Zinnige Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag (implementatiefase)

Samen met partijen in de zorg heeft Zorginstituut Nederland onderzocht waar mogelijkheden zijn voor verbeteringen in het zorgtraject voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag. Het is het eerste Zinnige Zorg-project over de langdurige zorg. Een mooi resultaat van intensieve samenwerking met betrokken partijen. In augustus 2021 heeft het Zorginstituut het ‘Verbetersignalement Mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag’ uitgebracht. Dit verbetersignalement zet in op kwaliteitsbevordering. Het Zorginstituut volgt en ondersteunt de implementatie van de verbeteracties waar nodig

Verbetersignalement

In het ‘Verbetersignalement Mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag’ stelt het Zorginstituut samen met partijen in de zorg vast, dat verbeteringen mogelijk zijn in het zorgtraject voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag. 

Het verbetersignalement beschrijft de verbeterpunten en welke partijen de verbeteracties oppakken vanuit hun rol en expertise. De verbeterpunten gaan over betere beeldvorming en diagnostiek. Ze moeten helpen het gedrag van mensen met een verstandelijke beperking beter te begrijpen, zodat zorgverleners beter op hun behoeften kunnen inspelen.

Zinnige Zorg - Verbetersignalement Mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag

Samen met organisaties van cliënten, zorgverleners en andere betrokken partijen is in beeld gebracht welke verbeteringen in de zorg noodzakelijk zijn en welke afspraken hierover zijn gemaakt. De betrokken partijen hebben zich verbonden aan deze afspraken en de uitvoering ervan.

Wat gaan mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag van de verbeteracties merken?

De betrokken partijen hebben 3 onderwerpen voor verbetering benoemd en hierover afspraken gemaakt met elkaar:

  • bevordering van het gebruik van het AAIDD-model voor beeldvorming en diagnostiek door zorgprofessionals.
  • meer standaardisatie in werkwijzen voor beeldvorming en diagnostiek;
  • bevordering multidisciplinair kijken naar cliënten.

Meer in het algemeen kunnen cliënten gaan merken dat zorgverleners duidelijke afspraken met elkaar maken over de organisatie van het zorgtraject en over aanbevelingen voor beeldvorming en diagnostiek. De toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg zal daardoor verbeteren. Cliënten zullen – met hun verwanten – beter in staat worden gesteld om samen te beslissen over de mogelijkheden. 

Startbijeenkomst implementatiefase

In het najaar van 2021 organiseert het Zorginstituut een startbijeenkomst met de betrokken partijen. In deze bijeenkomst nemen we samen met deze partijen de gemaakte afspraken door. Ook stemmen we af hoe zij de verbeterafspraken gaan uitvoeren en welke acties hiervoor als eerste nodig zijn. Verder zullen we met de partijen nader benoemen wat van elke partij de rol is bij de verschillende acties. Ook bespreken we bij welke partij de regie over de acties is belegd.

Implementatie

De uitvoering en implementatie van de verbeteracties is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken partijen in de zorg. Zij hebben toegezegd dit te gaan doen. Het Zorginstituut zal waar nodig en op verzoek van partijen de implementatie ondersteunen. Bijvoorbeeld door het organiseren van bijeenkomsten om partijen samen te brengen of door het ondersteunen van de communicatie over de afgesproken verbeteracties en de onderliggende analyse.

Monitoring

Het Zorginstituut zal de verbeteracties monitoren door jaarlijks met partijen over de voortgang te overleggen. Hierover brengen we een voortgangsrapportage uit aan de minister van VWS.

Evaluatie

Ongeveer 3 jaar na publicatie van het ‘Verbetersignalement Mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag’ zal het Zorginstituut een evaluatierapport over de bereikte verbeteringen uitbrengen aan de minister.

Systematische analyse gehandicaptenzorg

Het onderzoek naar de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag is een onderdeel van het project 'Zinnige Zorg - Gehandicaptenzorg'. Er is in dit project nog een onderwerp geselecteerd voor verdere verdieping, namelijk: Zinnige Zorg voor mensen met lichtverstandelijke beperking en een gezondheidsprobleem.

Van Zinnige Zorg naar Passende zorg

Zinnige zorg wil zeggen: zorg van goede kwaliteit, niet meer dan nodig en niet minder dan noodzakelijk. In Zinnige Zorg-projecten houdt het Zorginstituut de zorg die in het basispakket zit tegen het licht. De patiënt en de zorg die deze nodig heeft, staan daarbij centraal. Samen met betrokken partijen kijken we waar gepast gebruik van zorg beter kan. Zo kunnen we kwaliteit voor patiënten verbeteren en onnodige kosten vermijden. De Zinnige Zorg-methodiek wordt op dit moment verder ontwikkeld door het Zorginstituut. In nauwe samenwerking met diverse partners binnen de overheid en de zorg wordt inhoud en vorm gegeven aan de methodiek voor Passende zorg. Lopende Zinnige Zorg-onderzoeken vinden doorgang in het kader van Passende zorg. Het Zorginstituut blijft tijdens de implementatie de verbetermogelijkheden monitoren die zijn vastgelegd in het verbetersignalement.

Team

Bekijk het organogram om te zien welke medewerkers van het Zorginstituut betrokken zijn bij de Zinnige Zorg-projecten Gehandicaptenzorg.

Organogram Team Zinnige Zorg Gehandicaptenzorg (met contactgegevens)

Meer informatie

Contactpersoon: Albertine van Diepen (projectleider)
E-mail: ADiepen@zinl.nl
Mobiel: 06 - 30 48 25 36

Tijdlijn

Deze tijdlijn biedt een overzicht van belangrijke stappen in implementatiefase Mensen met een verstandelijke beperking en probleemgedrag. De verdiepingsfase en de screeningsfase Zinnige Zorg - Gehandicaptenzorg gingen daaraan vooraf.

Belanghebbende partijen

  • Belangennetwerk Verstandelijk Gehandicapten (Kans Plus)
  • Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk (BPSW)
  • Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE)
  • Landelijke Federatie door en voor mensen met een verstandelijke beperking (LFB)
  • Landelijk Steunpunt Medezeggenschap (LSR)
  • Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG)
  • Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO)
  • Netwerk voor mensen met een beperking of chronische ziekte (Ieder(in))
  • Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN)
  • Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

Publicaties