Passende zorg

Voor het behoud van goede, betaalbare zorg die voor elke Nederlander toegankelijk is, moeten we keuzes maken. Dit betekent niet minder geld besteden aan zorg, maar wél de zorg anders organiseren zodat het beschikbare geld doelmatiger en daarmee beter kan worden besteed. Zorginstituut Nederland en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hebben eind 2020 op verzoek van de minister voor Medische Zorg een advies hierover uitgebracht: 'Advies Samenwerken aan passende zorg: de toekomst is nú'.

De 4 principes van passende zorg

Passende zorg is doelmatige, waardegedreven en effectieve zorg, zet in op gezondheid in plaats van ziekte, komt samen met de patiënt tot stand en wordt dichtbij georganiseerd. Passende zorg ontstaat door de zorgvraag als uitgangspunt te nemen en het aanbod en de bekostiging van zorg in samenhang met elkaar te organiseren.

Veel partijen uit de zorg hebben meegedacht en een waardevolle bijdrage geleverd aan de totstandkoming van ons advies 'Samenwerken aan passende zorg: de toekomst is nú' eind 2020. Dat is meteen ook illustratief voor hoe passende zorg tot stand komt: door samen te werken en de organisatie en de bekostiging van zorg meer in samenhang met elkaar te brengen. En de zorgvraag daarbij als uitgangspunt te nemen.

Passende zorg

(Een animatie. Er verschijnt een gebouw voor gezondheidszorg gemaakt van blokken)

RUSTIGE MUZIEK

VOICE-OVER: De zorg in Nederland is van hoge kwaliteit. Om dat zo te houden moeten we nu in actie komen.
Want als we zo doorgaan, is de Nederlander over 20 jaar gemiddeld 35% van zijn inkomen kwijt aan zorg. En moet een kwart van de Nederlanders werken in de zorg om aan die vraag te kunnen voldoen.

(Jaartal 2040 verschijnt in beeld, en percentages 35% en 25% worden gevisualiseerd met een cirkel)

VOICE-OVER: Dat moet anders. Daarom introduceren we ‘passende zorg’. Passende zorg is een initiatief én advies om samen met, zorgaanbieders, zorgverzekeraars, patiëntvertegenwoordigers en
beleidsmakers deze problemen het hoofd te bieden. Daar willen we werk van maken.

(De titels zorgaanbieders, zorgverzekeraars, patiëntvertegenwoordigers en beleidsmakers verschijnen op bordjes in beeld)

VOICE-OVER: Maar wat is passende zorg precies?
Passende zorg zet de patiënt centraal. En komt samen mét en gezamenlijk róndom de patiënt tot stand.
Passende zorg is waarde gedreven. Dat wil zeggen dat de zorgt bijdraagt aan de kwaliteit van leven en het functioneren van een patiënt, tegen redelijke kosten.
Passende zorg is de juiste zorg op de juiste plek. Zorgverleners bieden alleen zorg die nodig is. Zo dicht mogelijk bij huis. Digitaal als het kan, fysiek als het moet. Dat betekent dat we de zorg vaker moeten voorkomen, verplaatsen of vervangen.
Passende zorg gaat om gezondheid, niet om ziekte. We zetten nog meer in op preventie. Voorkomen is beter dan genezen.

(De vier principes van passende zorg worden uitgebeeld op blokjes)

VOICE-OVER: Veranderen is niet makkelijk, het vraagt inzet en energie.

(Er verschijnt een kluwen aan blokjes op het beeld)

VOICE-OVER: Niemand kan het alleen, we moeten het samen doen. Daarom willen we de juiste randvoorwaarden scheppen waar
zorgverleners en zorginkopers mee aan de slag kunnen.

(Zorgverleners en zorginkopers verschijnen als tekst naast de blokjes)

VOICE-OVER: Gelukkig zijn er al goede praktijkvoorbeelden van het slimmer organiseren van zorg. Maar er moet nog veel gebeuren om ervoor te zorgen dat de patiënt nu en in de toekomst op goede zorg kan blijven rekenen.

(Er wordt een toren gebouwd met de blokjes, dat gaat steeds sneller en eindigt met een solide gebouw)

VOICE-OVER: Wij gaan er alles aan doen om van passende zorg een succes te maken. Doe jij mee?

(Beeldtitel: Doe jij mee?)

(De logo's van NZa en Zorginstituut Nederland verschijnen)

Versneld duurzame verandering realiseren

Iedereen raakt steeds meer doordrongen van de noodzaak tot verandering. We worden steeds ouder, er komen steeds meer dure medicijnen en ook de kosten voor langdurige zorg stijgen. Met elkaar betalen we daarvoor. De beweging naar verandering is al in gang gezet, er bestaan tal van programma’s en projecten met als doel de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar houden. Passende zorg heeft dan ook niet tot doel om alles anders te gaan doen, maar wel om vanuit samenwerking en verbinding versneld tot duurzame verandering te komen.

Het verzekerde pakket

In ons advies schetsen we niet alleen de randvoorwaarden voor passende zorg, maar ook hoe alle partijen kunnen bijdragen aan het organiseren en realiseren daarvan. Voor het Zorginstituut en de NZa geldt: passende zorg is voortaan richtsnoer voor de samenstelling van het verzekerde pakket, de bekostiging van zorg, het toezicht op zorgaanbieders en zorgverzekeraars en de risicoverevening.

