Zorginstituut Nederland evalueert de toepassing van het standpunt Vertebroplastiek of ballonkyphoplastiek bij pijnlijke werveluitzaaiingen of plekken van multipel myeloom in de wervels. Hierbij evalueren we de passende organisatie en inzet van vertebroplastiek of ballonkyphoplastiek volgens de afspraken over gepast gebruik in het standpunt.
Standpunt Vertebroplastiek of ballonkyphoplastiek bij pijnlijke werveluitzaaiingen of plekken van multipel myeloom in de wervels
Op 30 oktober 2025 publiceerde het Zorginstituut het standpunt Standpunt Vertebroplastiek of ballonkyphoplastiek bij pijnlijke werveluitzaaiingen of plekken van multipel myeloom in de wervels. Hierin concludeert het Zorginstituut dat een behandeling met vertebroplastiek of ballonkyphoplastiek effectieve zorg is voor patiënten met pijnlijke werveluitzaaiingen of plekken van multipel myeloom in de wervels. Het gaat om patiënten die niet of onvoldoende reageren op de huidige standaardbehandeling.
Vertebroplastiek is een behandeling die pijn in de wervels kan verminderen of laten verdwijnen. Onder lokale verdoving of met een roesje wordt via een naald botcement in een wervel gespoten. De pijn vermindert direct, onder andere door de hitte die vrijkomt bij het uitharden van het cement. Ook verstevigt het cement de wervel, wat de kans op inzakken verkleint. Daarnaast daalt het risico op neurologische complicaties, zoals uitval van een arm of been. Soms is een ballon nodig om meer ruimte te maken of om de vorm van de wervel te herstellen. Dat heet ballonkyphoplastiek.
De vergoeding van vertebroplastiek of ballonkyphoplastiek is op 27 oktober 2025 ingegaan. Om gepast gebruik te bevorderen hebben de betrokken partijen afspraken over gepast gebruik opgesteld. Deze afspraken gaan onder andere over de volgende onderwerpen:
- indicatiecriteria
- ontwikkelen van informatie voor samen beslissen
- kwaliteitscriteria voor behandelaars en behandelcentra.
Evaluatievragen en voortgang
Op basis van het standpunt hebben we 13 evaluatievragen opgesteld. We doen een kwalitatieve beoordeling van alle evaluatievragen tijdens de voortgangsmeting. We doen ook een kwantitatieve beoordeling van de evaluatievragen over de toepassing van vertebroplastiek (VP) en ballonkypoplastiek (BK) in de praktijk, tijdens de effectmetingen.
Voortgang evaluatievragen
| Nummer | Evaluatievraag | Voortgang |
|---|---|---|
|
1 | Zijn er signalen dat de indicatiecriteria voor behandeling met VP of BK niet gevolgd worden door de Nederlandse Vereniging voor Interventieradiologie (NVIR), Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) en Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie (NVvN)? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 2 | Vindt de indicatiestelling voor behandeling met VP of BK plaats in een lokaal of regionaal multidisciplinair overleg (MDO)? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 3 |
Hebben de NVIR, NOV en NVvN met hulp van patiëntenvereniging Hematon patiënteninformatie ontwikkeld ter bevordering van samen beslissen? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 4 | Hebben de NVIR, NOV, NVvN, Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) en Nederlandse Vereniging voor Hematologie (NVvH) een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheid om de richtlijnen Wervelmetastasen, Pijn bij patiënten met kanker en Multipel Myeloom te laten herzien en in lijn te brengen met het standpunt? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 5 | Hoe verloopt de implementatie van scholing en opleiding van interventie-radiologen en wervelkolomchirurgen voor het uitvoeren van VP en BK? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 6 |
Hebben alle behandelcentra toegang tot spoedwervelkolomchirurgie gewaarborgd? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 7 | Hebben de betrokken wetenschappelijke verenigingen en patiëntenvereniging een eenmalig (na)scholingsprogramma opgezet, bijvoorbeeld een webinar? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 8 |
Hebben de NVIR, NOV en NVvN een sjabloon opgesteld voor uniforme verslaglegging van het MDO? | Antwoord volgt bij de voortgangsmeting. |
| 9 | Hoeveel patiënten worden na ingang van het standpunt jaarlijks behandeld d.m.v. VP of BK en hoe verhoudt zich dat tot de raming uit het standpunt? | Antwoord volgt bij de effectmeting. |
| 10 | Wat zijn de totale jaarlijkse kosten van VP en BK en hoe verhouden die zich dat tot de raming uit het standpunt? | Antwoord volgt bij de effectmeting. |
| 11 | In hoeverre laat registratiedata zien of de indicatiecriteria voor behandeling met VP of BK gevolgd worden door de NVIR, NOV en NVvN? | Antwoord volgt bij de effectmeting. |
| 12 |
In welke behandelcentra wordt behandeling met VP of BK uitgevoerd? | Antwoord volgt bij de effectmeting. |
| 13 |
Voldoen alle behandelcentra vanaf K4 2027 aan de volumenorm van ten minste 10 percutane VP of BK procedures per jaar? | Antwoord volgt bij de effectmeting. |
Planning van de evaluatie
In het eerste kwartaal van 2027 doen we een eerste voortgangsmeting om de evaluatievragen kwalitatief te onderzoeken. Hiervoor nemen we contact op met de betrokken partijen. In een online bijeenkomst bespreken we de voortgang van de evaluatievragen. Als het nodig is, doen we op een later moment nog een voortgangsmeting.
Daarnaast doen we in 2029 een effectmeting, waarin we de toepassing van vertebroplastiek en ballonkyphoplastiek in de praktijk kwantitatief onderzoeken. Dit doen we op basis van declaratiedata en de rapportage van de registratiedata van de beroepsgroep, als deze beschikbaar zijn. Na de eerste effectmeting organiseren we een bijeenkomst met de betrokken veldpartijen om de resultaten te duiden. Als het nodig is, doen we op een later moment nog een effectmeting. We publiceren de resultaten van de metingen op deze webpagina. Na de laatste meting publiceren we een beknopt evaluatierapport en sluiten daarmee de evaluatie af.
Betrokken partijen
- Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV)
- Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA)
- Nederlandse Vereniging voor Hematologie (NVvH)
- Nederlandse Vereniging voor Interventieradiologie (NVIR)
- Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie (NVvN)
- Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN)
- Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)
- Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie (NVRO)
- Patiëntenvereniging Stichting Hematon
- Zorgverzekeraars Nederland (ZN)
Meer informatie of vragen?
Hebt u vragen over deze evaluatie? Mail uw vraag dan naar het Zorginstituut via ons contactformulier.