Advies ‘Vaccinatielandschap medische risicogroepen’

De minister voor Medische Zorg en Sport heeft het Zorginstituut gevraagd een advies op te stellen over vaccinatiezorg in de Zorgverzekeringswet. Er bestaan medische risicogroepen, bijvoorbeeld patiënten met een verwijderde milt, die aangewezen zijn op bepaalde vaccinaties. Uit een eerdere verkenning van het Zorginstituut (uitvoeringstoets) blijkt dat er verschillende knelpunten bestaan in het vaccinatielandschap. Hierdoor krijgen patiënten niet altijd de vaccinaties die zij nodig hebben, of krijgen zij voor deze vaccinaties geen vergoeding. In dit advies neemt het Zorginstituut de vaccinatiezorg die onder de basisverzekering valt, kritisch onder de loep.

Doelen van het advies

Het eerste doel van het advies is de knelpunten in de toegang tot vaccinaties in kaart te brengen, voor zover het gaat om vaccinaties die vanuit de basisverzekering vergoed worden of kunnen worden. Het tweede doel is duidelijkheid te geven over de plaats van vaccinaties voor medische risicogroepen in de basisverzekering.

Effecten van het advies

Als burgers niet de vaccinaties ontvangen waarop zij zijn aangewezen, lopen zij een gezondheidsrisico. Dit advies moet uiteindelijk leiden tot gezondheidswinst voor deze burgers. Dit bereiken we alleen door het duurzaam verbeteren van de vaccinatiezorg voor medische risicogroepen. Daarvoor moeten we de belemmeringen wegnemen voor de patiënt om de noodzakelijke vaccinaties te krijgen. Het uitvoeren van de verbeteringen is in veel gevallen uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de betrokken zorgverleners of organisaties (‘het veld’). Het Zorginstituut kan hierbij een coördinerende en faciliterende rol innemen.

Knelpunten

De aanpak voor het advies is gebaseerd op een eerdere verkenning van het vaccinatielandschap van het Zorginstituut (uitvoeringstoets). Hierin hebben wij vastgesteld dat in 4 onderdelen van de zorg knelpunten voor vaccinaties bestaan:

  • kenbaarheid: richtlijnen voor vaccinaties zijn onduidelijk;
  • betaalbaarheid: mogelijk effectieve vaccinaties vallen niet onder de basisverzekering;
  • uitvoerbaarheid: onduidelijkheid over welke zorgverlener verantwoordelijkheid draagt voor het leveren en toedienen van een vaccin;
  • bewustwording: zorgverleners herkennen de medische noodzaak niet.

Het succes van de vaccinatiezorg binnen het basispakket hangt af van alle 4 verschillende onderdelen. Burgers zullen de vaccinaties waarop zij zijn aangewezen alleen ontvangen als alle knelpunten gezamenlijk worden aangepakt en opgelost.

Onderzoek Raad voor Volksgezondheid & Samenleving

In dit advies richt het Zorginstituut zich op vaccinatiezorg binnen de Zorgverzekeringswet. De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) is gelijktijdig bezig met een ander onderzoek naar vaccinatiezorg in Nederland. Zij richten zich ook op vaccinatiezorg die buiten de Zorgverzekeringswet valt, zoals het Rijksvaccinatieprogramma en het Nationaal Programma Grieppreventie. Ook het doel van dit advies is om de vaccinatiezorg duurzaam te verbeteren door inzicht te creëren, knelpunten in kaart te brengen en oplossingen aan te dragen.

Planning

Planning van het project
Stap in het proces Datum
Start adviestraject 1 oktober 2020
Publicatie advies juni 2021

Voor informatie

Contactpersoon: Sierk Marbus (projectleider)

Email: SMarbus@zinl.nl

Betrokken partijen

  • Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
  • Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS)
  • Ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)