Zinnige Zorg bij zorgtraject van mensen met COPD (implementatiefase)

Samen met partijen in de zorg heeft Zorginstituut Nederland onderzocht waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met COPD. In december 2019 heeft het Zorginstituut het ‘Verbetersignalement Zorgtraject van mensen met COPD’ uitgebracht. Hierin staan de afspraken over verbeteringen waarmee partijen aan de slag gaan om de zorg voor mensen met COPD te kunnen verbeteren. Het Zorginstituut volgt en ondersteunt de implementatie waar nodig.

Verbetersignalement

In het ‘Verbetersignalement Zorgtraject van mensen met COPD’ stelt het Zorginstituut samen met partijen in de zorg vast, dat verbeteringen mogelijk zijn in het zorgtraject voor mensen met COPD.

Zinnige Zorg - Verbetersignalement Zorgtraject van mensen met COPD

Samen met patiënten, zorgverleners en andere betrokken partijen is in beeld gebracht welke verbeteringen in de zorg noodzakelijk zijn én welke afspraken hierover zijn gemaakt. De betrokken partijen hebben zich verbonden aan deze afspraken en de uitvoering ervan.

Wat gaan patiënten van de verbeteracties merken?

De verbeterafspraken uit het verbetersignalement hebben als doel:

  • meer COPD-patiënten worden gemotiveerd om te stoppen met roken en meer patiënten krijgen stoproken-begeleiding die past bij de ernst van hun rookverslaving;
  • alleen patiënten die echt gebaat zijn bij inhalatiecorticosteroïden (ICS) krijgen deze medicatie, waardoor het gebruik zal afnemen en patiënten geen onnodige bijwerkingen ondervinden;
  • patiënten krijgen een betere conditie door oefentherapie en longrevalidatie;
  • door gebruik van opioïden in de palliatieve fase hebben patiënten met ernstige kortademigheid minder last van benauwdheid;
  • partijen nemen de regie op ontwikkelen van e-health en telebegeleiding en opname hiervan in de richtlijnen;
  • verbeterde informatievoorziening over de behandelmogelijkheden en ondersteuning.

Bijeenkomsten met partijen

Op 17 september en 4 november 2020 organiseerde het Zorginstituut bijeenkomsten met de betrokken partijen. In deze bijeenkomsten informeerden partijen op hoofdlijnen hoe ze de verbeterafspraken hebben opgepakt. Van deze bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt.

Zinnige Zorg - Verslag startbijeenkomst implementatiefase COPD 17 september 2020

Zinnige Zorg - Verslag COPD-bijeenkomst gebruik van opioïden in de palliatieve fase 4 november 2020

Implementatie

De uitvoering en implementatie van de verbeteracties is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken partijen in de zorg. Zij hebben toegezegd dit te gaan doen. Het Zorginstituut zal waar nodig en op verzoek van partijen de implementatie ondersteunen. Bijvoorbeeld door het organiseren van bijeenkomsten om partijen samen te brengen of door het ondersteunen van de communicatie over de afgesproken verbeteracties en de onderliggende analyse.

Begin april 2021 verscheen in het Zorginstituut Magazine het volgende interview met longarts Sami Simons en Nicolette Huiskes, arts Maatschappij & Gezondheid bij het Zorginstituut.

Artikel Zorginstituut Magazine: Zinnige Zorg bij COPD voor een betekenisvol leven

Voortgangsrapportage

Op 14 april 2021 informeerde het Zorginstituut de minister voor Medische Zorg over de voortgang van de implementatiefase.

Zinnige Zorg - Voortgangsrapportage COPD

Onderzoek

Een onderdeel van de implementatie is een programma om het gepast gebruik van inhalatiecorticosteroïden (ICS) te realiseren bij mensen met COPD. Het Zorginstituut laat hiervoor onderzoek uitvoeren in de regio Drenthe door het Radboudumc. Voor dit zogeheten DECIDE-onderzoek is een werkplan gemaakt.

Zinnige Zorg - Werkplan DECIDE-programma COPD-ICS

Monitoring

Het Zorginstituut zal de verbeteracties blijven monitoren door met partijen over de voortgang in gesprek te zijn.

Evaluatie

Ongeveer 3  jaar na publicatie van het ‘Verbetersignalement Zorgtraject van mensen met COPD’ zal het Zorginstituut een evaluatierapport over de bereikte verbeteringen uitbrengen aan de minister.

Systematische analyse Zinnige Zorg

Het onderzoek naar COPD is een onderdeel van het project 'Zinnige Zorg - Ziekten van het ademhalingsstelsel’. Er zijn in dit project nog 2 onderwerpen geselecteerd voor verdere verdieping, namelijk astma en OSAS (slaapapneu).

Meer informatie

Contactpersoon: Nicolette Huiskes (projectleider)
E-mail: nhuiskes@zinl.nl

TijdlijnDeze tijdlijn biedt een overzicht van belangrijke stappen in implementatiefase COPD en de daaraan voorafgaande verdiepingsfase.

Betrokken partijen

  • COPD & Astma Huisartsen Advies Groep (CAHAG)
  • Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
  • KNMP/SIG long
  • Long Alliantie Nederland (LAN)
  • Longfonds
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziektes en Tuberculose (NVALT)
  • Nederlandse Vereniging van Praktijkondersteuners (NVvPO)
  • Trimbos-instituut
  • Vereniging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck (VvOCM)
  • Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

Publicaties