Zinnige Zorg - Zinnige nacontrole bij vrouwen behandeld voor borstkanker (implementatiefase)

In Nederland wordt jaarlijks bij ca. 14.000 vrouwen (en 100 mannen) de diagnose mammacarcinoom gesteld. 1 op de 8 vrouwen zal tijdens haar leven met borstkanker gediagnosticeerd worden en de incidentie neemt nog steeds toe. Net als andere solide tumoren is borstkanker vooral een ziekte van de oudere mens, maar komt ook op jongere leeftijd voor. De prognose van borstkanker verbetert. Dit komt deels omdat de ziekte door het bevolkingsonderzoek eerder wordt ontdekt in een vroeg stadium waarin genezing nog mogelijk is. En deels door verbeterde behandelmogelijkheden die veelal gestandaardiseerd zijn in multidisciplinaire behandelingen. Het Zorginstituut heeft samen met partijen in de zorg gekeken waar er verbeteringen mogelijk zijn in de nacontrole na de behandeling van borstkanker. Na het uitbrengen van het verbetersignalement zijn partijen aan de slag gegaan met de implementatie van de verbetervoorstellen.

Nacontrole bij vrouwen behandeld voor borstkanker

In tegenstelling tot de behandeling van kanker, is de nacontrole niet geïndividualiseerd op basis van het risicoprofiel van de patiënt. Uit het onderzoek blijkt dat individualisering van nacontrole mogelijk is. Er zijn echter hiaten tussen wat volgens het onderzoek mogelijk is en de huidige zorgpraktijk.

Verbetersignalement Zinnige nacontrole bij vrouwen behandeld voor borstkanker

In het verbetersignalement heeft het Zorginstituut geconcludeerd dat er ruimte is voor verbetering van de nacontrole voor vrouwen behandeld voor in opzet te genezen borstkanker. Een meer gepaste invulling van nacontrole is gewenst voor een meer zinnige invulling van de nazorg in brede zin. Het is belangrijk dat de nacontrole aansluit op het daadwerkelijke
individuele locoregionaal recidiefrisico. Zo wordt ruimte gecreëerd voor andere onderwerpen zoals het omgaan met de gevolgen die de patiënt kan verwachten na het einde van de behandeling en het oppakken van de draad van het oude leven. Uit de onderzoeken blijkt dat meer zinnige invulling van nazorg mogelijk is door geïndividualiseerd nacontrole te leveren op basis van:

  • risicostratificatie
  • goede informatieverstrekking en gedeelde besluitvorming

Wat merkt de patiënt van de verbeteringen

Een gepaste invulling van nacontrole is noodzakelijk. Een meer realistische inrichting van de nacontrole, gebaseerd op het daadwerkelijk recidiefrisico, creëert ruimte voor andere zorgvragen die tijdens het nacontroletraject naar boven kunnen komen. Hierbij kan gedacht worden aan de gevolgen die de patiënt kan verwachten na het einde van de behandeling en hoe zij de draad van het oude leven weer kan oppakken.
Geïndividualiseerde nacontrole zorgt ervoor dat daar waar aangewezen nacontrole plaats vindt en daar waar niet aangewezen de patiënt niet onnodig belast wordt met ziekenhuisbezoeken en het ondergaan van lichamelijk en diagnostische onderzoeken. Realistische informatieverstrekking over het daadwerkelijke recidiefrisico en over het doel, nut en noodzaak van routinematige ziekenhuiscontroles zal de patiënt ruimte bieden voor andere onderwerpen die van belang zijn in de nazorg. Nacontrole dient ook gebaseerd te zijn op basis van de momenten waarop keuzes of besluiten nodig zijn over onderwerpen met waardegevoelige aspecten: op maat en op de het juiste moment.

Implementatie van de verbetervoorstellen

De uitvoering en implementatie van de verbeteringen is aan de partijen in de zorg in lijn met hun respectievelijke verantwoordelijkheden in het zorgstelsel. In reactie op de consultatie van dit Verbetersignalement hebben verschillende partijen suggesties gedaan wie een rol kunnen spelen binnen het implementatieproces.
Waar nodig zal ook de (verdere) samenwerking met andere partijen gezocht worden.
Het Zorginstituut zal de voortgang van de verbeteracties volgen en meten en vervolgens rapporteren aan de minister Voor Medische Zorg en Sport. Een jaar na publicatie zal een tussentijdse voortgangsrapportage gemaakt worden en 2 jaar na publicatie de 2e, definitieve voortgangsrapportage.
Zorginstituut Nederland zal gezamenlijke vervolgbijeenkomsten organiseren om zo de onderlinge samenwerking te bevorderen, de voortgang te bespreken en eventuele stagnatie hierin op te lossen.

Zinnige Zorg - Zorg rondom nieuwvormingen

Zorginstituut Nederland heeft in 2015 in het kader van het programma Zinnig Zorg een systematische doorlichting uitgevoerd voor de zorg van het ICD-10 domein ‘Nieuwvormingen’ (C00-D48). De analyse was specifiek gericht op de nazorg bij de 5 meest voorkomende kwaadaardige aandoeningen. Het perspectief van de patiënt en de zorg die deze nodig heeft vormden het uitgangspunt van elke doorlichting.
Op grond van de systematische analyse en de inbreng van partijen tijdens de gezamenlijke bijeenkomsten en in de consultaties zijn er toen 5 verdiepingsonderwerpen benoemd.

Uit de systematische analyse is het vermoeden is gerezen, dat door meer gepast gebruik van zorg de kwaliteit te verbeteren is en mogelijk ook onnodige kosten te vermijden zijn. De 5 geselecteerde onderwerpen waren:

  • Zinnige nacontrole van mensen behandeld voor borstkanker
  • Zinnige zorg in de laatste levensfase bij mensen met longkanker of darmkanker
  • Zinnig gebruik en toegankelijkheid van (dure) oncolytica
  • Zinnige nacontrole bij mensen met huidkanker
  • Zinnig gebruik van dure geneesmiddelen bij mensen met castratie refractair prostaatcarcinoom

Voor informatie

Linda van Saase
E-mail: LSaase@zinl.nl
Telefoon: 06 - 15 06 38 27

TijdlijnZinnige Zorg: Zinnige nacontrole bij vrouwen behandeld voor borstkanker

2015 - 2019

Betrokken partijen

  • Borstkankervereniging Nederland (BVN)
  • Nationaal Borstkanker Overleg Nederland (NABON)
  • Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
  • Nederlandse Internisten Vereniging (NIV)
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie (NVMO)
  • Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVVH)
  • Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie (NVRO)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)