Stappen die we als Zorginstituut inmiddels zetten en waarbij we de input van partijen uit de zorg betrekken en verwelkomen, zijn:

  • Risicogericht agenderen. Het agenderen van zorg waar in de toekomst de grootste maatschappelijke opgaven liggen. Voor een aantal grote aandoeningsgebieden brengen we samen met betrokken partijen de zorg van vandaag in beeld, zoeken we samenhang en verbinden we bestaande en nieuwe initiatieven voor meer passende zorg. Passende zorg voor mensen met kanker is als eerste gepland, een brief hierover is inmiddels uit naar alle betrokken partijen.
  • Verkenning Kwaliteitskader passende zorg. Wij denken dat een Kwaliteitskader passende zorg de beste manier is om de principes van passende zorg tot uitvoering te brengen. Maar alleen als zo’n kader vanuit het perspectief van de praktijk wordt ontwikkeld.
  • Actiever pakketbeheer. We gaan na of en in hoeverre onze beoordelingsmethodiek aanpassingen behoeft om zodoende beter met onzekerheden te kunnen omgaan bij de beoordeling van behandelingen of wanneer extreem hoge prijzen of investeringen worden gevraagd.
  • Samen beslissen. Passende zorg gaat ook over samen beslissen. Via de Subsidieregeling leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen en onze betrokkenheid bij het programma Uitkomstgericht zorg, werken we eraan mee dat patiënten en cliënten voor steeds meer aandoeningen over de goede informatie beschikken.

De NZa stimuleert en faciliteert een aantal regionale experimenten voor (meer) passende zorg.

In gesprek blijven

Voor passende zorg zijn bewustzijn en gedragsveranderingen nodig bij zorgaanbieders, zorgverzekeraars, overheden én patiënten. Luisteren naar elkaars aanpak en ideeën en deze inhoudelijk verkennen, zijn daarbij essentieel om succesvol alle stappen te zetten van theorie naar toepassing van passende zorg in de praktijk.

De dialoog over passende zorg wordt actief gevoerd. We roepen alle partijen in de zorg actief op om hieraan mee te doen en hun kennis en praktijkvoorbeelden te delen. De coronacrisis laat zien hoe de zorg over een ongekend aanpassingsvermogen beschikt. We moeten juíst nu doorpakken om de zorg ook in de toekomst betaalbaar en toegankelijk te houden. Om dit momentum ten volle te benutten, hebben we op 20 mei 2021 samen met de NZa een open brief gestuurd naar tientallen bestuurders in de zorg, met de uitnodiging om in te stappen in de rijdende trein die Passende zorg heet en die steeds meer op snelheid komt.

Dialoogbijeenkomst 9 juni 2021

Op 9 juni 2021 vond de 'Dialoog Passende zorg' van de Kwaliteitsraad (KR) plaats. De bijeenkomst was grotendeels online. Ruim 100 patiëntenvertegenwoordigers, artsen, verpleegkundigen, zorgprofessionals, zorgverzekeraars, zorgbestuurders en beleidsmakers wisselden van gedachten over dilemma’s en oplossingen om passende zorg met elkaar in de praktijk te brengen. Op basis van alle input werkt de KR aan een advies over Passende zorg aan Zorginstituut Nederland. Dit advies wordt in de zomer van 2021 verwacht.

Tijdens de 'Dialoog Passende zorg' was er een plenaire discussie in de studio. De gespreksleiding was in handen van dagvoorzitter Karin van den Boogaert. Voorzitter Jan Kremer van de KR, Sjaak Wijma van Zorginstituut Nederland en Marjan Kaljouw, voorzitter van de Nza spraken met elkaar en met alle deelnemers over wat passende zorg is en moet zijn. Én over waarom we juist nu met elkaar moeten doorpakken. 

In Zorginstituut Magazine van juli 2021 verscheen een artikel over de Dialoog Passende Zorg: Hoopvolle beweging naar passende zorgHet artikel is een uitgebreid verslag van de bijeenkomst. Om een snelle indruk te krijgen van wat tijdens de bijeenkomst is besproken, kunt u ook het beeldverslag bekijken.

Passende zorg - dialoogsessie 9 juni 2021
©Zorginstituut Nederland

Planning

Actuele agenda van bijeenkomsten voor de komende tijd:
Activiteit Datum

webinar Passende Zorg (NZA)
Kijk deze bijeenkomst terug

18 mei 2021

Dialoog Passende zorg (Kwaliteitsraad, op uitnodiging)

9 juni 2021
Webinar Passende zorg (NZa)
Inschrijven
22 juni 2021
Werkbijeenkomst Passende zorg voor mensen met kanker (Zorginstituut) 24 juni 2021

Deze agenda wordt regelmatig aangevuld met actuele informatie.

Meer informatie

Hebt u vragen over het onderwerp Passende zorg of wilt u meer weten over hoe het Zorginstituut hier zelf aan bijdraagt? Neem contact op met Petra Beusmans, strategisch adviseur passende zorg. E-mail: pbeusmans@zinl.nl.