Evaluatie Medisch noodzakelijk verblijf in de GGZ

Zorginstituut Nederland evalueert het rapport 'Medisch noodzakelijk verblijf in de geneeskundige GGZ' uit 2017. Dit rapport heeft het Zorginstituut opgesteld omdat er veel onduidelijkheid heerste bij de verschillende betrokken partijen over de uitleg van het begrip 'Medisch noodzakelijk verblijf geneeskundige GGZ'. Daardoor dreigden cliënten tussen wal en schip te vallen.

Medisch noodzakelijk verblijf

Het verblijf van volwassen cliënten met een psychische stoornis in een GGZ-instelling wordt vergoed vanuit de basisverzekering als er sprake is van een 'medische noodzaak'. Omdat in de praktijk onduidelijkheid bestond over de medische noodzaak, heeft het Zorginstituut in het rapport duidelijk gemaakt wanneer mensen met psychische aandoeningen aanspraak maken op verblijf ten laste van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en wanneer zij op zorg uit andere domeinen zijn aangewezen.

Bij het opstellen van het rapport bleek bovendien dat er binnen de keten van de GGZ onvoldoende werd samengewerkt, waardoor klinisch verblijf vaak langer duurde dan (medisch) noodzakelijk was. Bijvoorbeeld doordat de aansluiting met voorzieningen in het gemeentelijk domein niet goed verliep. Wij krijgen ook nu nog signalen uit de praktijk dat cliënten langer dan noodzakelijk in een kliniek verblijven, bijvoorbeeld door wachtlijsten bij Wmo-voorzieningen of problemen op de woningmarkt. Daardoor komt gepaste zorg binnen de GGZ in het gedrang. Zowel voor cliënten die kunnen uitstromen of doorstromen, als voor cliënten op de wachtlijst die kunnen instromen.

Doelstelling evaluatie

Deze evaluatie heeft de volgende doelstellingen:

  • Wij willen antwoord geven op de vraag in hoeverre het rapport ‘Medisch noodzakelijk verblijf in de geneeskundige GGZ’ heeft bijgedragen aan het vaststellen wanneer medisch noodzakelijk verblijf in de geneeskundige GGZ de best passende zorg is voor cliënten. De evaluatie van het rapport voeren wij dan ook uit om vast te stellen of en in hoeverre de kaders voor medisch noodzakelijk verblijf in de geneeskundige GGZ houvast bieden en opgevolgd worden in de praktijk. Als blijkt dat deze kaders niet worden opgevolgd of geen houvast bieden, waarom dan niet?
  • Daarnaast willen we onderzoeken of de aanbevelingen uit het rapport voor verbetering van de zorg in de keten van de GGZ, en daarmee van gepast gebruik in de GGZ, worden opgevolgd door de betrokken partijen. Als blijkt dat deze aanbevelingen niet worden opgevolgd, waarom dan niet?

De evaluatie en de methode

Het Zorginstituut heeft het Trimbos-instituut opdracht gegeven om het onderzoek uit te voeren. Om de onderzoeksvragen te beantwoorden, zullen zij een kwalitatief en een literatuur onderzoek uitvoeren. Het onderzoek loopt van 4 juli 2022 tot 30 juni 2023.

Voor informatie

Olga Overeem
E-mail: oovereem@zinl.nl

Planning

De publicatie van de evaluatie staat gepland voor het derde kwartaal van 2023.