In dit rapport geeft Zorginstituut Nederland uitleg over het vergoeden van reablement en reablement interventieprogramma’s. Het gaat om vergoeding uit de Zorgverzekeringswet (Zvw), oftewel het basispakket van de zorgverzekering. En om vergoeding uit de Wet langdurige zorg (Wlz). We geven aan wat wel en geen verzekerde zorg is. Reablement is een manier van werken in de zorg die de eigen regie en zelfredzaamheid van mensen versterkt. Het helpt ouderen hun eigen leven te leiden. Zo kunnen ouderen langer thuis blijven wonen, met een goede kwaliteit van bestaan.

Aanleiding: Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg zet in op reablement

Reablement heeft een belangrijke plaats in het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO). Deze manier van zorg kan bijvoorbeeld worden toegepast in de wijkverpleging, paramedische zorg en verpleeghuiszorg. Ook in reablement interventieprogramma’s wordt zorg op deze manier geboden. Deze programma’s zijn vaak een combinatie van verpleging en verzorging, ergotherapie en fysio- of oefentherapie. Om reablement en reablement interventieprogramma’s structureel in te bedden in de praktijk, moet duidelijk zijn welke zorg vergoed kan worden uit het basispakket en de Wlz.

Samenvatting

Reablement en reablement interventieprogramma’s zijn niet apart geregeld in de Zvw en de Wlz. Dat is ook niet nodig, want veel zorg die belangrijk is voor reablement, wordt al vergoed uit het basispakket of de Wlz. Voorbeelden van deze zorg zijn: 

  • verpleging en verzorging in de eigen omgeving 
  • onder voorwaarden ergotherapie en fysio- en oefentherapie 
  • psychologische zorg 
  • zorg door de specialist ouderengeneeskunde en arts voor verstandelijk gehandicapten. 

Knelpunten bij toepassen van reablement in de praktijk

Doordat bepaalde zorg vergoed wordt uit de Zvw en de Wlz, kunnen zorgprofessionals reablement in de praktijk vaak al toepassen. Tegelijkertijd ervaren zorgprofessionals en zorgaanbieders drempels om reablement in de praktijk toe te passen. Want niet alle zorg die zij bij reablement inzetten, wordt vergoed. Dit komt door wettelijke regels van politieke keuzes om de zorg betaalbaar te houden. Bijvoorbeeld:

  • Ergotherapie en fysio- en oefentherapie worden alleen onder voorwaarden vergoed. 
  • Voor paramedische zorg en zorg door de SO en arts VG moeten mensen hun verplicht eigen risico aanspreken.

Verbeteren van reablement in de praktijk 

De politiek en het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) kunnen onderzoeken of de argumenten voor de drempels in de praktijk nog steeds gelden. Zij kunnen overwegen om die drempels helemaal of gedeeltelijk te verlagen. Hiervoor is geen advies van het Zorginstituut nodig. Maar om reablement landelijk in te voeren, is ook inzet van andere partijen nodig. Verschillende partijen kunnen hiermee aan de slag: 

  • Beroepsgroepen kunnen reablement opnemen in richtlijnen en meenemen in beroepsopleidingen. 
  • Zorgorganisaties kunnen hun medewerkers scholing en tijd bieden voor reablement.  
  • Zorgverzekeraars kunnen bij de inkoop van zorg aansturen op reablement.  
  • De overheid kan werken aan een betere aansluiting tussen de zorg en het sociaal domein. 

Meer informatie of vragen?

Hebt u vragen over dit rapport? Mail uw vraag dan aan Tjitske Vreugdenhil via ons contactformulier.