Partijen in de ggz werken samen aan het versterken van transparantie over de kwaliteit van de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Het gaat om branche- en beroepsverenigingen, vertegenwoordigers van cliënten en naasten, en zorgverzekeraars. Zorginstituut Nederland ondersteunt hen hierbij. Meer inzicht in de kwaliteit moet leiden tot meer passende zorg voor de cliënt.
Meer passende zorg door inzicht in kwaliteit ggz
De ggz-sector staat voor verschillende uitdagingen. Bijvoorbeeld een groeiende vraag naar zorg, minder middelen en minder menskracht. Dit vraagt om meer inzicht in de kwaliteit van de zorg. Dit inzicht kan helpen om de zorg te verbeteren en efficiënter in te richten. Het programma ‘Versterken kwaliteitstransparantie ggz’ is een sectorbreed initiatief. Het is ontstaan vanuit de behoefte aan meer inzicht in wat werkt in de geestelijke gezondheidszorg voor alle betrokkenen: zorgaanbieders en zorgprofessionals, cliënten en naasten, en zorgverzekeraars. Vanuit de gezamenlijke afspraken in het Integraal Zorgakkoord (IZA) volgde de opdracht aan deze betrokkenen om daarmee aan de slag te gaan.
Belangrijke mijlpaal 2026: eindrapport vastgesteld
Op 12 februari 2026 is het eindrapport bestuurlijk vastgesteld na een brede consultatie bij de achterban van de betrokken partijen. Op 10 maart 2026 is het huidige programma formeel opgeleverd bij de thematafel Opschaling Passende Zorg. Dit is een mooie mijlpaal en eerste stap richting het verder versterken van kwaliteitstransparantie in de ggz.
Transparantie leidt tot samen leren en verbeteren
Het eindrapport beschrijft de gezamenlijke koers voor het verder versterken van kwaliteitstransparantie door cyclisch op te schalen in transparantieniveaus. Het doel is om met inzicht transparantie te creëren. En om met data over zorggebruik, proces van de behandeling en uitkomst van de behandeling met elkaar in gesprek te zijn over leer- en verbetermogelijkheden. Op deze manier kunnen zorgaanbieders zichzelf aan anderen spiegelen. Dit leidt uiteindelijk tot meer passende zorg voor de cliënt. Transparantie is hierbij geen doel op zich, maar een middel dat bijdraagt aan meerdere doelen:
- behandelaren krijgen meer inzicht in wat werkt (en wat niet) en kunnen hun beroepspraktijk verbeteren
- cliënten en naasten krijgen meer keuze-informatie om mee te beslissen over hun behandeltraject
- zorgverzekeraars kunnen gerichter contracteren.
6 adviezen op inhoudelijk urgente thema's in de ggz
Het rapport bevat 6 deeladviezen op inhoudelijk urgente thema's in de ggz. Zorgprofessionals, ervaringsdeskundigen en medisch adviseurs hebben per thema geadviseerd hoe een data-ondersteunend dialoog passende zorg kan bevorderen binnen specifieke thema's. Dit is uitgewerkt voor de volgende thema's:
- Ernstig psychiatrische aandoeningen (EPA)
- Verslavingszorg
- Doelstelling, evaluatie en beëindiging van behandeling
- Autisme
- Digitale zorg (vrijgevestigde praktijken/kleine zorgaanbieders)
- Diagnostiek.
Status voor het veld: voor de dagelijkse praktijk verandert nog niets
Tijdens deze tussenfase verandert er voor de dagelijkse praktijk in het veld nog niets. Deze periode wordt uitsluitend gebruikt voor de concretisering en de afstemming tussen de koepelpartijen, het programmateam en de stuurgroep. Hiermee wordt een stevige en breed gedragen basis gelegd voor de daadwerkelijke implementatie.
Doelgroepen van het programma
In het programma staat passende zorg voor de cliënt centraal. Daarom hebben cliënten en naasten zelf meegedacht over wat voor hen waardevolle kwaliteitsinformatie is en kan de informatie die we ontwikkelen met dit programma bijdragen aan een betere kwaliteit van zorg. Zo kunnen cliënt en behandelaar samen gaan beslissen over wat past bij de situatie van de cliënt. Door samen te leren en te verbeteren, kunnen behandelaren steeds beter aansluiten bij wat iemand écht nodig heeft. Zo wordt de zorg voor cliënten steeds passender. De privacy en de bescherming van cliëntgegevens staan daarbij altijd voorop.
Met het programma werken we aan betrouwbare kwaliteitsinformatie. Betrouwbare informatie helpt zorgverzekeraars om betere keuzes te maken in inkoop en beleid én om deze keuzes beter te kunnen maken en onderbouwen. Zorgverzekeraars hebben namelijk een belangrijke maatschappelijke verantwoordelijkheid: zij verdelen het geld in de zorg en stimuleren goede zorg.
Zorgprofessionals spelen een belangrijke rol bij het gebruik van kwaliteitsinformatie in de dagelijkse praktijk. Samen met cliënten en andere betrokkenen bepalen zij wat goede kwaliteitsinformatie is. Door gegevens uit de eigen praktijk veilig te delen en te bespreken, kunnen zorgprofessionals van elkaar leren en de kwaliteit van zorg voor cliënten verbeteren. Daarom ondersteunt het programma zorgprofessionals bij het praktisch toepasbaar maken van kwaliteitsinformatie. Op korte termijn verandert dit niets in de werkwijze, maar de resultaten van het programma bieden voor professionals wel concrete handvatten om hiermee aan de slag te gaan. In het programma hebben we ook oog voor de administratieve lasten. Het gebruik en delen van kwaliteitsinformatie mag namelijk niet leiden tot extra administratielast. Daarnaast moet het beroepsgeheim van professionals altijd beschermd blijven.
Bestuurders, managers en beleidsadviseurs bij zorginstellingen kunnen de resultaten uit het programma gebruiken om gericht te sturen op kwaliteit van zorg én passende zorg. De praktische handvatten uit het programma helpen hierbij. Hiermee kunnen zij data delen én analyseren, wat hen helpt om samen te leren. En vervolgens hun beleid aan te passen of de zorg anders te organiseren. Zo kunnen de resultaten van het programma helpen om de initiatieven voor het verbeteren van kwaliteitstransparantie binnen de ggz zichtbaarder te maken. Zo ontstaat bijvoorbeeld meer inzicht in de verschillende cliëntgroepen binnen de ggz en de relevante variabelen voor passende zorg voor deze clientgroepen.
Planning
| Stap in het proces | Datum |
|
Start project | 1 mei 2024 |
| Gesprekstafels inhoudelijke thema's | 2024 en 2025 |
|
Bestuurlijke vaststelling eindrapport |
12 februari 2026 |
|
Oplevering thematafel Opschaling Passende Zorg |
10 maart 2026 |
|
Tussenfase programma (uitwerking vervolgstappen) |
april 2026 – september 2026 |
|
Start volgende fase programma | oktober 2026 - eind 2027 |
Meer informatie of vragen?
Hebt u een vraag over dit programma? Mail uw vraag dan aan Cynthia van Haeften via ons contactformulier.
Betrokken partijen
- Akwa ggz
- de Nederlandse ggz
- Landelijke Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen & Psychotherapeuten (LVVP)
- MIND
- Nederlandse Vereniging van pedagogen en onderwijskundigen (NVO)
- Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
- Nederlandse Vereniging voor Psychiaters (NVvP)
- Platform MEERGGZ
- Zorgverzekeraars Nederland (ZN)