Zinnige Zorg voor mensen met onderste luchtweginfecties en pneumonie (verdiepingsfase)

Samen met partijen in de zorg onderzoekt Zorginstituut Nederland waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met onderste luchtweginfecties of een pneumonie.

Verdiepend onderzoek

Er zijn aanwijzingen dat de kwaliteit en doelmatigheid van zorg voor patiënten met onderste luchtweginfecties of een pneumonie nog beter kan. Om dit nader te onderzoeken nemen we het gehele zorgtraject onder de loep, vanuit het gezichtspunt van de patiënt. In de verdiepingsfase gaan we onderzoek doen naar:

  • tracheïtis, acute bronchitis en bronchiolitis;
  • community-acquired pneumonie;
  • hospital-acquired pneumonie.

Bovenste luchtweginfecties (faryngitis, sinusitis, rhinitis), eosinofiele pneumonie, ventilator-acquired pneumonie, influenza (zijdelings), en onderste luchtweginfecties en pneumonie die worden behandeld in verpleeghuizen (Wlz) vallen buiten de scope van het onderzoek.

Uitgangspunt van het onderzoek is het zorgtraject dat de patiënt doorloopt, van diagnostiek, behandeling tot nazorg. Hierbij gaan we onder andere na:

  • of de kwaliteitsstandaarden bekend zijn;
  • of de zorg in de praktijk volgens de kwaliteitsstandaarden wordt geleverd;
  • hoe de zorg door de patiënt wordt ervaren;
  • of de zorg effectief is en volgens de laatste wetenschappelijke inzichten wordt geleverd.

De resultaten van het onderzoek beschrijft het Zorginstituut in een ‘verbetersignalement’. Op basis hiervan kunnen de betrokken partijen de verbeteringen in de volgende fase van het project (implementatiefase) uitvoeren.

Startbijeenkomst verdiepingsfase

Op 25 juni 2019 organiseerde het Zorginstituut een startbijeenkomst met partijen die bij de zorg rond onderste luchtweginfecties en pneumonie zijn betrokken. In deze bijeenkomst hebben we samen met deze partijen het zorgtraject van de patiënt doorgenomen. De partijen hebben op basis van hun ervaring in de praktijk aangegeven waar het zorgtraject beter kan. Deze suggesties staan in het verslag van de bijeenkomst.

Verslag startbijeenkomst verdiepingsfase Onderste luchtweginfecties en pneumonie 25 juni 2019

Aan de hand van de suggesties en het zorgtraject zijn analysepunten vastgesteld en gebundeld in thema’s:

Thema’s project Onderste luchtweginfecties en pneumonie

CRP-test
eerste lijn

Risicogroepen

Diagnostiek
tweede lijn

Medicamenteuze
therapie

Nazorg
tweede lijn

Bevorderen van adequate inzet van een CRP-test en adequate behandeling op basis van de testuitslag.

Bevorderen van aandacht voor:
  • passende diagnostiek en therapie bij risicogroepen;
  • geïndiceerde vaccinatie bij risicogroepen.

Bevorderen van doelmatige inzet van microbiologische en beeldvormende diagnostiek (en risicoscores) tijdens diagnostiek opname en follow-up.

Bevorderen van:
  • adequate inzet van antibiotische therapie (duur en type) in het ziekenhuis;
  • effectiviteit van A-teams op het gebied van ‘anti-microbial stewardship’.

Richtlijn bevat geen aanbevelingen over nazorg.

In kaart brengen welke patiënten noodzaak en baat hebben bij bepaalde nazorg.

Vervolgens zijn per thema onderzoeksvragen opgesteld. Hiermee laat het Zorginstituut doelgericht onderzoek doen naar delen van het zorgtraject waar de zorg zinniger kan. Een deel van het onderzoek doet het Zorginstituut zelf. Resultaten worden tijdens deze onderzoeksperiode besproken met afgevaardigden van partijen die per thema zijn benoemd. Het uiteindelijke resultaat van alle onderzoeken bespreken we gezamenlijk met alle partijen in een vervolgbijeenkomst. Deze vindt naar verwachting plaats in januari-februari 2021.

Achtergrondinformatie

Het onderzoek naar het zorgtraject voor mensen met  onderste luchtweginfecties en pneumonie is de 2e fase van het project ‘Zinnige Zorg - Infectieziekten’. In de 1e fase (screeningsfase) heeft het Zorginstituut samen met de betrokken partijen de onderwerpen ‘onderste luchtweginfecties en pneumonie’ en ‘urineweginfecties’ geselecteerd waarbij de kwaliteit en doelmatigheid van zorg mogelijk beter kan. Deze onderwerpen worden in de verdiepingsfase verder onderzocht. De onderbouwing voor deze keuze is te lezen in het rapport:

Zinnige Zorg - Rapport screeningsfase Systematische analyse Infectieziekten

Dit rapport is vastgesteld door de Raad van Bestuur van het Zorginstituut en aangeboden aan de betrokken partijen en aan de minister voor Medische Zorg en Sport.

Op de pagina 'Zinnige Zorg – systematisch doorlichten van het basispakket' staat beschreven hoe een Zinnige Zorg-traject verloopt.

Voor informatie

Ingrid van Hoogstraten (projectleider)
E-mail: ihoogstraten@zinl.nl
Telefoon: 06 - 12 41 43 11

TijdlijnEen overzicht van belangrijke stappen in de verdiepingsfase 'Onderste luchtweginfecties en pneumonie' en de voorafgaande screeningfase 'Infectieziekten'..

Betrokken partijen

  • Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP)
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlandse Internisten Vereniging, sectie Allergologie en Klinische Immunologie (NIV)
  • Nederlandse Internisten Vereniging, sectie Infectieziekten, deelspecialistische vereniging Kamer Voor Internist-Infectiologen (NIV)
  • Nederlandse Internisten Vereniging, sectie Ouderengeneeskunde (NIV)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA)
  • Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC)
  • Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde (NVKC)
  • Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM)
  • Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)
  • Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)