Zorginstituut Nederland beoordeelt of percutane leverperfusie (PHP) in combinatie met nivolumab (Opdivo®) en ipilimumab (Yervoy®) effectieve zorg is voor patiënten met leveruitzaaiingen van een oogmelanoom die niet met een operatie kunnen worden verwijderd. Alleen als zorg écht werkt, kan die vergoed worden uit het basispakket van de zorgverzekering. Dat onderzoeken we in dit standpunt.
Uitleg over PHP in combinatie met nivolumab en ipilimumab bij patiënten met niet te opereren leveruitzaaiingen van een oogmelanoom
Soms heeft iemand uitzaaiingen in de lever, door verspreiding van kwaadaardige cellen uit een oogmelanoom. Dat is een kwaadaardige tumor in het oog. Uitzaaiingen in de lever worden ook wel levermetastasen genoemd. Bij de behandeling van levermetastasen van een oogmelanoom wordt onderscheid gemaakt tussen zogenaamde resectabele en niet-resectabele uitzaaiingen. Niet-resectabel betekent dat het niet met een operatie kan worden verwijderd. In dat geval zijn de behandelopties zeer beperkt.
Tijdens PHP wordt een hoge dosis melfalan direct in de lever toegediend, terwijl de concentratie van het middel in het bloed zo beperkt mogelijk wordt gehouden. Melfalan is een vorm van chemotherapie. Het Zorginstituut beoordeelde in 2019 dat PHP bij patiënten met niet-resectabele leveruitzaaiingen van een oogmelanoom niet voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk en daarom niet vergoed wordt uit het basispakket.
In dit nieuwe standpunt wordt beoordeeld of PHP gecombineerd met 2 immunotherapiemedicijnen voldoende bewezen effectief is. De medicijnen zijn nivolumab (Opdivo®) en ipilimumab (Yervoy®) Beide medicijnen zijn een injectie.
Onderzoeksvraag en manier van onderzoek
Uitgangspunt bij dit standpunt is de vraag: Wat is de effectiviteit van PHP gecombineerd met nivolumab en ipilimumab in vergelijking met de gebruikelijke zorg bij patiënten met niet-resectabele leveruitzaaiingen van een oogmelanoom?
Om deze vraag te beantwoorden doet het Zorginstituut een uitgebreid literatuuronderzoek volgens een vastgestelde methode. We selecteren hiervoor wetenschappelijke publicaties en onderzoeksrapporten van experts in het vakgebied.
Gevolgde procedure
Alleen zorg die écht werkt, mag deel uitmaken van het basispakket van de zorgverzekering. Dit is vastgelegd met de juridische term 'stand van de wetenschap en praktijk'. Vaak is goed duidelijk of zorg uit het basispakket kan worden vergoed, maar niet altijd. In zulke gevallen kan het Zorginstituut zelf beoordelen of die zorg in aanmerking komt voor vergoeding. Zo'n beoordeling noemen we een duiding. De uitkomst van een duiding heet een standpunt.
Patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars hebben inspraak tijdens het opstellen van een standpunt. En bij standpunten krijgt het Zorginstituut advies van de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR). Hierin zitten onafhankelijke wetenschappers, artsen, apothekers, methodologen en gezondheidseconomen. Het Zorginstituut weegt al die reacties zorgvuldig mee en stelt het uiteindelijke standpunt vast.
Lees meer informatie over de procedure bij een standpunt op de pagina 'Verduidelijking van het basispakket - standpunten'.
Uitleg over sluisgeneesmiddelen
Geneesmiddelen die in het ziekenhuis worden gebruikt, noemen we intramurale geneesmiddelen. Nieuwe intramurale geneesmiddelen worden meestal zonder bijzondere afspraken over de prijs of het gebruik toegelaten tot het basispakket van de zorgverzekering. Als nieuwe middelen veel kosten, dan kan de minister van VWS besluiten om deze tijdelijk uit het basispakket te houden en in de ‘sluis voor dure geneesmiddelen’ plaatsen.
De minister heeft ipilimumab (Yervoy®) voor inzet bij bepaalde patiënten, waaronder ook patiënten met een oogmelanoom, in de 'sluis voor dure geneesmiddelen' geplaatst. Dat betekent dat als het standpunt daartoe aanleiding geeft, we kunnen besluiten om aansluitend een adviestraject te starten over de positie van ipilimumab in deze sluis. In een adviestraject vragen wij advies aan de WAR en aan de Adviescommissie Pakket (ACP). De minister neemt de uiteindelijke beslissing om ipilimumab (Yervoy®) voor deze indicatie wel of niet te vergoeden uit het basispakket van de zorgverzekering.
Het middel komt pas voor vergoeding uit het basispakket in aanmerking als:
- het Zorginstituut een positief pakketadvies heeft uitgebracht;
- er afspraken zijn gemaakt voor gepast gebruik, en
- de minister een prijsonderhandeling heeft uitgevoerd.
Kijk voor meer uitleg op de pagina ‘Sluis voor dure geneesmiddelen’.
Meer informatie of vragen?
Hebt u vragen over dit standpunt? Mail uw vraag dan naar Steef Redeker via ons contactformulier.
Planning
| Stap in het proces | Datum |
|---|---|
| Start doessier | september 2026 |
| Consultatie concept claim en PICO(ts) | september - oktober 2026 |
| Bespreking in de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR) | eerste kwartaal 2027 |
| Start externe consultatie conceptstandpunt | eerste of tweede kwartaal 2027 |
| Indien een adviestraject volgt: bespreking in de Adviescommissie Pakket (ACP) | nog niet bekend |
| Besluit Raad van Bestuur | nog niet bekend |
| Publicatie standpunt | nog niet bekend |
Betrokken partijen
- Dutch Melanoma Skin Cancer Group (DMSCG)
- Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)
- Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG)
- Nederlandse Vereniging voor Chirurgische Oncologie (NVCO)
- Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH)
- Nederlandse Vereniging voor Maag–Darm–Leverartsen (MDL)
- Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie (NVMO)
- Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)
- Stichting Melanoom
- Vereniging OOG in OOG
- Zorgverzekeraars Nederland (ZN)