Zinnige Zorg bij zorgtraject COPD (verdiepingsfase)

Samen met partijen in de zorg onderzoekt Zorginstituut Nederland waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met COPD (chronisch obstructieve longziekte). In de zomer 2019 ronden we de verdiepingsfase voor dit traject af. Daarna start in het najaar 2019 de implementatiefase.

Systematische doorlichting

Zinnige Zorg bij COPD is één van de projecten binnen het langlopende programma Zinnige Zorg. Hierin brengt het Zorginstituut sinds 2013 in beeld hoe de zorg die vanuit het basispakket wordt vergoed, in de praktijk wordt geleverd. Samen met patiënten, professionals, zorgaanbieders en zorgverzekeraars analyseren we de zorg en zoeken we naar mogelijkheden om deze verder te verbeteren en onnodige zorg te vermijden. Ook beoordeelt het Zorginstituut of de zorg patiëntgericht, effectief en gepast is.

Patiëntenperspectief staat voorop

Bij Zinnige Zorg nemen we samen met alle partijen de hele keten van zorg onder de loep vanuit het perspectief van de patiënt. In de eerste 2 fasen werken we nauw samen en stemmen we af met de betrokken partijen. In de implementatiefase ondersteunt het Zorginstituut partijen bij het doorvoeren van de afgesproken verbeteringen in de zorgpraktijk.

5 onderwerpen voor COPD

In 2016 heeft het Zorginstituut het screeningsrapport Systematische analyse ‘Ziekten van het ademhalingsstelsel’ uitgebracht. Daarin selecteerden we 3 zorgtrajecten met verbeterpotentieel, waaronder COPD. COPD is een chronische ziekte met een geleidelijke achteruitgang van de longfunctie en uiteindelijk de dood tot gevolg. Onder COPD vallen zowel chronische bronchitis als emfyseem. Bij COPD is sprake van chronische luchtwegvernauwing (bronchusobstructie) die progressief is en niet of nauwelijks reageert op luchtwegverwijdende middelen.

In de screeningsfase hebben we samen met de partijen 5 onderwerpen geselecteerd die kansen bieden om de zorg voor COPD verder te verbeteren. Dit zijn:

  1. begeleiding bij stoppen met roken;
  2. gebruik van inhalatiecorticosteroïden;
  3. begeleiding bij bewegen en longrevalidatie;
  4. de inzet van opioïden bij refractair dyspneu in de palliatieve fase;
  5. de rol en inzet van e-health bij de zorg voor COPD-patiënten.

Onderzoek en onderzoeksvragen

In de verdiepingsfase hebben op basis van onderzoek en analyse voor elk onderwerp de verbetermogelijkheden in kaart gebracht. Alle geldende richtlijnen zijn geanalyseerd: wat zijn de aanbevelingen, wat is de wetenschappelijke onderbouwing en in hoeverre sluiten nationale en internationale richtlijnen op elkaar aan? Daarnaast is literatuuronderzoek verricht naar de effectiviteit van COPD-zorg in de praktijk. Verder is onder andere aan de hand van (gepseudonimiseerde) declaratiedata in kaart gebracht waar de verschillen tussen geselecteerde onderwerpen zitten en welke patiëntengroepen deze zorg ontvangen. Het Zorginstituut heeft zelf onderzoek verricht en ook onderzoeksvragen uitgezet bij externe partijen. Het betreft de volgende onderzoeken:

Verbetersignalement en start implementatie

De resultaten van het onderzoek en adviezen voor verbetering van kwaliteit en kosten die op basis daarvan geformuleerd zijn, hebben we opgeschreven in een concept-verdiepingsrapport (Verbetersignalement). Tijdens de verdiepingsbijeenkomst op 15 mei 2019 hebben alle betrokken partijen hun eerste commentaren kunnen geven. Deze verwerken we in een 2e concept van het Verbetersignalement dat half juni 2019 ter consultatie wordt aangeboden aan de betrokken zorgaanbieders, patiëntenverenigingen en zorgverzekeraars.

Naar verwachting stelt het Zorginstituut het definitieve Verbetersignalement in september 2019 vast en biedt dit aan de minister voor Medische Zorg en Sport aan. Daarna start in het najaar 2019 de implementatiefase.

Meer informatie

Secretariaat Zinnige Zorg
E-mail: zinnigezorg@zinl.nl
Telefoon: 020 - 797 89 59

Deze tijdlijn biedt een overzicht van belangrijke stappen in de verdiepingsfase.

Betrokken partijen

  • Federatie Medisch Specialist (FMS)
  • Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
  • Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP)
  • Long Alliantie Nederland (LAN)
  • Longcentra Nederland
  • Longfonds
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlands Paramedisch Instituut (NPi)
  • Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA)
  • Nederlandse Vereniging van ziekenhuizen (NVZ)
  • Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)
  • Patiëntenfederatie Nederland
  • V&VN Longverpleegkundigen
  • Verenso
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

Publicaties