dit heeft grote invloed op hun kwaliteit van leven.

De bihormonale kunstalvleesklier is ontwikkeld voor de behandeling van patiënten met diabetes type 1. Het is een apparaat dat volledig automatisch de bloedsuikerspiegel reguleert. Dit doet de kunstalvleesklier door continu de bloedsuiker te meten en automatisch insuline en glucagon toe te dienen als dat nodig is. Gebruik van de bihormonale kunstalvleesklier kan leiden tot een betere regulatie van de bloedsuikerspiegel. Ook kan het de belasting voor patiënten verminderen doordat de bloedsuikers automatisch geregeld worden. Dit kan hun kwaliteit van leven verbeteren. 

Aanleiding voor deze beoordeling

Via de subsidieregeling Veelbelovende zorg is onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de bihormonale kunstalvleesklier bij patiënten met diabetes type 1. Het onderzoek startte op 1 oktober 2023 voor een periode van ongeveer 2 jaar. 

Ga voor meer informatie over het onderzoek naar de website van de DARE studie.

Na het afronden van het onderzoek heeft het onderzoeksteam van het Universitair Medisch Centrum Utrecht de resultaten geanalyseerd en met het Zorginstituut gedeeld. Daarna zijn we gestart met de beoordeling. We beoordelen binnen 6 maanden of de bihormonale kunstalvleesklier bij patiënten met diabetes type 1 voldoet aan de 'stand van de wetenschap en praktijk’. Dat is de officiële wettelijke term voor effectiviteit. Het is de belangrijkste eis om zorg in het basispakket op te nemen.

Onderzoeksvraag en manier van onderzoek

In dit standpunt beantwoordt het Zorginstituut de volgende vraag: is de bihormonale kunstalvleesklier effectief bij patiënten met diabetes type 1 die de streefwaarden niet halen met de huidige standaardbehandeling?

Om deze vraag te beantwoorden gebruiken we de resultaten van het genoemde onderzoek. Ook gebruiken we gepubliceerde resultaten van andere onderzoeken. Daarnaast doen we een uitgebreid literatuuronderzoek volgens een vastgestelde methode. We selecteren daarbij wetenschappelijke publicaties die kunnen helpen bij het beantwoorden van de vraag.

Gevolgde procedure

Alleen zorg die écht werkt, mag deel uitmaken van het basispakket van de zorgverzekering. Dit is vastgelegd met de juridische term 'stand van de wetenschap en praktijk'. Vaak is goed duidelijk of zorg uit het basispakket kan worden vergoed, maar niet altijd. In zulke gevallen kan het Zorginstituut zelf beoordelen of die zorg in aanmerking komt voor vergoeding. Zo'n beoordeling noemen we een duiding. De uitkomst van een duiding heet een standpunt.

Een standpunt van het Zorginstituut is wettelijk bepalend. Dit betekent dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hier verder niet meer over beslist. Patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars hebben inspraak tijdens het opstellen van een standpunt. En bij standpunten krijgt het Zorginstituut advies van de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR). Hierin zitten onafhankelijke wetenschappers, artsen, apothekers, methodologen en gezondheidseconomen. Het Zorginstituut weegt al die reacties zorgvuldig mee en stelt het uiteindelijke standpunt vast. 
Lees meer informatie over de procedure bij een standpunt op de pagina 'Verduidelijking van het basispakket - standpunten'.

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit standpunt? Mail uw vraag dan naar Liliane Roosendaal via ons contactformulier.

Planning

Betrokken partijen

• Diabetesvereniging Nederland (DVN)
• Nederlandse Internisten Vereniging (NIV)
• Zorgverzekeraars Nederland (ZN)