Zorginstituut Nederland werkt samen met betrokken partijen aan het breder beschikbaar maken van multidisciplinaire eerstelijnsrevalidatie (MER) voor mensen met aanhoudende pijn. Multidisciplinair betekent dat zorgprofessionals uit verschillende vakgebieden samenwerken aan de behandeling van de patiënt. Eerstelijns betekent niet in het ziekenhuis. Het samenwerkingstraject verloopt in fases. Op dit moment werken we aan fase 1. Hierin bereiden we samen met partijen een onderzoek voor naar de effectiviteit van MER. Het doel is dat dit onderzoek in 2028 start. Op basis van de uitkomsten kan het Zorginstituut dan goed beoordelen of MER echt werkt. En daarmee vergoed kan worden uit het basispakket van de zorgverzekering.
Aanleiding: geen brede toegang tot MER in Nederland
In april 2026 publiceerde het Zorginstituut het Standpunt Interdisciplinaire medisch-specialistische revalidatie (IMSR) bij chronische pijn. Onze conclusie hierin is dat multidisciplinaire revalidatiezorg in de eerste lijn (MER) in Nederland niet breed toegankelijk is. Patiënten krijgen niet altijd de passende zorg zoals die in de richtlijnen staat beschreven. Het standpunt bevat ook een plan van aanpak voor de fase 1 waarmee we nu aan de slag gaan.
Zorgtraject aanhoudende pijn en de plaats van MER
De behandeling van aanhoudende pijn bestaat uit 4 stappen. Met de patiënt samen kijkt de zorgverlener welke stap passend is om mee te starten. De 4 stappen zijn:
- preventie en zelfzorg
- monodiscipline behandeling, oftewel behandeling gegeven door een individuele zorgverlener
- eerstelijnsbehandeling door een team van zorgverleners, MER is een invulling van deze stap
- specialistische behandeling in een ziekenhuis of revalidatiekliniek, dit is IMSR.
Doel: passende zorg voor mensen met aanhoudende pijn
Om mensen met aanhoudende pijn passende zorg te bieden moeten we eerst onderzoeken of MER toegevoegde waarde heeft in vergelijking tot monodisciplinaire behandeling. Monodisciplinair betekent dat maar 1 vakgebied de zorg verleent. Als blijkt dat MER meerwaarde heeft, is een aanpak nodig om MER breed beschikbaar te krijgen. Daarom gaan we in fase 1 eerst samen met partijen de inhoud en organisatie van MER beschrijven.
Fase 1: voorbereiden van onderzoek
Partijen hebben al vaker geprobeerd om MER toegankelijker te maken. Maar landelijk is dat nog niet gelukt. Dat kwam vooral doordat de inhoud en organisatie van MER niet duidelijk waren beschreven. En door het ontbreken van vergoeding en financiering. Daarom bereiden we nu met betrokken partijen een effectiviteitsonderzoek naar MER voor.
Betrokken partijen werken in fase 1 samen op 4 gebieden. Dit zijn de bouwstenen die nodig zijn voor goed effectiviteitsonderzoek naar MER:
- inhoud, organisatie en benodigde expertise voor MER
- vergoeding uit het basispakket van de zorgverzekering
- bekostiging van MER en contracteren door zorgverzekeraars
- praktische voorbereidingen op uitvoeren van het onderzoek naar MER.
Als alle bouwstenen klaar zijn, kan het onderzoek naar de effectiviteit van MER beginnen.
Planning fase 1
| Stap in het proces | Datum |
|---|---|
| Kick-off bijeenkomst | 19 mei 2026 |
| Tweede bijeenkomst | 2 juli 2026 |
| Fase 1: voorbereiding effectiviteitsonderzoek MER | mei 2026 - december 2027 |
| september - december 2026 |
| januari - december 2027 |
| Einde fase 1 en start effectiviteitsonderzoek (fase 2) | begin 2028 |
Meer informatie of vragen?
Hebt u vragen over dit traject of wilt u updates over de fases ontvangen? Stuur dan een e-mail naar mer@zinl.nl.
Betrokken partijen
- Ergotherapie Nederland
- Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
- Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV)
- Landelijke vereniging POH-GGZ
- Patiëntenfederatie Nederland
- Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
- Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
- Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
- Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA)
- Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie volgens de psychosomatiek (NFP)
- Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
- Revalidatie Nederland (RN)
- Samenwerkingsverband pijnpatiënten naar 1 stem
- Vereniging van Oefentherapeuten (VvO)
- Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN)
- Zorgverzekeraars Nederland (ZN)