Zinnige Zorg voor mensen met OSAS (slaapapneu) - verbetersignalement

Samen met partijen in de zorg onderzoekt Zorginstituut Nederland waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met OSAS (Obstructief Slaap Apneu Syndroom; slaapapneu). We nemen de hele keten van zorg onder de loep vanuit het perspectief van de patiënt. Het doel is verbetering van kwaliteit van zorg en vermijding van onnodige kosten.

Waarom een verdieping OSAS?

In 2016 is de screeningsfase uitgevoerd voor het ICD-gebied 'Ziekten van het ademhalingsstelsel'. Doel was het selecteren van zorgtrajecten waarbinnen naar verwachting mogelijkheden zijn voor kwaliteitsverbetering door meer zinnige zorg. De zorgtrajecten OSAS, COPD en astma zijn uiteindelijk geselecteerd voor verdere verdieping.

Resultaat verdieping: verbetersignalement

Het Zorginstituut voert onderzoek uit om na te gaan of er binnen het zorgtraject OSAS ruimte is voor meer zinnige zorg. Hierbij kijken we onder meer naar:

  • de kenbaarheid van kwaliteitstandaarden,
  • de inhoudelijke onderbouwing,
  • de effectiviteit van zorg en
  • de toepassing in de praktijk.

Het resultaat van het verdiepend onderzoek wordt verwerkt in een analyserapport en besproken met alle betrokken partijen. Het afgestemde analyserapport dient als basis voor het formuleren van concrete verbeterpunten. In samenspraak met partijen worden hier acties aan gekoppeld. De analyses, verbeterpunten en acties worden vastgelegd in een ‘Verbetersignalement’ en aangeboden aan partijen en aan de minister voor Medische Zorg en Sport.

Verdieping OSAS

In 2017 is het Zorginstituut gestart met het Zinnige Zorgtraject voor OSAS. In het eerste kwartaal van 2017 hebben twee bijeenkomsten plaatsgevonden met alle betrokken partijen. Beide bijeenkomsten zijn samengevat in een verslag. Het Zorginstituut heeft alle input vertaald in onderzoeksvragen en onderzoeksopdrachten:

Van OSAS naar OSA

AHI (Apneu Hypopneu Index) is het gemiddelde aantal apneus en hypopneus per uur, gemeten over de totale slaaptijd. Er is discussie gaande over het nut van behandelen van asymptomatische patiënten met een verhoogde AHI (dus OSA) in hoogrisicogroepen. Dit zijn bijvoorbeeld patiënten met een verhoogd risico op cardiovasculair lijden of een bestaande (cardiovasculaire) comorbiditeit. Het Zorginstituut inventariseert de mogelijkheden voor passend onderzoek op dit thema.

Diagnostiek

  • Wat bevelen richtlijnen aan over de inzet van verschillende diagnostische tests en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • Wat is het klinisch nut van verschillende diagnostische tests?
  • Welke diagnostische tests worden gebruikt in de praktijk?

De eerste 2 onderzoeksvragen zijn geformuleerd in een opdracht en via een aanbestedingsprocedure gegund aan Cochrane Nederland. Het laatste onderzoek voert het Zorginstituut zelf uit.

Multidisciplinair overleg (MDO)

  • Wat bevelen Nederlandse richtlijnen aan over de inzet van een MDO en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • Hoe wordt het MDO ingezet in de praktijk?

Dit onderzoek voert het Zorginstituut zelf uit.

Invulling controles na proefplaatsing

  • Wat bevelen Nederlandse richtlijnen aan over de invulling van controles na succesvolle proefplaatsing van CPAP en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • Wat gebeurt er in de praktijk met de invulling van controles na succesvolle proefplaatsing?

Dit onderzoek voert het Zorginstituut zelf uit.

E-health

  • Wat bevelen richtlijnen aan over de inzet van e-health binnen het behandeltraject van patiënten met gediagnosticeerde OSAS en op welke wijze is dit onderbouwd?
  • In hoeverre dragen e-health interventies bij aan het vergroten van therapietrouw bij behandeling met CPAP of MRA?

De richtlijnenanalyse voert het Zorginstituut zelf uit. De opdracht over therapietrouw wordt uitgevoerd door de Vrije Universiteit.

Vervolgafspraken

Wij hopen in mei 2018 alle benoemde onderzoeken af te ronden (met uitzondering van het eerste onderwerp). De analyses dienen als input voor een nieuwe bijeenkomst met betrokken partijen. In deze bijeenkomst worden de resultaten gepresenteerd en is er ruimte voor discussie over interpretatie en implicaties voor de praktijk. Naar verwachting wordt de volgende bijeenkomst georganiseerd in mei 2018. Indien er op het thema “Van OSAS naar OSA” nog verdiepend onderzoek wordt ingezet, kan het zijn dat we in het laatste kwartaal van 2018 nogmaals een bijeenkomst organiseren.

Voor informatie

E-mail: Secretariaat Zinnige Zorg

Telefoon: 020 7978959

Planning

Uitvoering verdiepingsonderzoeken juni 2017 - sept 2018
Bijeenkomst over analyses mei 2018
Bijeenkomst over analyses (optioneel) oktober 2018
Schriftelijke consultatie concept Verbetersignalement december 2018
Publicatie Verbetersignalement maart 2019

TijdlijnOSAS

2016 - 2019

Betrokken partijen

  • Apneuvereniging
  • Federatie Medisch Specialist (FMS)
  • Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
  • Longalliantie Nederland (LAN)
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
  • Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT)
  • Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD)
  • Nederlandse Vereniging van ziekenhuizen (NVZ)
  • Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA)
  • Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied (KNO)
  • Nederlandse Vereniging voor Klinische Arbeidsgeneeskunde (NVKA)
  • Nederlandse Vereniging voor Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie (NVMKA)
  • Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN)
  • Nederlandse Vereniging voor Tandheelkundige Slaapgeneeskunde (NVTS)
  • Slaapgeneeskunde Vereniging Nederland (SVNL)
  • Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)