Toetsingskader kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten 2015 – herziene versie juni 2018

Het Toetsingskader is een beleidsregel die het Zorginstituut in 2015 heeft opgesteld. Op basis van het Toetsingskader beoordeelt het Zorginstituut of een kwaliteitsstandaard, informatiestandaard of meetinstrument die partijen hebben aangeboden voor opname in het Register, kan worden aangemerkt als een verantwoorde beschrijving van de kwaliteit van een zorgproces of een verantwoord middel om te meten of goede zorg is geleverd.
Het Toetsingskader kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten 2015 is gewijzigd in juni 2018.

Doel van het Toetsingskader

Het belangrijkste doel van het Toetsingskader is waarborgen dat de kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten die in het Register zijn opgenomen, van goede kwaliteit zijn en dat ze goed op elkaar aansluiten. Dit betekent dat deze kwaliteitsproducten goede zorg beschrijven, de kwaliteit van de zorg inzichtelijk maken en gebruikt kunnen worden bij het bevorderen van de kwaliteit en doelmatigheid.

Wijzigingen juni 2018

Het Toetsingskader kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten dat in werking is getreden op 1 juni 2015, vervalt met inwerkingtreding van de gewijzigde versie die in juni 2018 is vastgesteld.

Samen beslissen

In deze versie van het Toetsingskader is het element 'samen beslissen' toegevoegd aan het derde criterium voor kwaliteitsstandaarden. Samen beslissen is de gedeelde besluitvorming van de patiënt en de zorgverlener door het bespreken van:

  1. de verschillende mogelijkheden (inclusief wetenschappelijke onderbouwing) voor diagnostiek, behandeling, begeleiding en zorg;
  2. de mogelijke gevolgen van een keuze in het individuele geval van de cliënt; en
  3. de ervaringen, behoeften, normen, waarden en voorkeuren van de cliënt.

Samen beslissen is van toepassing op het hele zorgproces.

Overgangscriterium vervalt

Het overgangscriterium vervalt. Dit criterium gold bij de introductie van het Toetsingskader als overgangsmaatregel voor bestaande kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten. Deze kwaliteitsproducten toetste het Zorginstituut bij aanbieding voor opname in het Register dan niet op criterium 1 en 2, maar op het overgangscriterium. Het was immers niet mogelijk om met terugwerkende kracht te eisen dat bestaande kwaliteitsproducten door de relevante partijen gezamenlijk waren ontwikkeld. Het overgangscriterium vereiste wel een gezamenlijke aanbieding. Met oog op de gangbare doorlooptijd voor doorontwikkeling van kwaliteitsproducten is het overgangscriterium inmiddels overbodig. Daarom staat het niet meer  in de nieuwe versie van het Toetsingskader.

Vanwege de dynamiek van de zorgsector is het niet alleen denkbaar maar zelfs gewenst dat de criteria die in het Toetsingskader zijn opgenomen, regelmatig kritisch worden bekeken en geëvalueerd. Als ontwikkelingen en toenemende ervaring en inzicht daartoe aanleiding geven, kunnen criteria worden aangepast.

Ingangsdatum

Om partijen ruimte te bieden om in ontwikkeling zijnde kwaliteitsstandaarden te laten voldoen aan de voorwaarden voor samen beslissen, treden deze pas per 1 januari 2019 in werking.

Doorontwikkeling toetsingskader in 2019

Een volledige doorontwikkeling van het Toetsingskader zal in 2019 klaar zijn. Deze doorontwikkeling vindt plaats naar aanleiding van de ervaring die partijen in de zorg en het Zorginstituut in de afgelopen 4 jaar met het Toetsingskader en het Register hebben opgedaan. Daarnaast bereidt het ministerie van VWS een wetsvoorstel voor over de financiële toetsing van kwaliteitstandaarden. In dit wetsvoorstel wordt geregeld dat er bij de toetsing nadrukkelijker wordt gekeken naar mogelijke financiële gevolgen van een kwaliteitstandaard. Bovendien regelt het wetsvoorstel dat zorgaanbieders en zorgverleners met terugwerkende kracht vanaf 5 juli 2018 niet hoeven te handelen in overeenstemming met nieuwe onderdelen van de professionele standaard wanneer de uitvoering daarvan aan bepaalde criteria voldoet. Meer informatie over dit laatste punt kunt u vinden op de website van de Rijksoverheid, op de pagina over 'Inzicht in kwaliteit van zorg'.

Voor de kwaliteitstandaarden die nu bij het Zorginstituut worden ingediend, is momenteel een interimperiode van kracht. Dit houdt in dat het Zorginstituut in de aanloop tot de wetswijziging toetst in de geest van het wetsvoorstel. Het Zorginstituut heeft informatie over de interimperiode en de wijze van toetsen toegelicht in een brief aan partijen in de zorg op 17 december 2017. Wanneer de doorontwikkeling van het Toetsingskader klaar is, hangt af van de termijn waarop de wetswijziging van kracht zal zijn. Op dit moment houden we een planning van 1 juli 2019 aan.

Meer informatie

Zie ook