Ziekenhuizen gaan gegevens aanleveren over bijwerkingen en complicaties na een prostaatverwijdering bij kanker. Dat doen zij volgens het aangepaste Meetinstrument Prostaat, dat Zorginstituut Nederland heeft opgenomen in het Register voor Kwaliteitsinstrumenten. Nieuw is dat het meetinstrument beter de uitkomsten meet na een operatie, zoals de complicatie incontinentie. Ziekenhuizen zijn vanaf 1 januari 2027 wettelijk verplicht om deze gegevens aan te leveren, zodat patiënten straks betere keuzes kunnen maken.
Beeld: © ANP
Verschillen tussen ziekenhuizen aanleiding voor aanpassing meetinstrument
In 2023 werd uit een landelijk onderzoek van Maike Schepens, inmiddels kwartiermaker Transparantie bij Patiëntenfederatie Nederland, duidelijk dat er grote verschillen zijn tussen ziekenhuizen in het aantal complicaties na een radicale prostatectomie. Dit is een operatie waarbij een chirurg de gehele prostaat en de zaadblaasjes verwijdert. Het onderzoek kreeg veel aandacht bij patiëntenorganisaties en de politiek. Het leidde tot een afspraak over de aanpassing van het meetinstrument in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Deze afspraak is nu nagekomen.
Meetinstrument laat uitkomsten zien van prostaatverwijdering
Het Meetinstrument Prostaat meet uitkomsten van een prostaatverwijdering: het aantal complicaties binnen 90 dagen na een prostaatoperatie, zoals een nabloeding of een infectie, in hoeverre de kanker bij patiënten echt weg is en of patiënten een jaar na de operatie nog last hebben van incontinentie.
Patiënten krijgen betere keuze-informatie voor passende zorg
Met de informatie die beschikbaar komt, krijgen patiënten een beter beeld van wat zij kunnen verwachten na een prostaatverwijdering. Zo kunnen zij, samen met hun zorgverlener, kiezen welke behandeling het beste bij hen past. Voor de een is genezing het allerbelangrijkst, voor de ander is dat snel herstel of een kleinere kans op blijvende incontinentie. Patiënten kunnen deze informatie vanaf mei 2028 vinden via online platforms als ZorgkaartNederland.nl en Ziekenhuischeck.nl.
‘Een belangrijke stap op weg naar meer kwaliteitsinformatie voor alle patiënten’
Karin Timm, lid van Raad van Bestuur Zorginstituut: “Tussen de 13.000 en 16.000 patiënten met prostaatkanker per jaar kunnen straks beter kiezen in welk ziekenhuis zij behandeld willen worden. Een belangrijke stap op weg naar meer kwaliteitsinformatie voor alle patiënten.”
Kwaliteitsgegevens maakt leren en verbeteren mogelijk
Met dit meetinstrument gaan ziekenhuizen op een eenduidige manier bijwerkingen en complicaties in kaart brengen. Rik Somford, uroloog Canisius Wilhelmina Ziekenhuis en voorzitter multidisciplinaire kwaliteitsregistratie prostaatkanker: “Dit gezamenlijke meetinstrument gaat ons als urologen helpen om van elkaar te leren en beter te worden. Het voorkomt ook dat we appels met peren vergelijken. Ik hoop dat andere beroepsgroepen volgen.”
Het Zorginstituut helpt partijen bij verbeteren transparantie en kwaliteit van zorg
Het Zorginstituut sprak met partijen voor het herziene meetinstrument de opleverdatum van 1 juni 2026 af. Het Zorginstituut stimuleert de verbetering van de kwaliteit van zorg in Nederland. Dat doen we door zorgpartijen te helpen bij het ontwikkelen van meetinstrumenten die begrijpelijke en betrouwbare informatie geven over de kwaliteit van zorg. Daarbij leggen we de focus op behandelingen die veel mensen raken. Het herziene meetinstrument is gemaakt door onder andere de Nederlandse Vereniging voor Urologie, Dutch Institute for Clinical Auditing, de Prostaatkankerstichting en Zorgverzekeraars Nederland.
Over Zorginstituut Nederland
Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie met als belangrijkste taak het samenstellen van het basispakket van de zorgverzekering. Hierbij maken we ingewikkelde, maar noodzakelijke keuzes om ervoor te zorgen dat iedereen in Nederland goede zorg kan krijgen. Nu en in de toekomst.