Zinnige Zorg voor mensen met leeftijdsgebonden maculadegeneratie (implementatiefase)

Samen met partijen in de zorg heeft Zorginstituut Nederland onderzocht waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). In september 2021 heeft het Zorginstituut het ‘Verbetersignalement Leeftijdsgebonden maculadegeneratie uitgebracht. Hierin staan de afspraken over verbeteringen waarmee partijen aan de slag gaan om de zorg voor mensen met deze aandoening te kunnen verbeteren. Het Zorginstituut volgt en ondersteunt de implementatie waar nodig.

Verbetersignalement

In het ‘Verbetersignalement Leeftijdsgebonden maculadegeneratie’ stelt het Zorginstituut samen met partijen in de zorg vast, dat verbeteringen mogelijk zijn in het zorgtraject voor mensen met deze aandoening.

Zinnige Zorg - Verbetersignalement Leeftijdsgebonden maculadegeneratie

Samen met patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars zijn verbeterafspraken gemaakt. De betrokken partijen hebben zich verbonden aan deze afspraken en de uitvoering ervan. Het gaat om 4 onderwerpen voor verbetering:

  • geef meer aandacht aan preventie bij verhoogd risico op LMD en bij bestaande LMD;
  • zorg voor tijdige en juiste diagnostiek van LMD en snelle start van de behandeling;
  • geef meer duidelijkheid over een optimale behandeling met anti-VEGF-injecties;
  • besteed meer aandacht kwaliteit van leven van patiënten met slechtziendheid.

Wat gaan patiënten van de verbeteracties merken?

De verbeterafspraken kunnen voor patiënten het volgende betekenen:

  • Mensen met een verhoogd risico op LMD en patiënten met LMD krijgen meer voorlichting. Hierdoor kunnen ze zelf meehelpen om het ontstaan of verergering van de ziekte te voorkomen of uit te stellen.
  • Doordat de ziekte op tijd wordt vastgesteld en de behandeling snel start, behouden patiënten hun gezichtsscherpte mogelijk langer.
  • Er hoeft minder aanvullend onderzoek plaats te vinden en dat is minder belastend voor patiënten.
  • Het landelijk vastleggen van uitkomstinformatie van behandelingen bij LMD geeft zorgverleners en patiënten meer inzicht in de voor hen best passende zorg.
  • Patiënten ontvangen op het juiste moment meer begeleiding en duidelijkere informatie over de behandelmogelijkheden, revalidatie en hulpmiddelen. Zo kunnen zij samen met de zorgverlener beslissen over de zorg die het beste past bij hun situatie.

Op de lange termijn gaan alle verbeteringen bijdragen aan minder gezichtsbeperkingen bij patiënten met LMD en een betere kwaliteit van leven.

Startbijeenkomst implementatiefase

Op 13 januari 2022 organiseerde het Zorginstituut een startbijeenkomst met de betrokken partijen. In deze bijeenkomst hebben regiehouders van de verschillende verbeterafspraken toelichting gegeven op de stand van zaken en hun plannen. Van deze bijeenkomst is een verslag gemaakt.

Zinnige Zorg - Verslag met bijlagen startbijeenkomst implementatiefase leeftijdsgebonden maculadegeneratie

Implementatie

De uitvoering en implementatie van de verbeteracties is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken partijen in de zorg. Zij hebben toegezegd dit te gaan doen. Het Zorginstituut zal waar nodig en op verzoek van partijen de implementatie ondersteunen. Bijvoorbeeld door het organiseren van bijeenkomsten om partijen samen te brengen of door het ondersteunen van de communicatie over de afgesproken verbeteracties en de onderliggende analyse.

Monitoring

Het Zorginstituut zal de verbeteracties monitoren door jaarlijks met partijen over de voortgang te overleggen. Hierover brengen we een voortgangsrapportage uit aan de minister voor Medische Zorg.

Evaluatie

Ongeveer 4 jaar na publicatie van het ‘Verbetersignalement Leeftijdsgebonden maculadegeneratie’ zal het Zorginstituut een evaluatierapport over de bereikte verbeteringen uitbrengen aan de minister.

Systematische analyse Ziekten van het oog

Het onderzoek naar maculadegeneratie is een onderdeel van het project 'Zinnige Zorg - Ziekten van het oog'.

Van Zinnige Zorg naar Passende zorg

Zinnige zorg wil zeggen: zorg van goede kwaliteit, niet meer dan nodig en niet minder dan noodzakelijk. In Zinnige Zorg-projecten houdt het Zorginstituut de zorg die in het basispakket zit tegen het licht. De patiënt en de zorg die deze nodig heeft, staan daarbij centraal. Samen met betrokken partijen kijken we waar gepast gebruik van zorg beter kan. Zo kunnen we kwaliteit voor patiënten verbeteren en onnodige kosten vermijden. De Zinnige Zorg-methodiek wordt op dit moment verder ontwikkeld door het Zorginstituut. In nauwe samenwerking met diverse partners binnen de overheid en de zorg wordt nu inhoud en vorm gegeven aan de methodiek voor Passende zorg. Lopende Zinnige Zorg-onderzoeken vinden doorgang in het kader van Passende zorg. Het Zorginstituut blijft tijdens de implementatie de verbetermogelijkheden monitoren die zijn vastgelegd in het verbetersignalement.

Voor informatie

Contactpersoon: Anne-Margot Pot (projectleider)
E-mail: zzoog@zinl.nl
Mobiel: 06-12 56 82 19 

Tijdlijn

Deze tijdlijn biedt een overzicht van belangrijke stappen in de implementatiefase Leeftijdsgebonden maculadegeneratie. De verdiepingsfase Maculadegeneratie en de screeningsfase Ziekten van het oog gingen daaraan vooraf.

Betrokken partijen

  • Bartiméus
  • Koninklijke Visio
  • MaculaVereniging
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG)
  • Nederlandse Associatie Physician Assistents (NAPA)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA)
  • Oogvereniging Nederland
  • Optometristen Vereniging Nederland (OVN)
  • Vereniging voor Oogheelkundige Verpleging en Zorgverlening (VOVZ)
  • Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)