De totale kosten van het basispakket van de zorgverzekering stijgen in 2026 naar verwachting met 6,1% naar € 65,6 miljard. Deze toename komt vooral door tariefstijgingen in de huisartsenzorg en het ziekenvervoer. In de zorg voor kwetsbare ouderen vlakt de groeiende kostenstijging af. En in de langdurige zorg stijgen de kosten naar schatting met 5% naar € 40,8 miljard. Dit blijkt uit voorlopige cijfers van Zorginstituut Nederland over het eerste kwartaal van 2026 op basis van declaratiegegevens van zorgverzekeraars en zorgkantoren.
Beeld: © ANP
Hogere lonen en tarieven in de huisartsenzorg
De kosten in de huisartsenzorg stijgen vooral door hogere lonen en consultkosten. In totaal met 8% naar € 5,9 miljard. De lonen voor huisartsen in loondienst stegen per 1 februari 2026 met 3%. En per 1 juli 2026 stijgt het minimumuurloon voor doktersassistenten met 2,9%. Daarnaast krijgen huisartsen een hogere structurele vergoeding via de regeling ‘Meer tijd voor de patiënt’. Die vergoeding stijgt van € 3,23 naar € 3,40 per ingeschreven patiënt. Dankzij deze regeling krijgen patiënten nu een consult van 15 minuten in plaats van 10 minuten. Meer tijd voor de patiënt verlicht de druk op de huisarts en helpt de kwaliteit van zorg verder verbeteren.
Ziekenvervoer met helikopter en ambulance duurder
In 2026 stijgen de kosten van ziekenvervoer met 8,7% naar € 1,2 miljard, voornamelijk door vervoer met de ambulance en helikopter. De stijging komt vooral door de tariefverhoging van 5%. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft in 2026 namelijk een hoger budget vastgesteld voor de Regionale Ambulancevoorzieningen (RAV's). Daarmee houden de regio’s het ambulancevervoer en de meldkamer beschikbaar en operationeel.
Kosten voor kwetsbare ouderen stijgen minder snel
In 2026 vlakt de kostenstijging in de zorg voor kwetsbare ouderen af met 8,1% naar € 1,6 miljard. Dit komt vooral door lagere kosten voor revalidatiezorg, eerstelijnsverblijf en trajectzorg. In 2025 stegen de totale kosten nog met 12,3%, vooral door eerstelijnsverblijf. Dat is kortdurend verblijf in een instelling. Naar verwachting is ook in 2026 de stijging het hoogst voor eerstelijnsverblijf, met een groei van 9,5% naar € 0,5 miljard.
Kosten in de langdurige zorg stijgen met 5%
De totale kosten voor de Wet langdurige zorg (Wlz) stijgen met 5% naar € 40,8 miljard. Zorg in natura stijgt met 4,8% naar € 36,8 miljard. Bij zorg in natura koopt het zorgkantoor de zorg in bij een gecontracteerde zorgaanbieder. De cliënt hoeft dan zelf niks te regelen. De kosten voor het persoonsgebonden budget (pgb) stijgen iets meer: met 6,4% naar € 4,0 miljard. Met een pgb kiest de cliënt zelf de zorgverleners, betaalt deze en stuurt ze aan. Loonstijgingen en prijsstijgingen zijn meegenomen in deze percentages.
Zorgcijfersdatabank
Het Zorginstituut verzamelt en analyseert de kosten in de zorg. Ieder kwartaal publiceren we op de website Zorgcijfersdatabank de voorlopige cijfers over de kostenontwikkelingen in de zorg. Dit doen we voor de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Deze cijfers helpen de overheid en verschillende organisaties in de zorg bij het ontwikkelen en evalueren van beleid. Zodat zij beter kunnen sturen op passende zorg.
Over Zorginstituut Nederland
Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie met als belangrijkste taak het samenstellen van het basispakket van de zorgverzekering. Hierbij maken we ingewikkelde, maar noodzakelijke keuzes om ervoor te zorgen dat iedereen in Nederland goede zorg kan krijgen. Nu en in de toekomst.