Multidisciplinaire eerstelijnsrevalidatie voor mensen met chronische pijn

Aanleiding: geen brede toegang tot MER in Nederland

In ons standpunt over interdisciplinaire medisch-specialistische revalidatie (IMSR) uit april 2026 bleek dat MER in Nederland niet breed toegankelijk is. Dit maakt dat patiënten niet altijd de passende zorg krijgen die in de richtlijnen staat beschreven. Verschillende knelpunten zorgden ervoor dat eerdere MER-projecten geen landelijke implementatie kregen. De knelpunten zijn: eenduidige beschrijving van inhoud en organisatie van MER en vergoeding en bekostiging van MER-zorg. Met dit traject willen we samen met betrokken partijen werken aan het mogelijk maken van goed onderzoek naar MER. Zo kunnen we beoordelen of deze zorg vergoed kan worden uit het basispakket van de zorgverzekering. Het standpunt IMSR beschrijft hiervoor een plan van aanpak. 

Zorgtraject chronische pijn en de plaats van MER

De behandeling van chronische pijn bestaat uit 4 stappen: 

1. preventie en zelfzorg
2. monodisciplinaire diagnostiek en behandeling in de eerste lijn
3. diagnostiek en behandeling op verschillende domeinen van het biopsychosociaal model in de eerste lijn, of in de eerste lijn in samenwerking met de tweede lijn
4. interdisciplinaire diagnostiek en behandeling in de tweede of derde lijn.

Met de patiënt samen kijkt de zorgverlener welke stap passend is om mee te starten. MER is een invulling van stap 3. Hierbij werken verschillende zorgverleners samen om zorg te geven vanuit de verschillende domeinen van het biopsychosociaal model. Het biopsychosociaal model stelt dat ziekte en herstel worden bepaald door een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren. Het team van zorgverleners heeft regelmatig overleg. 

Samenwerken aan toegang tot MER

In het plan van aanpak werken partijen samen aan 4 bouwstenen:  

1. inhoud, organisatie en benodigde expertise voor het MER-programma
2. aanspraak uit het basispakket van de zorgverzekering
3. bekostiging MER en contracteren door zorgverzekeraars
4. voorbereidingen op het uit te voeren onderzoek naar MER.

Als iedere bouwsteen klaar is, kunnen onderzoekers beginnen aan een goed onderzoek naar MER. Dit onderzoek moet laten zien of MER voldoende bewezen effectief is voor verdere implementatie in de praktijk. Het is de bedoeling dat het onderzoek naar de MER begin 2028 start.  

Doel: passende zorg voor mensen met chronische pijn

De verwachting is dat MER voor mensen met chronische pijn een toegevoegde waarde heeft vergeleken met monodisciplinaire behandeling. Om patiënten zorg te bieden die passend is bij hun zorgbehoefte moeten we stappen zetten om MER breed beschikbaar te krijgen. Hiervoor is het belangrijk om met elkaar de organisatie en zorg binnen MER goed te omschrijven. En te onderzoeken wat de effectiviteit van MER is. Zo weten we of MER van waarde is voor patiënten en hoe zij deze zorg het beste kunnen ontvangen. 

Planning

Betrokken partijen

• Ergotherapie Nederland 
• Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) 
• Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) 
• Landelijke vereniging POH-GGZ 
• Patiëntenfederatie Nederland (PFN) 
• Pijnpatiënten naar 1 stem 
• Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) 
• Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) 
• Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) 
• Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA) 
• Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie volgens de psychosomatiek (NFP) 
• Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) 
• Revalidatie Nederland (RN) 
• Vereniging van Oefentherapeuten (VvOCM) 
• Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN)  
• Zorgverzekeraars Nederland (ZN)