Verzekerde zorg - preventie
Met preventie bedoelen we het voorkomen van klachten of schade aan de gezondheid of het voorkomen van ziekte of verergering daarvan. Sommige vormen van preventie worden onder voorwaarden vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. Op deze pagina staat welke preventieve zorg verzekerd is.
Preventie is het voorkomen van gezondheidsproblemen
Preventieve zorg draagt ertoe bij dat mensen gezonder blijven en mogelijk minder zorg nodig hebben. Dat geldt bijvoorbeeld voor zorg gericht op een gezonde leefstijl, valpreventie bij ouderen, preventieve voetzorg bij diabetes of zwangerschapscontroles.
Preventieve zorg is op verschillende manieren geregeld
Preventieve zorg kan zich richten op bepaalde groepen of juist op individuele personen. We onderscheiden 2 soorten preventie:
- Collectieve preventie. Dit is gericht op de gehele bevolking of op bepaalde bevolkingsgroepen. Voorbeelden hiervan zijn het Rijksvaccinatieprogramma en het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Deze vorm van preventie wordt vergoed door de overheid.
- Individuele preventie. Dit is gericht op specifieke personen. Deze vorm van preventie kan worden vergoed door de gemeente of door de zorgverzekering. Onder individuele preventie vallen geïndiceerde preventie en zorggerelateerde preventie:
- Geïndiceerde preventie richt zich op mensen met beginnende klachten, om te voorkomen dat deze erger worden. Denk aan een gecombineerde leefstijl interventie voor mensen met overgewicht, dat wordt vergoed uit het basispakket. Of aan een wandelgroep voor ouderen met gewrichtsklachten die wordt vergoed door de gemeente.
- Zorggerelateerde preventie is een vorm van preventie voor mensen die al ziek zijn of een aandoening hebben. Het doel is om verergering en complicaties te voorkomen. Denk aan preventieve voetzorg voor mensen met diabetes.
Preventie vanuit het basispakket
Individuele preventie kan onder voorwaarden worden vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. Dit basispakket is hetzelfde voor iedereen die in Nederland woont of werkt. Maar wie de zorg levert en waar de zorg wordt geleverd kan elke zorgverzekeraar zelf bepalen. Controleer altijd de voorwaarden van de polis van uw zorgverzekeraar.
De volgende vormen van preventieve zorg worden onder voorwaarden vergoed uit het basispakket.
Overgewicht geeft een risico op onder andere hart- en vaatziekten, diabetes, klachten van de gewrichten en kanker. Een gezonde leefstijl en afvallen helpen om deze problemen te voorkomen.
In het basispakket zijn verschillende behandelingen van overgewicht beschikbaar. Of u in aanmerking komt voor deze behandelingen hangt onder andere af van hoeveel hulp u nodig hebt om uw leefstijl te verbeteren, de ernst van het overgewicht en de bijkomende problemen.
Behandelingen die stap voor stap kunnen worden ingezet zijn:
- individuele leefstijladviezen
- gecombineerde leefstijlinterventie (GLI)
- geneesmiddelen of een operatie met het doel om gewicht te verminderen.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Obesitaszorg en zorg bij overgewicht’.
Diëtetiek is de voorlichting over voeding en eetgewoonten. Als diëtetiek een medisch doel heeft, wordt het vergoed uit het basispakket. Een medisch doel wil zeggen dat het voor uw gezondheid belangrijk is dat u uw eten en voedingsgewoontes aanpast.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Verzekerde zorg - Diëtetiek’.
Mondzorg is de zorg voor uw gebit. Deze zorg wordt onder meer verleend door een tandarts. Mondzorg wordt tot 18 jaar voor een groot deel vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. De mondzorg voor volwassenen van 18 jaar of ouder valt meestal niet onder het basispakket. In sommige gevallen wordt mondzorg bij volwassenen wel vergoed vanuit het basispakket.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Verzekerde zorg - Mondzorg’.
Van sommige mensen zijn de voeten extra kwetsbaar door een ziekte of een medische behandeling. Preventieve voetzorg wordt gegeven om bepaalde voetklachten te voorkomen. Het wordt alleen vergoed uit het basispakket als de zorg gericht is op het voorkomen van voetulcera en amputaties bij mensen met een hoog risico hierop.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Verzekerde zorg - Preventieve voetzorg’.
Psychologische zorg gericht op het voorkomen van verergering van mentale klachten kan worden vergoed uit het basispakket.
