Farmacotherapeutisch Kompas (FK)

Het Farmacotherapeutisch Kompas (FK) is hét hulpmiddel voor artsen bij het voorschrijven van medicijnen aan patiënten. Het FK heeft als doel het stimuleren van gepast gebruik van geneesmiddelen. Gepast gebruik houdt in: behandeling met geneesmiddelen (farmacotherapie) die in medisch opzicht het best zijn. Ook zijn de medicijnen niet duurder dan noodzakelijk. Het FK is een openbaar toegankelijke website van Zorginstituut Nederland.

Inhoud van het FK

Het Farmacotherapeutisch Kompas (FK) bevat deskundige, onafhankelijke en actuele informatie over alle medicijnen die in Nederland verkrijgbaar zijn. Het betreft medicijnen die zijn geregistreerd als 'geneesmiddelen voor mensen'. In het FK staan geen homeopathische middelen.

Sinds 1982 toonaangevend voor goede beslissingen over medicijnen

Voor één aandoening bestaan soms tientallen verschillende medicijnen. Hoe weet een arts nu welk medicijn hij moet voorschrijven? Het Zorginstituut biedt met het FK al sinds 1982 ondersteunende beslisinformatie. In het FK staan adviezen en overzichtelijke stappenplannen over het gebruik van geneesmiddelen bij het behandelen van aandoeningen. De adviezen zijn gebaseerd op richtlijnen van huisartsen en medisch specialisten. De informatie in het FK helpt artsen bij het zoeken naar de best mogelijke behandeling met geneesmiddelen (farmacotherapie). Bij de informatie staat ook de invloed van persoonlijke kenmerken van patiënten op de toepasbaarheid van een geneesmiddel. Ook daar moeten artsen rekening mee houden om goede beslissingen te nemen. Denk aan leeftijd, geslacht, zwangerschap en problemen met organen (lever, nieren, et cetera).

Farmacotherapeutisch Kompas: Onafhankelijke geneesmiddelinformatie voor zorgprofessionals

Gepast gebruik van geneesmiddelen stimuleren

Het doel van het FK is gepast gebruik van geneesmiddelen stimuleren. Dat doet het FK door artsen te adviseren om alleen geneesmiddelen voor te schrijven, waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat ze écht werken. Geneesmiddelen waarvoor dat niet is bewezen, moeten niet worden voorgeschreven, ook al zijn ze nog zo goedkoop. En artsen moeten hele dure geneesmiddelen waarvan de werking wel is bewezen, alleen voorschrijven als er geen ander, goedkoper middel beschikbaar is dat even goed werkt.

De foto toont een afbeelding van de website Farmacotherapeutisch Kompas

Bezoekers en gebruik van het FK

Het FK heeft veel gebruikers. Bijna alle artsen die geneesmiddelen voorschrijven, gebruiken daarbij het FK. En niet alleen artsen raadplegen het FK. De website wordt ook veel gebruikt door verpleegkundigen en apothekers, en zelfs door patiënten die meer willen weten. Bij elkaar bezoeken de gebruikers elke werkdag zo’n 225.000 pagina’s. Dat zijn bijna 60 miljoen pagina’s per jaar. De meeste gebruikers bezoeken per sessie 2 tot 3 pagina’s. Ze zoeken, vinden, lezen en besluiten. Meer dan 90 procent van de bezochte pagina’s gaat over geneesmiddelen. Het FK werkt op een computer, tablet en mobiele telefoon en is gratis toegankelijk voor iedereen.

Zorgvuldig redactieproces voor kwaliteit en actualiteit

De redactie van het FK bestaat uit apothekers en artsen. Zij schrijven de teksten en baseren zich daarbij op:

  • informatie van medicijnleveranciers die wetenschappelijk onderbouwd is en door officiële instanties is getoetst
  • wetenschappelijke informatie over medicijnen en hun werking (farmacotherapie)
  • richtlijnen van huisartsen en specialisten
  • specifieke informatie van instanties die zich richten op onderzoek naar de werking van geneesmiddelen voor bijzondere patiëntengroepen (jongeren, ouderen, zwangere vrouwen, nierpatiënten, enz.)
  • kennis en handelen in de Nederlandse praktijk van zorgprofessionals

De redactie werkt met strikte afspraken, werkinstructies, geautomatiseerde hulpmiddelen en het ‘meerogenprincipe’. Dit principe houdt in dat elke tekst van een redacteur wordt nagekeken door 2 collega’s: een andere redacteur en een bureauredacteur. Daarmee zorgen we ervoor dat er geen inhoudelijke en taalfouten in de tekst staan en dat de tekst voor iedereen duidelijk en begrijpelijk is, Alle teksten zijn ingedeeld in vaste rubrieken en subrubrieken, waarmee de volledigheid, overzichtelijkheid en herkenbaarheid zijn gegarandeerd.

Voor de indicatieteksten (teksten over aandoeningen en de behandeling daarvan) is bovendien de werkcommissie Farmacotherapeutisch Kompas (CFK) van de Wetenschappelijke Adviesraad van het Zorginstituut ingesteld. Deze commissie beoordeelt alle indicatieteksten. Voor het schrijven van de indicatieteksten werken de redacteuren samen met specialisten van de betreffende vakgebieden. Als een indicatietekst klaar is, sturen we deze naar de registratiehouder van het betreffende geneesmiddel. Die kan er dan nog op reageren voordat de tekst in het FK worden gepubliceerd. Meer informatie over deze zogeheten consultatie staat op de pagina ‘Consultatieprocedure teksten Farmacotherapeutisch Kompas’.

Informatie over de kosten van geneesmiddelen wordt overgenomen uit de G-standaard van Z-index. Deze index is gebaseerd op gegevens van de KNMP (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie), de beroeps- en brancheorganisatie van de Nederlandse apothekers. De kosten worden maandelijks geactualiseerd.