Op verzoek van de Ronde Tafel Toekomstbestendig Zorglandschap door concentratie en spreiding heeft Zorginstituut Nederland een onderzoek naar ervaring gedaan. We hebben onderzocht hoe betrokken partijen het proces hebben ervaren om in Tranche 1 van het IZA-programma afspraken te maken over herverdeling en spreiding in de regio’s. Het onderzoek laat zien wat de bevorderende en belemmerende factoren waren. Het blijkt dat het proces redelijk werkte voor herverdeling. Maar voor spreiding werkte het proces onvoldoende faciliterend. In dit rapport staan alle vragen en resultaten uitgebreid beschreven.

Aanleiding: voorbereiding op Tranche 2

Na het vaststellen van de oncologische- en vaatchirurgische normen zijn de regio’s aan de slag gegaan met een definitief herverdelingsscenario. Leidend hierbij waren de interventies uit Tranche 1 en de afspraken over spreiding. 

De Ronde Tafel Toekomstbestendig Zorglandschap door concentratie en spreiding wilde een evaluatie van het proces van de herverdelings- en spreidingsafspraken in de regio's. Daarom heeft het Zorginstituut dat onderzocht. De resultaten van de evaluatie dienen als voorbereiding op Tranche 2.

Hoe heeft het Zorginstituut het proces van Tranche 1 onderzocht?

We hebben 2 enquêtes gehouden: 1 over het proces van herverdeling en 1 over het proces van spreiding. Aan de enquêtes deden de volgende partijen mee. 

  • Patiëntenverenigingen: Hartstichting, Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)
  • Zorgaanbieders: Universitair Medische Centra Nederland, Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN) 
  • Beroepsgroepen: Federatie Medisch Specialisten (FMS), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN).

Iedere partij heeft input opgehaald bij de eigen achterban in de 7 regio’s. De mensen die de enquête beantwoordden kennen het proces in de regio’s.

Samenvatting: geleerde lessen input voor Tranche 2

Door het onderzoek hebben we inzicht gekregen in de bevorderende en belemmerende factoren in het proces om tot afspraken te komen over herverdeling en spreiding in Tranche 1. Voor herverdeling werkte het proces redelijk, maar voor spreiding niet.

De opgehaalde lessen zijn:

  • Maak meteen bij de start van het proces van herverdeling en spreiding duidelijke afspraken over de governance- en overlegstructuur in de regio’s. Neem daarin in ieder geval mee wie betrokken moeten zijn, rollen, tijdpad, mandaat, ruimte voor regionale invulling, escalatiepad, instrumenten en regie.
  • Betrek alle belanghebbenden direct vanaf de start. En zorg ervoor dat de besluitvorming tripartiet is. Dit betekent dat patiënten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars gezamenlijk besluiten. 
  • Houd vast aan een gezamenlijke visie op het toekomstige regionale zorglandschap. 
  • Benader herverdeling en spreiding van zorg integraal. Betrek alle belanghebbenden bij het gesprek in de regio en voer inhoudelijke gesprekken over onder andere netwerkzorg en aanvullende zorgprofielen.

Wat doet de Ronde Tafel met de resultaten van het onderzoek?

De partijen van de Ronde Tafel Toekomstbestendig Zorglandschap door concentratie en spreiding hebben afgesproken om de opgehaalde lessen nader te verdiepen en uit te werken. Zij gaan dat doen zodra bekend is wanneer Tranche 2 van het proces van herverdelings- en spreidingsafspraken begint.

Betrokken partijen Ronde Tafel Toekomstbestendig Zorglandschap

  • Autoriteit Consument & Markt (ACM)
  • Federatie Medisch Specialisten (FMS)
  • Hartstichting (voorheen Harteraad)
  • Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) 
  • Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
  • Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
  • Patiëntenvereniging Nederland
  • Universitair Medische Centra Nederland (UMCNL, voorheen NFU)
  • Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN) 

Specifieke partijen voor oncologie en vaatchirurgie nemen alleen deel als toehoorder. De tafel wordt voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter. Het Zorginstituut voert de regie en de overheidspartijen beslissen niet mee over de inhoud.

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit rapport? Mail uw vraag dan naar Olga Jacobs, manager team Medisch-specialistische zorg, via ons contactformulier.