Roken geeft een risico op onder andere kanker en hart- en vaatziekten. Mensen die roken of vapen, vinden het meestal moeilijk om te stoppen. Met een stoppen-met-rokenprogramma krijgt u begeleiding bij het stoppen met roken of vapen. Het stoppen-met-rokenprogramma wordt meestal vergoed uit het basispakket.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Verzekerde zorg - Stoppen met roken’.
Vaccinaties beschermen u tegen infectieziekten. In Nederland worden veel vaccinaties gratis aangeboden vanuit de overheid. Daarnaast kunnen bepaalde vaccinaties ook vergoed worden vanuit de basisverzekering. Reizigersvaccinaties worden niet vergoed uit het basispakket.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Verzekerde zorg - Vaccinaties’.
Als u een hoog risico hebt op vallen, wordt het onderzoeken van de oorzaken daarvan vergoed uit het basispakket. Een trainingsprogramma onder begeleiding van een fysio- of oefentherapeut wordt vergoed uit het basispakket als u gezondheidsproblemen hebt en het hierdoor niet veilig is om zelfstandig of met begeleiding van een sportinstructeur te trainen. Zo’n trainingsprogramma wordt een valpreventieve beweeginterventie genoemd.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Verzekerde zorg - Valpreventie’.
Training om vallen te voorkomen kan ook vanuit uw gemeente worden geregeld. Kijk op de website van uw gemeente welke valpreventieve trainingen bij u in de buurt beschikbaar zijn.
Door botontkalking worden botten minder sterk en kunnen ze makkelijker breken. Dit wordt ook wel osteoporose genoemd. Het onderzoek waarmee botontkalking kan worden aangetoond wordt vergoed uit het basispakket als de huisarts of medisch-specialist u daarvoor verwijst.
Als botontkalking is vastgesteld kan de huisarts, medisch-specialist of specialist ouderengeneeskunde botversterkende medicijnen voorschrijven. Deze medicijnen worden vergoed uit het basispakket. Daarbij kunt u vitamine D-tabletten slikken. Deze kunt u zonder recept kopen bij de drogist of apotheek. Vitamine D-tabletten worden niet vergoed.
Mensen met een hoger risico op botontkalking worden ook geadviseerd om vitamine D-tabletten te slikken. Dit zijn bijvoorbeeld ouderen, mensen met een getinte of donkere huid of mensen die weinig buiten zijn.
Ga voor meer informatie over de vergoeding van vitamine D naar de pagina 'Pakketadvies vitamine D'.
Krijgt u onderzoeken en adviezen door de huisarts of de praktijkondersteuner voor het voorkomen van een hart- of vaatziekte en hebt u hier een verhoogd risico op? Dan wordt dit vergoed uit het basispakket. De medicijnen om het risico op hart- en vaatziekten te verlagen worden in de meeste gevallen ook vergoed. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om cholesterolremmers, bloedverdunners en medicijnen die de bloeddruk verlagen.
Ga voor meer informatie over huisartsenzorg naar de pagina ‘Huisarts (Zvw)’.
Verloskundige zorg is zorg voor u en uw kind tijdens de zwangerschap en rondom de bevalling. De zorg wordt geleverd door een verloskundige, gynaecoloog en soms door de huisarts. Zij controleren uw gezondheid en de gezondheid van uw ongeboren kind gedurende de zwangerschap en tijdens en na de bevalling. Aan zwangeren wordt geadviseerd om foliumzuur en vitamine D-tabletten te slikken om gezondheidsproblemen bij hun kindje te voorkomen. Deze tabletten kun u zonder recept kopen bij de drogist of apotheek. Vitamine D-tabletten en foliumzuur worden niet vergoed uit het basispakket.
Ga voor meer informatie naar de pagina ‘Verzekerde zorg - Verloskundige zorg’.
Ga voor meer informatie over de vergoeding van vitamine D naar de pagina 'Pakketadvies vitamine D'.
Voor preventieve zorg betaalt u soms een eigen bijdrage
Soms betaalt u een deel van de kosten van de zorg uit het basispakket zelf. Dit deel is de eigen bijdrage. Voor bepaalde vormen van preventie betaalt u een eigen bijdrage. Dit kan een vast bedrag zijn, een percentage van de kosten of het bedrag bovenop een maximale vergoeding.
Ga voor meer uitleg over de eigen bijdrage naar de pagina ‘Eigen bijdrage’.
