Minder ingrijpende operatie bij lage rughernia vergoed uit basispakket

Zorginstituut Nederland oordeelt dat een PTED-operatie voor de behandeling van een lage rughernia minstens net zo goed is als de standaardoperatie, maar wel minder belastend voor de patiënt én goedkoper. Daarom adviseert het Zorginstituut aan de minister van Medische Zorg en Sport om PTED vanaf 1 december 2020 voortaan uit het basispakket te vergoeden. De vergoeding geldt voorlopig alleen voor ziekenhuizen waar chirurgen werken die hebben deelgenomen aan ‘de PTED-studie’.

Percutane transforaminale endoscopische discectomie (PTED)
©Hollandse Hoogte/ANP

PTED is de afkorting voor percutane transforaminale endoscopische discectomie. Dit houdt in dat via een klein sneetje aan de zijkant van de rug een kijkbuis met een camera (endoscopie) wordt ingebracht. Via de opening tussen 2 wervels kan de hernia dan worden verwijderd. Een hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf in de rug. Als de uitstulping op een zenuw drukt, kan dat pijn veroorzaken. Een hernia laag in de rug is vaak de oorzaak van uitstralende beenklachten. Deze aandoening treft jaarlijks tussen de 60.000 en 75.000 Nederlanders. De klachten gaan vaak vanzelf over, maar bij ongeveer een kwart van de mensen niet. Als iemand na 10 tot 12 weken nog steeds pijn heeft, kan worden besloten tot een herniaoperatie.

Minder ingrijpend voor patiënten en goedkoper

PTED is voor patiënten een minder ingrijpende herniaoperatie dan de standaardoperatie, open microdiscectomie. Het Zorginstituut heeft deze 2 operatievormen met elkaar vergeleken voor volwassen patiënten, die aanhoudende beenklachten hebben en niet eerder aan een rughernia zijn geopereerd. Hierbij hebben we gekeken naar beenpijn en functioneren op de korte en lange termijn, het aantal complicaties en de kans op een heroperatie. De conclusie op basis van bewijs uit een aantal wetenschappelijke onderzoeken is dat PTED minstens net zo goed is als de standaardoperatie. Hiermee voldoet PTED aan de stand van de wetenschap en praktijk en kan de behandeling uit het basispakket worden vergoed. Dit levert per jaar een kostenbesparing op van minimaal € 247.000 (bij 1000 patiënten) en maximaal € 617.500 (bij 2500 patiënten).

Vergoeding voorlopig alleen in 4 ziekenhuizen

In 2013 heeft het Zorginstituut de minister van VWS geadviseerd PTED niet op te nemen in het basispakket. Er was toen onvoldoende bewijs voor de effectiviteit en veiligheid. In 2016 is PTED voor een periode van 4 jaar en 11 maanden voorwaardelijk tot het basispakket toegelaten om extra bewijs te verzamelen. Dat bewijs is er nu. In deze periode is gebleken dat de effectiviteit van PTED afhangt van de ervaring van chirurgen. Hoe vaker zij de operatie doen, hoe beter het resultaat is voor patiënten. Daarom gaan de beroepsgroepen, zorgverzekeraars en patiëntenverenigingen op verzoek van het Zorginstituut een ‘waarborgendocument’ opstellen met kwaliteitscriteria voor PTED. Dit waarborgendocument zou aanvankelijk eind november 2020 worden opgeleverd, maar verschijnt nu naar verwachting uiterlijk 1 juli 2021.

Pas als het waarborgendocument klaar is, geldt de vergoeding uit het basispakket voor alle ziekenhuizen die voldoen aan de afgesproken kwaliteitscriteria. Tot die tijd geldt de vergoeding alleen als de operatie wordt gedaan door chirurgen die succesvol hebben  deelgenomen aan het traject van de voorwaardelijke toelating (de zogenoemde PTED-studie). Deze chirurgen werken bij een van de volgende 4 ziekenhuizen: Rijnstate Ziekenhuis (Arnhem), Rijnland Ziekenhuis (Leiderdorp), Park Medisch Centrum (Rotterdam) en St. Elisabeth Ziekenhuis (Tilburg).

Goede en toegankelijke zorg voor alle Nederlanders

De Nederlandse gezondheidszorg is één van de beste ter wereld. Iedereen betaalt eraan mee, via belastingen en de verplichte basiszorgverzekering. Het Zorginstituut waakt erover dat onze zorg goed en betaalbaar is én blijft. Dit alles om ons geld voor de zorg alleen te besteden aan waardevolle behandelingen waarvan vaststaat dat die echt werken. Deze ingewikkelde, maar noodzakelijke keuzes maken we uiteindelijk voor en namens 17 miljoen Nederlanders. Zodat iedereen ook in de toekomst toegang houdt tot goede en betaalbare zorg.