Project ‘selecteren van sluiskandidaten’

Nieuwe geneesmiddelen die in het ziekenhuis worden gebruikt, worden meestal zonder bijzondere (prijs)afspraken toegelaten tot het basispakket. Soms komt er een nieuw geneesmiddel op de markt dat veelbelovend lijkt, maar erg duur is. De minister voor Medische Zorg kan besluiten om deze middelen tijdelijk uit het basispakket te houden. Het middel wordt dan geplaatst in de 'sluis voor dure geneesmiddelen'. In de tussentijd kan het Zorginstituut een advies uitbrengen over wel of geen opname in het basispakket.

Tot nu toe selecteerde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) welke geneesmiddelen kandidaten zijn voor de sluis. Het Zorginstituut gaat voortaan deze taak overnemen en de minister adviseren welke geneesmiddelen in de sluis moeten.

Sluis voor dure geneesmiddelen

Het Zorginstituut waakt er namens de overheid over of dat de zorg uit het basispakket goed en betaalbaar is en blijft. Eén van de taken van het Zorginstituut is om de minister te adviseren over welke behandelingen vergoed moeten worden vanuit de basisverzekering. Dat geldt ook voor geneesmiddelen. Geneesmiddelen die op recept van een arts verkrijgbaar zijn bij de openbare apotheek (extramurale geneesmiddelen), worden allemaal beoordeeld door het Zorginstituut. Geneesmiddelen die in het ziekenhuis worden gebruikt (intramurale geneesmiddelen), worden meestal zonder bijzondere (prijs)afspraken toegelaten tot het basispakket. Tenzij ze erg duur zijn. Omdat geneesmiddelen steeds duurder worden, maar wel uit eenzelfde pot moeten worden betaald, kan er minder geld overblijven voor andere geneesmiddelen of behandelingen. Dat effect noemen we verdringing. Om verdringing te voorkomen is voor deze dure geneesmiddelen een vangnet bedacht: de ’sluis voor dure geneesmiddelen’.

Effectiviteit en Kosteneffectiviteit

De sluis heeft als doel om geneesmiddelen die erg duur zijn niet meteen als ze op de markt komen te vergoeden uit het basispakket. Dat gebeurt niet zomaar. In de periode dat zo’n geneesmiddel niet vergoed wordt, wordt bekeken hoe effectief het geneesmiddel is en wat het aan gezondheidswinst oplevert voor de patiënt ten opzichte van wat het kost. Dat laatste noemen we kosteneffectiviteit. Deze beoordeling wordt gedaan door het Zorginstituut. Welke geneesmiddelen zo’n beoordeling nodig hebben, wordt bepaald door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Horizonscan Geneesmiddelen

Om te bepalen welk geneesmiddel in de sluis wordt geplaatst, is veel informatie nodig. Voor een groot deel wordt die informatie al verzameld door het Zorginstituut, in de zogenaamde Horizonscan Geneesmiddelen. Het is daarom een logische stap dat het Zorginstituut het ministerie gaat adviseren welk geneesmiddel een kandidaat is voor de sluis.

Project sluiskandidaten

VWS en het Zorginstituut zijn daarom een gezamenlijk project gestart. In dat project worden de werkzaamheden van het selecteren van sluiskandidaten overgedragen aan het Zorginstituut. Tijdens dit project vinden gesprekken plaats met partijen die nauw bij dit proces betrokken zijn, zoals de fabrikanten van geneesmiddelen. Een volledige lijst van betrokken partijen staat op deze pagina. Tijdens de overdacht van werkzaamheden verandert er niets aan het proces voor de betrokken partijen.

Informatie

Voor informatie over dit project kunt u contact opnemen met: 

Niels Speksnijder
Telefoonnummer: 06-82187020
E-mail: NSpeksnijder@zinl.nl

Planning

Planning van het project
Stap in het proces Datum

Oprichting projectgroep met medewerkers van VWS en het Zorginstituut

maart 2021
VWS en het Zorginstituut spreken officieel af dat het Zorginstituut de werkzaamheden overneemt april 2021
VWS trekt gezamenlijk op met het Zorginstituut om geneesmiddelen te selecteren voor de sluis mei 2021
In kaart brengen van de huidige werkzaamheden van VWS juni 2021
Gesprekken met organisaties die betrokken zijn bij of gevolgen ondervinden van de sluis, zoals patiënten, fabrikanten, zorgverzekeraars en medisch specialisten, zodat men voortaan het Zorginstituut weet te vinden als het over de sluis gaat juni 2021
In kaart brengen hoe het Zorginstituut voortaan sluiskandidaten selecteert en hoe andere partijen daarover op de hoogte worden gebracht en gehouden september 2021
Werkzaamheden worden officieel overgedragen oktober 2021

Betrokken partijen

  • Federatie Medisch Specialisten (FMS)
  • HollandBio
  • Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
  • Nederlandse Federatie van Kankerpatientenorganisaties (NFK)
  • Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
  • Patiëntenfederatie Nederland
  • Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen 
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)