Ouderen spreken nog te weinig met hun zorgverlener of naasten over welke zorg ze willen als hun gezondheid in de toekomst achteruitgaat. De factsheet ‘Ouderen met een kwetsbare gezondheid: IZA-doelgroep in beeld’ van Zorginstituut Nederland laat zien dat er nog veel winst is te behalen met proactieve zorgplanning. Hierbij denken zorgverleners en patiënten samen vooruit. Ze praten over levensdoelen, persoonlijke wensen en wat nu en later mogelijk is aan zorg.
Beeld: © ANP
75-plussers hebben vertrouwen in zorg, maar praten weinig met hun arts
Van de thuiswonende 75-plussers vertrouwt 90% erop dat artsen hen goede zorg zullen geven in de laatste levensfase. En 88% is ervan overtuigd dat artsen hun wensen over medische beslissingen zullen volgen. Toch heeft een groot deel van de deelnemers nog niet met een arts gesproken over hun wensen voor de laatste levensfase. Van de ouderen met een kwetsbare gezondheid heeft 69% hierover nog nooit gesproken met een arts. Van de ouderen zonder kwetsbare gezondheid heeft 76% dit nog nooit gedaan.
Gesprek voeren over zorgwensen kan altijd en overal
Iedereen kan op elke leeftijd een proactief zorggesprek voeren. Het kan in de huisartsenpraktijk, in het ziekenhuis of in het verpleeghuis. De gesprekken worden gevoerd door huisartsen, medisch specialisten, verpleegkundigen, specialisten oudergeneeskunde en casemanagers in de ouderenzorg. Daarnaast zijn gesprekken met familie en naasten erg belangrijk.
Ouderen hebben vaak nog niet nagedacht over toekomstige zorg
Ongeveer 30-45% van de 75-plussers geeft aan dat ze nog niet hebben nagedacht over belangrijke keuzes voor toekomstige zorg. Bijvoorbeeld of zij thuis willen of kunnen blijven wonen. Willen ze bij ziekte nog in het ziekenhuis worden opgenomen? Wie mag medische beslissingen nemen als zij dat zelf niet meer kunnen? Willen zij gereanimeerd worden? Ouderen met een kwetsbare gezondheid geven aan dat ze hierover iets vaker hebben nagedacht. Het Zorginstituut heeft voor zijn factsheet gebruikgemaakt van gegevens uit de Longitudinal Aging Study Amsterdam (LASA). Dit is een langlopend, landelijk onderzoek gericht op mensen die ouder worden.
Meer passende zorg voor ouderen door goede afspraken
Als ouderen en zorgverleners op tijd het gesprek voeren over zorgwensen, geeft dat meer tijd en rust om samen na te denken over toekomstige zorg. En om afspraken duidelijk vast te leggen in iemands persoonlijke dossier. Ouderen krijgen zo meer regie over hun zorg. En alle betrokken zorgprofessionals kunnen beter inspelen op hun wensen en voorkeuren.
Plan van aanpak voor proactieve zorgplanning in ziekenhuizen
Proactieve zorgplanning is ook belangrijk bij het bieden van passende zorg in het ziekenhuis. Voor de bredere inzet in de medisch-specialistische zorg is inmiddels een plan van aanpak opgesteld. Diverse zorgpartijen, waaronder de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, patiëntenverenigingen en Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VNZ) werken aan betere ondersteuning van zorgprofessionals bij deze gesprekken. En aan de opname van proactieve zorgplanning in opleidingen en richtlijnen. Het Zorginstituut ondersteunt de uitvoering van dit plan van aanpak.
Karin Timm, lid Raad van Bestuur van het Zorginstituut: “Veel mensen merken pas hoe kwetsbaar ze zijn als ze worden opgenomen in het ziekenhuis. Het is beter als het gesprek over passende zorg al thuis en ook met de huisarts is gevoerd. Dan zijn de zorgwensen voor iedereen duidelijk, nog voordat iemand in het ziekenhuis terechtkomt.”
Over Zorginstituut Nederland
Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie met als belangrijkste taak het samenstellen van het basispakket van de zorgverzekering. Hierbij maken we ingewikkelde, maar noodzakelijke keuzes om ervoor te zorgen dat iedereen in Nederland goede zorg kan krijgen, nu en in de toekomst.