Hooggebergtebehandeling is intensieve longrevalidatie in een astmacentrum op meer dan 1500 meter hoogte. Het Zorginstituut heeft onderzocht of deze behandeling in het hooggebergte voor mensen met zeer ernstige astma voldoende effectief is om uit het basispakket vergoed te worden. Het Zorginstituut concludeert dat de meerwaarde van hooggebergtebehandeling in vergelijking met longrevalidatie op zeeniveau niet is aangetoond. Daarom maakt hooggebergtebehandeling vanaf 10 december 2019 geen deel uit van het basispakket. In bijgaande video gaan we in op de vragen:
- Wat is ernstig refractair astma?
- En wat houdt het standpunt van het Zorginstituut over hooggebergtebehandeling in?

[Peter van Hal, longarts Zorginstituut Nederland]
Mensen kunnen nog steeds verwezen worden voor longrevalidatie in het hooggebergte, maar dat zal onder gewijzigde condities moeten plaatsvinden.
[Voice-over]
Wat is ernstig refractair astma? En wat houdt het standpunt van het Zorginstituut over hooggebergtebehandeling in?
[Peter van Hal]
Iedereen in Nederland kent wel een persoon die last van astma heeft. En we weten tegenwoordig dat astma geen uniforme ziekte is. Er zijn verschillende vormen van astma. Van heel mild, waarbij mensen af en toe
een puffer gebruiken. Aan de andere kant van het spectrum van astma zijn mensen met zeer ernstige astma, die dagelijks klachten hebben en ook nog klachten hebben ondanks de medicijnen die ze gebruiken. En ze worden vaker dan andere mensen opgenomen in een ziekenhuis, soms wel 2 of 3 keer per jaar. Dan praten we over ernstig refractair astma. En met name die groep is het meest gebaat bij het aanbieden van longrevalidatie. Die revalidatie kan aangeboden worden in 1 van de 5 longcentra in Nederland, maar kan ook plaatsvinden in de bergen.
In Nederland, we leven in een welvarend land, is die zorg enorm goed geregeld. Er zijn veel nieuwe medicamenten die ook toegepast kunnen worden, die ook gebruikt kunnen worden door deze groep mensen met ernstig refractair astma, en dan denk ik aan nieuwe inhalatiemedicatie of nieuwe monoklonale antistoffen. Daarnaast zijn er longcentra in Nederland, die bieden longrevalidatie aan. En ook dat is in Nederland zeer goed geregeld, onder voorwaarden kunnen mensen door hun behandelende longarts verwezen worden naar de longcentra in Nederland.
[Voice-over]
Al sinds de jaren 50 gaan patiënten met ernstig astma voor behandeling naar het hooggebergte. Heeft dit nog altijd meerwaarde?
[Peter van Hal]
Mensen worden vanuit Nederland verwezen naar Zwitserland voor hooggebergtebehandeling revalidatie in het hooggebergte. Dat wordt ook met succes gedaan, mensen knappen daar enorm op. Aan de andere kant zijn er nieuwe ontwikkelingen geweest in de behandeling van ernstig refractair astma. En met die nieuwe ontwikkelingen kwam er op een gegeven moment ook discussie op gang: heeft revalidatie in het hooggebergte een meerwaarde ten opzichte van revalidatie zoals we dat in Nederland aanbieden?
Dat heeft uiteindelijk geresulteerd in een onderzoek, gestart in 2014. Dat onderzoek is gedaan door een onafhankelijke onderzoeksgroep. Op een gegeven moment kwamen de resultaten van dat onderzoek. Er is toen ook een adviescommissie ingeschakeld en die heeft het Zorginstituut bij de bestudering van de resultaten tweemaal geadviseerd. En uiteindelijk is de conclusie van dat onderzoek dat de revalidatie in het hooggebergte geen meerwaarde oplevert ten opzichte van revalidatie in de andere longcentra in Nederland.
[Voice-over]
Het Zorginstituut laat al zijn standpunten over welke zorg wel of niet vergoed wordt uit het basispakket toetsen door de Wetenschappelijke Adviesraad.
[Patrick Bossuyt, oud-voorzitter Wetenschappelijke Adviesraad]
De Wetenschappelijke Adviesraad is een breed samengestelde raad. Er zitten professionals bij uit allerlei hoeken van de wetenschap. Clinici, gezondheidseconomen, methodologen. En zij werken in een aantal commissies, er zijn verschillende commissies. Een commissie kijkt naar de geneesmiddelen, een tweede kijkt naar de behandelingen, en een andere commissie kijkt naar langdurige zorg. Nadat het Zorginstituut het wetenschappelijk onderzoek heeft samengevat, wordt het rapport voorgelegd aan de Wetenschappelijke Adviesraad met een aantal vragen. En die vragen om advies gaan over de interpretatie van het onderzoek, of bepaalde tekortkomingen ernstig zijn, of minder ernstig. En of de conclusies die het Zorginstituut wil trekken onderbouwd kunnen worden door de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek.
[Peter van Hal]
De conclusie van de duiding van het Zorginstituut is dus dat de behandeling van de longrevalidatie in het hooggebergte geen meerwaarde heeft, geen bewezen meerwaarde heeft ten opzichte van de longrevalidatie in een van de longcentra in Nederland. En om behandelingen te vergoeden vanuit het basispakket wordt er in Nederland gestreefd om alleen maar bewezen effectieve behandelingen op te nemen.
[Leest het volledige standpunt op de website van Zorginstituut Nederland. Een productie van Zorginstituut Nederland 2019.]