Aanpak adviestraject

De Adviescommissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen heeft van april 2012 tot april 2017 de minister van VWS en de minister van OCW geadviseerd over de gewenste ontwikkeling van beroepen en opleidingen in de gezondheidszorg. Hierbij heeft de commissie zich gebaseerd op de toekomstige vraag naar zorg en de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen.

Functioneren als uitgangspunt

De werkzaamheden van de commissie hebben zich over vijf jaar uitgestrekt om tot twee gefundeerde adviezen te komen voor het hele veld van de gezondheidszorg. Belangrijke fundamenten voor het advies zijn de verwachte zorgvraag in 2030 en een concept van gezondheid dat het functioneren, de veerkracht en de eigen regie van mensen centraal stelt: "gezondheid is het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven".

Functioneren centraal: “een andere kijk”

Op de Landelijke Werkdag 2 december 2015 van de Adviescommissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen en het Zorgpact is de casusbundel 'Een nieuwe bril, een andere kijk: het functioneren centraal' gelanceerd. Deze bundel schetst unieke beelden van meneer Van Buren en 17 andere ouderen in hun dagelijkse context. Deze casussen geven een gezicht aan de TNO-functioneringsprofielen die de basis vormden van het eerste advies van de commissie. De bundel biedt een goede basis om in gesprek te gaan met en over ouderen: ‘Wat willen ouderen, wat kunnen ouderen en welke rol vervult de professional, vrijwilliger of student bij het ondersteunen van ouderen bij het zo lang mogelijk goed blijven functioneren?’

Deze bundel is een van de bouwstenen voor de ontwikkeling van een proefhandreiking Functioneren Ouderen, een van de spin-off trajecten van het eerste advies van de commissie. TNO heeft daartoe een verkenning uitgevoerd en bouwstenen verzameld voor de opzet van een dergelijke proefhandreiking. De term proefhandreiking is gekozen vanwege de aard en het innovatieve karakter van de totstandkoming. Andere bouwstenen zijn: een operationele definitie van functioneren, fasen van functioneringsgericht kijken (signaleren, oplossing en evaluatie), rollen van professionals en goede voorbeelden van vergelijkbare initiatieven.

De bouwstenen zijn beschreven in het TNO-rapport ‘Kijken door de bril van het functioneren: bouwstenen voor een proefhandreiking’. De volgende stap was een verdere verkenning van draagvlak in het veld en de verbinding zoeken met vergelijkbare initiatieven.

Meedenken

De commissie vond het belangrijk dat alle betrokkenen en belanghebbenden konden meedenken. Dit heeft op verschillende manieren en momenten plaatsgevonden. In regionale ‘broedplaatsen’ is met lokale partijen nagedacht over de vraag wat er op basis van de zorgvraag in 2030 nodig is aan zorg in de regio. Landelijke raadpleging van ‘het veld’ vond plaats in focusgroepen en denktanks.

Experts zijn geraadpleegd over de bijdragen die eHealth en technologie kunnen leveren aan het blijven functioneren van burgers in de maatschappij. Voorts werd in 2013 samengewerkt met de Nationale DenkTank. Ook zijn er congressen georganiseerd, waarvan de eerste - het Zorgberoependebat - heeft plaatsgevonden op 13 december 2013 in de Jaarbeurs te Utrecht.

Op 10 april 2015 vond het tweede congres plaats. Op dat congres werd het eerste advies ‘Naar nieuwe zorg en zorgberoepen: de contouren’ gepresenteerd.

Op 17 november 2016 is tijdens het laatste congres het tweede advies ‘Anders kijken, anders leren, anders doen: grensoverstijgend leren en opleiden in het digitale tijdperk’ gepresenteerd.

Overdracht vervolg adviezen

Voor de ondersteuning van de innovatieve ontwikkelingen in de zorg hebben de ministers van VWS en OCW bij het uitbrengen van het eerste advies in april 2015 het Zorgpact in het leven geroepen. Tot 1 april 2017 heeft de adviescommissie nauw samengewerkt met het Zorgpact. Samen hebben zij de ontwikkelingen zichtbaar en manifest gemaakt. Om ervoor te zorgen dat de broedplaatsen worden voortgezet, heeft de adviescommissie deze overgedragen aan het Zorgpact.

Daarnaast zijn voor de landelijke agendering en de ontwikkeling van het vervolg van de twee adviezen drie kwartiermakers vanuit respectievelijk het mbo, hbo en wo bereid gevonden om het werk van de commissie voort te zetten en de verbinding te maken met hun eigen sector en tussen de sectoren. Vanuit het mbo is dat Paul van Maanen (ROC Midden Nederland), vanuit het hbo Huib de Jong (Hogeschool van Amsterdam) en vanuit het wo Mirjam Oude Egbrink (Universiteit Maastricht). Pauline Meurs (voorzitter Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving) en Mariette Hamer (voorzitter van de Sociaal Economische Raad) hebben hun betrokkenheid hierbij toegezegd.

Met de opdracht aan het Zorgpact en de kwartiermakers zijn de activiteiten van het programma Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen afgerond.