Zinnige Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag (verdiepingsfase)

Samen met partijen in de Gehandicaptenzorg onderzoekt Zorginstituut Nederland waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met een verstandelijke beperking (VB) en probleemgedrag.

Mensen met een VB en probleemgedrag

Mensen met een verstandelijke beperking (VB) kunnen hun wensen of gevoelens niet of in mindere mate (verbaal) uiten. Bij hen kan probleemgedrag voorkomen; ook wel beschreven als ’moeilijk verstaanbaar gedrag’ of ’moeilijk begrepen gedrag’. Probleemgedrag kan naar binnen gericht gedrag zijn (bijv. dwangmatig of teruggetrokken gedrag) of naar buiten gericht (bijv. fysieke- of verbale agressie). De oorzaken van probleemgedrag kunnen divers zijn, meestal een gevolg van persoonsgebonden factoren, de context of een combinatie hiervan. De uiting van probleemgedrag is vaak een vraag om hulp aan de omgeving.

Verdiepend onderzoek

Er zijn signalen dat de kwaliteit en doelmatigheid van zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag nog beter kan. In de verdiepingsfase wordt verder onderzocht waar dat verbeterpotentieel precies zit. We bekijken het zorgtraject vanuit het perspectief van de patiënt. Met betrokken organisaties is overlegd dat de focus op de fase van beeldvorming en diagnostiek ligt. Het verdiepende onderzoek wordt momenteel uitgevoerd en loopt tot begin zomer 2020. In tussentijdse nieuwsbrieven doen we regelmatig verslag van belangrijke stappen in de verdiepingsfase en geven we een kijkje in de praktijk.

Nieuwsbrief 2 - dec 2019 - Zinnige Zorg Gehandicaptenzorg
Nieuwsbrief 1 - jul 2019 - Zinnige Zorg Gehandicaptenzorg

Het doel van de verdiepingsfase is om mogelijke verbeteringen zo concreet mogelijk te formuleren. Het Zorginstituut beschrijft de resultaten van het verdiepend onderzoek in een ‘verbetersignalement’. Hierin staan ook de verbeterafspraken en wat die betekenen voor de kwaliteit en kosten van de zorg. De betrokken partijen pakken dan de aanbevelingen voor verbetering op in de volgende fase van het project. Dit is de implementatiefase.

Startbijeenkomst verdiepingsfase

Op 10 april 2019 vond de startbijeenkomst plaats van de verdiepingsfase mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag. Tijdens deze bijeenkomst hebben we samen met de betrokken partijen thema’s binnen het zorgtraject besproken waar de zorg zinniger kan. Ook hebben we een eerste aanzet gedaan tot het formuleren van onderzoeksvragen.

Het programma Zinnige Zorg - Gehandicaptenzorg

Het onderzoek naar het zorgtraject voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag is de tweede fase van het project ‘Zinnige Zorg - Gehandicaptenzorg’. In de eerste fase (screeningsfase) heeft het Zorginstituut in samenspraak met betrokken partijen 2 onderwerpen geselecteerd waar de kwaliteit en doelmatigheid van zorg beter kan. De onderbouwing voor deze keuze is te lezen in het screeningsrapport.

Zinnige Zorg - Rapport screeningsfase Gehandicaptenzorg

Dit rapport is op 21 januari 2019 vastgesteld door de Raad van Bestuur van het Zorginstituut en aangeboden aan de partijen in de GHZ en aan de minister voor Medische Zorg en Sport.

De geselecteerde onderwerpen zijn:

  1. Zinnige Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag; en
  2. Zinnige Zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking en een gezondheidsprobleem.

Werkwijze Zinnige Zorg

Op de pagina 'Zinnige Zorg - systematisch doorlichten van het basispakket' kunt u lezen hoe een Zinnige Zorg-project verloopt.

Team

Bekijk het organogram om te zien welke medewerkers van het Zorginstituut betrokken zijn bij de Zinnige Zorg-projecten Gehandicaptenzorg.

Organogram Team Zinnige Zorg Gehandicaptenzorg (met contactgegevens)

Meer informatie

Contactpersoon: Albertine van Diepen (projectleider)
E-mail: ADiepen@zinl.nl
Mobiel: 06 - 30 48 25 36

TijdlijnEen overzicht van belangrijke stappen in de verdiepingsfase 'Mensen met een VB en probleemgedrag' en de voorafgaande screeningfase.

Belanghebbende partijen

  • Belangennetwerk Verstandelijk Gehandicapten (Kans Plus)
  • Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk (BPSW)
  • Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE)
  • Landelijke Federatie door en voor mensen met een verstandelijke beperking (LFB)
  • Landelijk Steunpunt Medezeggenschap (LSR)
  • Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG)
  • Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO)
  • Netwerk voor mensen met een beperking of chronische ziekte (Ieder(in))
  • Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN)
  • Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)