Zorginstituut Nederland heeft onderzoeksbureau DRIFT gevraagd om op een vernieuwende manier te kijken naar de Nederlandse geboortezorg. Niet om de sector te beoordelen, maar om zicht te krijgen op veranderingen, de ontwikkelingen in het veld en de betekenis voor de toekomst. Het resultaat staat in de Staat van Transitie ‘Voor de geboorte zorgen - naar een nieuwe transitie in de geboortezorg’. Staat van Transitie is een instrument dat DRIFT vaker inzet om maatschappelijke systemen te duiden aan de hand van ontwikkelingen, patronen en opkomende veranderingen. Het rapport beschrijft de historische ontwikkeling en bevat ook aanbevelingen voor een toekomst met meer passende geboortezorg.
Aanleiding: passende geboortezorg vraagt om een andere manier van kijken
Het Zorginstituut wil de organisatie van zorg in Nederland duurzaam veranderen. Deze verandering noemen we passende zorg. We hebben extra aandacht voor groepen waarvoor verbetering hard nodig is. Onder andere voor aanstaande ouders, kersverse ouders en jonge kinderen. Onder ‘de eerste 1000 dagen’, verstaan we de periode van verwekking tot en met 2 jaar. Die periode is voor een kind van grote invloed op gezondheid en welzijn later in het leven.
Passende zorg vraagt om een andere manier van kijken. Niet langer alleen aandacht voor behandelingen en ziekte, maar vooral voor wat mensen nodig hebben om gezond te kunnen opgroeien en leven. Om deze verandering mogelijk te maken hebben we inzicht nodig in hoe de geboortezorg nu werkt, wat veranderingen in de weg staat en wat juist kansen biedt.
Wat laat het onderzoek zien?
Het onderzoek laat zien dat de Nederlandse geboortezorg zich historisch sterk heeft ontwikkeld vanuit het voorkomen van risico's en sterfte. Deze aanpak heeft veel bijgedragen aan de gezondheid van moeder en kind. Tegelijkertijd signaleren de onderzoekers dat de geboortezorg te maken heeft met nieuwe maatschappelijke uitdagingen, zoals toenemende gezondheidsverschillen, personeelstekorten en de invloed van leefomstandigheden op gezondheid.
Volgens de onderzoekers vraagt dit om een bredere kijk op geboortezorg. Niet alleen de medische veiligheid rond zwangerschap en geboorte is belangrijk, maar ook factoren die bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van moeder en kind op langere termijn. In het rapport wordt deze verschuiving omschreven als een beweging van vooral aandacht voor 'levend geboren worden' naar meer aandacht voor 'gezond geboren worden'.
Deze ontwikkeling krijgt inmiddels ook vorm in de praktijk. Landelijke geboortezorgpartijen werken gezamenlijk aan een kwaliteitskader, waarin wordt beschreven wat passende geboortezorg is en welke waarden daarbij centraal staan. Zorginstituut Nederland ondersteunt dit traject.
Het rapport bevat daarnaast aanbevelingen en mogelijke stappen om deze ontwikkeling in de geboortezorg te ondersteunen.
Meer informatie of vragen?
Hebt u vragen over dit rapport? Mail uw vraag dan naar Bas Veerman, manager Eerstelijns Zorg en Hulpmiddelen, via ons contactformulier.