Zinnige Zorg voor mensen met slaapapneu (verdiepingsfase)

Samen met partijen in de zorg onderzoekt Zorginstituut Nederland waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met slaapapneu. We nemen de hele keten van zorg onder de loep vanuit het perspectief van de patiënt. Het doel is verbetering van kwaliteit van zorg en vermijding van onnodige kosten.

Waarom een verdieping slaapapneu?

In 2016 is de screeningsfase uitgevoerd voor het ICD-gebied 'Ziekten van het ademhalingsstelsel'. Doel was het selecteren van zorgtrajecten waarbinnen naar verwachting mogelijkheden zijn voor kwaliteitsverbetering door meer zinnige zorg. De zorgtrajecten slaapapneu (OSAS), COPD en astma zijn uiteindelijk geselecteerd voor verdere verdieping.

Resultaat verdieping: verbetersignalement

Het Zorginstituut voert onderzoek uit om na te gaan of er binnen het zorgtraject voor patiënten met slaapapneu ruimte is voor meer zinnige zorg. Hierbij kijken we onder meer naar:

  • (onderbouwde) afspraken over goede zorg in richtlijnen
  • de effectiviteit van zorg
  • de toepassing van zorg in de praktijk

Het resultaat van het verdiepend onderzoek wordt verwerkt in een analyserapport en besproken met alle betrokken partijen. Het afgestemde analyserapport dient als basis voor het formuleren van concrete verbeterpunten. In samenspraak met partijen worden hier acties aan gekoppeld. De analyses, verbeterpunten en acties worden vastgelegd in een ‘Verbetersignalement’ en aangeboden aan partijen en aan de minister voor Medische Zorg en Sport.

Verdieping slaapapneu

In 2017 is het Zorginstituut gestart met het Zinnige Zorgtraject voor slaapapneu. In het eerste kwartaal van 2017 hebben twee bijeenkomsten plaatsgevonden met alle betrokken partijen. Beide bijeenkomsten zijn samengevat in een verslag. Het Zorginstituut heeft alle input vertaald in onderzoeksvragen en onderzoeksopdrachten:

Diagnostiek

  • Wat bevelen richtlijnen aan over de inzet van verschillende diagnostische tests en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • Wat is het klinisch nut van verschillende diagnostische tests?
  • Hoe vaak worden diagnostische tests ingezet in de praktijk?

De eerste 2 onderzoeksvragen zijn geformuleerd in een opdracht en via een aanbestedingsprocedure gegund aan Cochrane Nederland. Het laatste onderzoek voert het Zorginstituut zelf uit.

Behandeling symptomatische slaapapneu

  • Wat bevelen Nederlandse richtlijnen aan over deze specifieke behandelingen voor slaapapneu en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • Wat is er bekend over de relatieve effectiviteit van deze specifieke behandelingen voor slaapapneu?
  • Hoe vaak worden deze behandelingen ingezet in de praktijk?

Dit onderzoek voert het Zorginstituut zelf uit.

Behandeling asymptomatische slaapapneu

  • Wat bevelen nationale en internationale richtlijnen aan over het behandelen van asymptomatische slaapapneu met Continuous Positive Airway Pressure (CPAP) of Mandibulair Repositie Apparaat (MRA) bij specifieke comorbiditeit en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • Wat is de effectiviteit van het behandelen van asymptomatische slaapapneu met CPAP of MRA op de comorbiditeit?
  • Hoe groot is de potentiële groep asymptomatische patiënten met slaapapneu en comorbiditeit?

De eerste 2 onderzoeksvragen zijn geformuleerd in een opdracht en via een aanbestedingsprocedure gegund aan Cochrane Nederland. Het laatste onderzoek voert het Zorginstituut zelf uit.

Controles

  • Wat bevelen Nederlandse richtlijnen aan over de invulling van controles na een succesvolle proefplaatsing bij CPAP- of MRA-behandeling en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • Hoe vaak wordt er medisch specialistische zorg omtrent slaapapneu geleverd in de tweede lijn na succesvolle proefplaatsing bij CPAP of MRA behandeling?

Dit onderzoek voert het Zorginstituut zelf uit.

E-health

  • Wat bevelen richtlijnen aan over de inzet van e-health binnen het behandeltraject van patiënten met gediagnosticeerde slaapapneu en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • In hoeverre dragen e-health interventies bij aan het vergroten van therapietrouw bij behandeling met CPAP of MRA?

De richtlijnenanalyse voert het Zorginstituut zelf uit. De opdracht over therapietrouw wordt uitgevoerd door de Vrije Universiteit (VU).

Vervolgafspraken

In april 2019 worden alle onderzoeken afgerond. De uitkomsten worden opgeschreven in een inhoudelijke analyse rapport, dat naar verwachting eind mei 2019 schriftelijk wordt geconsulteerd. Partijen krijgen 8 weken de tijd om hierop te reageren. Op basis van de reacties wordt na de zomervakantie besloten of er een bijeenkomst nodig is.

Na vaststelling van de inhoudelijke analyses en uitkomsten wordt het Verbetersignalement geschreven. Hierin worden op basis van geïdentificeerde verbeterpunten de verbeterafspraken met partijen gemaakt. Deze komen te staan in een verbeterplan oftewel het eerder genoemde Verbetersignalement. Ook wordt er een plan gemaakt voor de evaluatie.

Voor informatie

E-mail: Secretariaat Zinnige Zorg

Telefoon: 020 7978959

Planning

Uitvoering verdiepingsonderzoeken juni 2017 - maart 2019
Schriftelijke consultatie inhoudelijke analyserapport mei 2019
Schrijven Verbetersignalement slaapapneu augustus - september 2019
bijeenkomst (optioneel) september 2019
schriftelijke consultatie Verbetersignalement slaapapneu oktober 2019
Vaststelling Verbetersignalement slaapapneu december2019

TijdlijnSlaapapneu

Betrokken partijen

  • Apneuvereniging
  • Federatie Medisch Specialist (FMS)
  • Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
  • Longalliantie Nederland (LAN)
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
  • Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT)
  • Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD)
  • Nederlandse Vereniging van ziekenhuizen (NVZ)
  • Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA)
  • Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied (KNO)
  • Nederlandse Vereniging voor Klinische Arbeidsgeneeskunde (NVKA)
  • Nederlandse Vereniging voor Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie (NVMKA)
  • Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN)
  • Nederlandse Vereniging voor Tandheelkundige Slaapgeneeskunde (NVTS)
  • Slaapgeneeskunde Vereniging Nederland (SVNL)
  • Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)