Dit rapport van Zorginstituut Nederland bevat de resultaten van een literatuuronderzoek naar kraamzorg. Wat hebben kraamgezinnen van de kraamverzorgende nodig? En hoe kan kraamzorg goed aansluiten op deze behoefte? Met andere woorden: hoe kan kraamzorg het meeste waarde toevoegen voor het kraamgezin? Het onderzoek laat zien dat hierover weinig bekend is in de literatuur. Maar passende kraamzorg is een belangrijk onderdeel van een kansrijke start voor ieder gezin. Daarom doen we in dit rapport ook aanbevelingen voor vervolgonderzoek en beleid.

Aanleiding voor het literatuuronderzoek naar kraamzorg

Recente onderzoeken laten zien dat vooral kwetsbare gezinnen minder kraamzorg ontvangen dan andere gezinnen in Nederland. Dit blijkt uit verschillende onderzoeken van het Zorginstituut, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Er zijn ook signalen dat sommige gezinnen juist meer kraamzorg ontvangen dan nodig is. Dit leidde tot de onderliggende vraag of het gebruik van kraamzorg en de behoefte van het kraamgezin wel in balans zijn. En hoe de inzet van kraamverzorgenden eerlijk kan worden verdeeld. Dit verkennende literatuuronderzoek is een eerste aanzet om antwoord te geven op deze vragen. We hebben in kaart gebracht waar gezinnen behoefte aan hebben.

Resultaat: behoeften aan kraamzorg en gewenste rol van kraamverzorgende niet concreet genoeg

Gezinnen willen vooral kraamzorg die aansluit bij hun individuele situatie. Ze willen ruimte voor eigen regie en maatwerk. Ook vinden zij het belangrijk om duidelijke informatie te krijgen. En dat kraamzorg betaalbaar is. Maar hóé kraamgezinnen de invulling van kraamzorg dan precies voor zich zien, blijkt niet uit de beschikbare literatuur. Er is ook weinig literatuur waarin gezinnen zélf vertellen over hun behoefte aan kraamzorg. Voor het verder ontwikkelen van passende kraamzorg moeten we eerst weten wat kraamgezinnen en zorgprofessionals zelf onder passende kraamzorg verstaan. En hoe die optimaal kan bijdragen aan een kansrijke start voor elk gezin.

Aanbevelingen Zorginstituut voor doorontwikkelen van passende kraamzorg

Wij doen de volgende aanbevelingen voor vervolgonderzoek en beleid:

  • Breng in kaart wat gezinnen concreet nodig hebben in de eerste 6 weken na de bevalling
  • Bepaal wie welke zorg en ondersteuning het best kan bieden
  • Stel vast wat passende kraamzorg inhoudt vanuit verschillende perspectieven.

Vervolgstappen op weg naar passende kraamzorg

Het Zorginstituut start op korte termijn samen met het RIVM een vervolgonderzoek. Daarin onderzoeken we de concrete zorgbehoeften van kraamgezinnen en de verschillen tussen gezinnen. Ook onderzoeken we wat gezinnen en zorgprofessionals passende kraamzorg vinden. En hoe die kan bijdragen aan een kansrijke start van het gezin. 

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit rapport? Mail uw vraag dan naar het Zorginstituut via ons contactformulier.