Voor preventieve zorg betaalt u soms het verplichte eigen risico
De kosten voor preventieve zorg vallen soms onder het verplichte eigen risico. Dit is afhankelijk van het type zorg dat u krijgt. Krijgt u zorg waarvoor naast het verplichte eigen risico ook een eigen bijdrage geldt? Dan geldt:
- eerst betaalt u de eigen bijdrage
- het bedrag dat overblijft, valt vervolgens onder het verplichte eigen risico.
Preventie vanuit de Wlz en de Wmo
Vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) wordt ook preventie geboden.
Hebt u een aanpassing nodig in uw woning zoals een traplift of een verhoogd toilet? U kunt dan een vergoeding krijgen via de Wmo of de Wlz.
Ga voor meer informatie over woonaanpassingen en hulpmiddelen naar de website van de Rijksoverheid.
Bent u mantelzorger, dan kan het zijn dat u ondersteuning nodig hebt bij het zorgen voor iemand. Denk aan hulp en advies bij de verzorging, het organiseren van zorg, tijdelijk overdragen van zorg en voor uzelf zorgen. Deze ondersteuning kunt u krijgen via de Wmo.
Ga voor meer informatie over mantelzorgondersteuning naar de website Regelhulp.
Preventieprogramma’s vanuit de overheid
Sommige vormen van preventie worden aangeboden vanuit programma’s van de overheid. Denk hierbij aan bepaalde vaccinaties vanuit het Rijksvaccinatieprogramma of de griepprik. Maar ook aan bevolkingsonderzoeken voor bijvoorbeeld borstkanker en darmkanker.
Ga voor meer informatie over Rijksvaccinaties naar de website Rijksoverheid.nl.
Ga voor meer informatie over bevolkingsonderzoeken naar de website van het RIVM.
Sommige onderdelen van preventie worden niet vergoed
Niet alle vormen van preventie worden vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. Denk aan algemene sportabonnementen, reisvaccinaties, loophulpmiddelen of voedingssupplementen. Maar misschien vallen sommige onderdelen van preventie wel onder uw aanvullende verzekering. Dit kunt u opzoeken in de polis van uw zorgverzekeraar.
Wilt u meer informatie of hebt u vragen?
Meer weten? Op verschillende sites staat meer informatie over dit onderwerp.
- Wilt u meer weten over het basispakket, de zorgpolis en over hoe de Zorgverzekeringswet (Zvw) werkt? Ga dan naar onze pagina ‘Zvw-algemeen: hoe werkt de Zorgverzekeringswet?’.
- Wilt u meer informatie over de verschillende polissen van de zorgverzekeraars? Ga dan naar de website Rijksoverheid.nl.
- Wilt u precies weten welke zorg u in uw situatie vergoed krijgt? Vraag dat aan uw zorgverzekeraar.
Over Zorginstituut Nederland
Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie. Onze belangrijkste taak is zorgen dat het basispakket van de zorgverzekering alleen behandelingen vergoedt, waarvan vaststaat dat deze écht werken en passen bij wat de patiënt nodig heeft. Wij leggen uit welke zorg deel uitmaakt van het basispakket van de zorgverzekering. En we adviseren de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over welke zorg wel of niet thuishoort in het basispakket. De minister neemt na een advies het uiteindelijke besluit of zorg wel of niet in het basispakket komt.
Vraag aan uw zorgverzekeraar wat u vergoed krijgt
In de polis van uw zorgverzekering staat wat uw verzekering precies vergoedt en onder welke voorwaarden. De basis hiervoor is de wet- en regelgeving. Wilt u precies weten welke zorg u in uw situatie vergoed krijgt? Neem dan contact op met uw zorgverzekeraar. Het is in eerste instantie namelijk aan de zorgverzekeraar om te beslissen:
- of de zorg die u vergoed wilt krijgen onder de zorgpolis valt
- of aan de eventuele overige voorwaarden van de zorgpolis is voldaan.
Ga voor meer uitleg naar de pagina ‘Zvw-algemeen: hoe werkt de Zorgverzekeringswet?’
Een deel van de tekst op de website bevat een uitleg van de wet- en regelgeving in eenvoudige taal. Het Zorginstituut vindt het namelijk belangrijk om in begrijpelijke taal op zijn website te communiceren. Hoewel de tekst op de website met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is opgesteld, kan het Zorginstituut niet garanderen dat de informatie op de website altijd correct en/of volledig is. Aan de tekst op de website kunnen daarom geen rechten worden ontleend. Het Zorginstituut aanvaardt ook geen aansprakelijkheid voor schade door onjuiste of onvolledige informatie op deze website. Ziet u fouten in de tekst of zijn er dingen onduidelijk, geef dat dan aan ons door via ons contactformulier.