Standpunt Flash Glucose Monitoring (FGM, FreeStyle Libre) bij diabetes

Zorginstituut Nederland streeft ernaar nog voor het einde van 2019 een standpunt in te nemen of Flash Glucose Monitoring (FGM, FreeStyle Libre) uit het basispakket kan worden vergoed voor mensen met diabetes met intensieve insulinetherapie. Het gaat hierbij om mensen die door middel van vingerprikken (minimaal 6 keer prikken per dag) hun bloedwaarden inregelen.

FGM is een hulpmiddel om continu suikerwaarden te meten en wordt al sinds november 2017 vanuit het basispakket vergoed voor 4 groepen mensen met diabetes. Systemen voor Real Time Glucose Monitoring (waarvan FGM een technische variant is) worden al langer vergoed voor 5 groepen mensen met diabetes.

Kennisbundeling om voor duidelijkheid te zorgen

Het op basis van bewijslast vaststellen wat de meerwaarde van FGM is voor mensen met diabetes met intensieve insulinetherapie die vingerprikken, staat als onderwerp al langere tijd op de agenda van de Rondetafel Diabeteszorg. De maatschappelijke urgentie om duidelijkheid te bieden voor deze groep, groeit. Om die reden hebben alle betrokken partijen van de Rondetafel op 10 mei 2019 het Zorginstituut verzocht om op basis van wat er nu aan onderzoek ligt een standpunt in te nemen.

Update juni 2019: Zorginstituut verbreedt onderzoeksgroep

Behalve mensen met diabetes type 1, wordt bij het formuleren van de onderzoeksvragen ook uitgegaan van de groep mensen met insuline-afhankelijke diabetes type 2. De reden hiervoor is dat het zelfmanagement dat deze 2 groepen moeten toepassen, nauwelijks van elkaar verschilt. Het Zorginstituut onderzoekt voor beide groepen of FGM als effectieve zorg kan worden bestempeld.

Eenduidig bewijslast nodig voor standpunt FGM

Zorgaanbieders, zorgverzekeraars, de Nederlandse Diabetes Federatie en patiëntenvereniging Diabetes Vereniging Nederland hebben in juni 2019 de benodigde bewijslast om een standpunt te kunnen innemen, gezamenlijk bij het Zorginstituut ingeleverd. Vanaf dat moment is het Zorginstituut gestart met de boordeling of FGM voldoet aan het criterium ‘de stand van de wetenschap en praktijk’. In dit geval wil dit zeggen dat op basis van wetenschappelijk onderzoek wordt beoordeeld of FGM beter werkt ten opzichte van vingerprikken. Het Zorginstituut spant zich in om voor het einde van 2019 een standpunt in te nemen.

4 groepen mensen met diabetes krijgen FGM al vergoed

Het Zorginstituut heeft begin 2018 al een positief standpunt uitgebracht voor de vergoeding (met terugwerkende kracht tot 17 november 2017) van FGM voor 4 groepen mensen met diabetes. Zij kwamen al in aanmerking voor de vergoeding van systemen voor Real Time Glucose Monitoring (rt-CGM). Beschikbaar wetenschappelijk onderzoek leverde het bewijs dat FGM voor deze 4 groepen minstens even effectief is als andere rt-CGM-systemen. Rt-CGM-systemen worden overigens al langere tijd vergoed vanuit het basispakket.

De 4 groepen die aanmerking komen voor vergoeding van FGM zijn:

  • Kinderen met diabetes type I (4 tot 18 jaar)*.
  • Volwassenen met slecht ingesteld diabetes type 1 (ondanks standaard controle blijvend hoog HbA1c (>8% of >64 mmol/mol)).
  • Zwangere vrouwen met diabetes type I en II (geen zwangerschapsdiabetes).
  • Vrouwen met diabetes types I en II die een zwangerschapswens hebben.

Patiënten met diabetes type 1 die kampen met ernstige hypoglykemieën en/of deze niet kunnen waarnemen (zogeheten hypo-unawareness), komen niet in aanmerking voor FGM. RTCGM is voor deze groep een veiliger alternatief vanwege de alarmfunctie en (eventuele) aansluiting op een insulinepomp, aldus het standpunt.

* In november 2019 hebben de zorgverzekeraars gezamenlijk besloten dat jongeren vanaf 18 jaar met diabetes type 1 in aanmerking komen om de vergoeding voor de FGM te behouden. De voorwaarde hiervoor is dat deze patiënten zich aantoonbaar aan het behandelplan hebben gehouden.

Nieuwsbericht Zorgverzekeraars Nederland: Zorgverzekeraars helpen groep jonge diabetespatiënten met vergoeding flash glucose monitoring - 4 november 2019

Wat houdt het innemen van een standpunt in?

Het ‘duiden’ of innemen van een standpunt is een zorgvuldig maar ook transparant proces, waarbij het Zorginstituut betrokken partijen gedurende het proces informeert en op meerdere momenten om advies vraagt. Zo wordt het conceptstandpunt voorgelegd (consulteren) aan de betrokken zorgaanbieders (via de wetenschappelijke verenigingen), patiëntenverenigingen en zorgverzekeraars. Een 2e conceptversie wordt vervolgens voor advies aangeboden aan de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR). De WAR is een onafhankelijk adviesorgaan dat bestaat uit artsen, wetenschappers, onderzoekers en beleidsadviseurs. De WAR toetst puur op wetenschappelijke gronden of de bewijslast voor de omschreven patiëntengroepen voldoende is om van effectieve zorg te kunnen spreken. De WAR geeft een positief of negatief advies af. Mede op basis daarvan stelt de Raad van Bestuur van het Zorginstituut het definitieve standpunt vast. Is het standpunt positief, dan wordt de betreffende zorg toegelaten tot het basispakket.

Goede zorg tegen aanvaardbare kosten

Het Zorginstituut doet zijn werk onafhankelijk en vanuit het perspectief van 17 miljoen Nederlanders die meebetalen aan de zorg voor elkaar. Het Nederlandse zorgstelsel is gebouwd op solidariteit vanuit het principe: goede zorg voor iedereen tegen aanvaardbare kosten. Om ons stelsel van verzekerde zorg nu en in de toekomst overeind te houden, is het maken van keuzes noodzakelijk. Niet ‘dit wel, dat niet’, maar gefundeerde keuzes op basis van bewezen effectiviteit volgens de stand van de wetenschap en praktijk.

Voor informatie

Astrid Chorus
E-mail: AChorus@zinl.nl

Planning

Start dossier juni 2019
1e Bespreking in de Wetenschappelijke Adviesraad 7 oktober 2019
Consultatie betrokken partijen oktober 2019
(eventueel) 2e Bespreking in de Wetenschappelijke Adviesraad 2 december 2019
Publicatie standpunt rond 15 december 2019

Betrokken partijen

  •  Diabetes Vereniging Nederland (DVN)
  • Nederlandse Diabetesfederatie (NDF)
  • Nederlandse Internisten Vereniging (NIV)
  • Nederlandse Vereniging voor Endocrinologie (NVE)
  • Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK)
  • Beroepsvereniging van Verzorgenden en Verplegenden (V&VN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)