Het Zorginstituut zet zich samen met betrokken partijen in voor een betere toegang tot de cruciale geestelijke gezondheidszorg (ggz) voor patiënten met een hoogcomplexe psychische zorgvraag. Patiënten in de cruciale ggz ontvangen nog te vaak niet of te laat de zorg die zij nodig hebben. Daarom is in het Integraal Zorgakkoord (IZA) afgesproken te werken aan het verbeteren van de toegankelijkheid van cruciale ggz. 

Aanleiding: geen passende zorg voor mensen met hoogcomplexe psychische problemen

In opdracht van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft het Zorginstituut gewerkt aan de toegankelijkheid van cruciale ggz. Dat is gespecialiseerde zorg voor mensen met hoogcomplexe psychische problemen. Het gaat om een relatief kleine groep mensen, voor wie passende zorg niet altijd beschikbaar is. De zorg voor deze mensen staat onder druk. Onder meer door financiële problemen, personeelstekorten en een tekort aan passend georganiseerd zorgaanbod. Daardoor staan mensen lang op wachtlijsten en ontvangen zij soms geen passende zorg. Dit kan leiden tot ernstige gezondheidsschade.

Actieaanpak 2025: knelpunten en oplossingsrichtingen

Het Zorginstituut werkte in 2025 aan een actieaanpak cruciale ggz. We deden dat samen met cliënten, naasten, lotgenoten, ervaringsdeskundigen, professionals uit zorg en welzijn, deskundigen, beroepsorganisaties en overheidspartijen. Met deze actieaanpak zijn knelpunten in beeld gebracht en oplossingsrichtingen opgesteld om de toegankelijkheid van cruciale ggz te verbeteren voor mensen met hoogcomplexe psychische problemen.

Landelijke tafel cruciale ggz: verkennen andere vorm

In 2025 faciliteerde het Zorginstituut ook een landelijke tafel cruciale ggz. Het doel was om regio’s te ondersteunen bij vraagstukken over zorgvraag en zorgaanbod van cruciale ggz. Knelpunten die niet regionaal zijn op te lossen, konden worden ingebracht bij de landelijke tafel. Uit evaluatie bleek dat de werkwijze van de landelijke tafel in de praktijk onvoldoende aansloot bij de behoeften van partijen en regio’s. Daarom gaan we niet door met de landelijke tafel in de huidige vorm. Samen met het ministerie van VWS verkennen we hoe we landelijke afstemming over toekomstige cruciale ggz verder kunnen vormgeven.

Passende zorg en cruciale ggz

Passende zorg gaat over het anders organiseren van zorg, zodat iedereen ook in de toekomst goede zorg kan krijgen. Passende zorg is zorg die werkt, waar mogelijk dicht bij de patiënt en waarbij patiënt en zorgverlener samen beslissen. Het gaat om een ommezwaai in ons denken over zorg. Minder focus op ziekte en behandeling. En meer inzet op gezondheid en wat iemand wel kan. Passende zorg is de rode draad in alle taken van het Zorginstituut.

Meer informatie of vragen?

Hebt u een vraag over de Actieaanpak cruciale ggz? Mail uw vraag dan via ons contactformulier.

Betrokken partijen

  • Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
  • MIND
  • De Nederlandse ggz
  • Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
  • Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
  • Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
  • Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
  • Regio’s
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)