Geestelijke gezondheidszorg in de Wlz

Geestelijke gezondheidszorg gaat over de begeleiding, verzorging, verpleging en behandeling van mensen met een psychische stoornis. Deze zorg valt meestal onder de verantwoordelijkheid van de gemeente op grond van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) of de zorgverzekeraar op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Deze zorg kan onder de Wet langdurige zorg vallen:

  • als  het CIZ bij het indicatiebesluit de grondslag psychische stoornis heeft vastgesteld;
  • als de behandeling van de psychische stoornis integraal onderdeel is van de specifieke behandeling bij verblijf met behandeling;
  • als een cliënt in een psychiatrische instelling verblijft en dat verblijf noodzakelijk is voor de behandeling van de stoornis na 1095 dagen.

Geestelijke gezondheidszorg aan mensen  met de grondslag psychische stoornis

Cliënten van 18 jaar en ouder met een psychische stoornis kunnen blijvend Wlz-zorg krijgen. Voorwaarde is dat het CIZ heeft vastgesteld dat zij voldoen aan de Wlz-toegangscriteria. De zorg voor jeugdigen met een psychische stoornis blijft onder de Jeugdwet vallen.

Niet voor alle Wlz-geïndiceerden met (mede) een grondslag psychische stoornis valt de behandeling van de psychische stoornis per 1 januari 2021 onder de Wlz. De wetgever heeft besloten dat dit gefaseerd zal gaan, om problemen bij de uitvoering te voorkomen. Met ingang van 2021 komt deze zorg alleen ten laste van de Wlz bijverblijf met behandeling. Met ingang van 2022 geldt dit voor alle Wlz-geïndiceerden met (mede) een grondslag psychische stoornis.

Voor cliënten die geen grondslag psychische stoornis hebben, maar die op grond van een of meer andere grondslagen toegang hebben tot de Wlz verandert er niets.

De behandeling van de psychische stoornis is integraal onderdeel van de specifieke behandeling bij verblijf met behandeling

Voor cliënten die geen grondslag psychische stoornis hebben, valt de behandeling van een psychische stoornis onder de Zvw. Alleen als een cliënt verblijf met specifieke behandeling van dezelfde instelling ontvangt én de behandeling van de psychische stoornis integraal onderdeel uitmaakt van de behandeling van de Wlz-aandoening, moet de zorgaanbieder deze zorg als onderdeel van de Wlz-aanspraak leveren. Bijvoorbeeld een depressie samenhangend met dementie of een posttraumatische stressstoornis bij een verstandelijk gehandicapte waarvoor integrale behandeling nodig is.

Voor verzekerden die niet in een Wlz-instelling wonen en van dezelfde instelling specifieke behandeling krijgen, geldt dit niet. De behandeling van een psychische stoornis wordt dan vanuit de Zvw vergoed.

Voortzetting van GGZ-verblijf met behandeling

Verblijft een cliënt in een psychiatrische instelling en is dat verblijf noodzakelijk voor de behandeling van de stoornis? Dan wordt dit vergoed uit de Zvw. Alleen wanneer de cliënt na 3 jaar (1095 dagen) nog steeds verblijf nodig heeft in verband met de geneeskundige geestelijke gezondheidszorg, dan wordt deze zorg na het derde jaar vergoed uit de Wlz. Dat heet voortgezet verblijf.

Berekening 1095 dagen

Bij het berekenen van de 1095 dagen tellen alle vormen van medisch noodzakelijk verblijf mee, ook als iemand voor andere zorg dan GGZ-zorg bijvoorbeeld in een ziekenhuis of een revalidatiecentrum verbleef.

Als de cliënt niet meer in een psychiatrische instelling hoeft te verblijven vanwege zijn behandeling, maar binnen 90 dagen na vertrek uit de instelling toch weer medisch noodzakelijk verblijf nodig heeft, dan wordt dat verblijf weer vergoed vanuit de Wlz.

Is de onderbreking langer dan 90 dagen, dan geldt dit niet. Het medisch noodzakelijk verblijf wordt dan weer 1095 dagen vergoed uit de Zvw, voordat sprake kan zijn van voortgezet verblijf.

Indicatiestelling voortgezet verblijf

Het CIZ geeft een indicatie af voor een zorgprofiel uit de GGZ B-reeks. De zorgprofielen staan beschreven in bijlage A bij artikel 2.1 van de Regeling langdurige zorg. Een GGZ B-indicatie heeft een geldigheidsduur van maximaal 3 jaar (artikel 3.2, tweede lid van de Regeling langdurige zorg). Iedere 3 jaar wordt het verblijf met geneeskundige GGZ geëvalueerd. Alleen als het verblijf nog steeds medisch noodzakelijk is in verband met de geneeskundige zorg, wordt dit voortgezet en wordt het vergoed uit de Wlz.

Aanvullende zorgvormen

Zodra de cliënt een GGZ B-indicatie voor voortgezet verblijf heeft, heeft hij dezelfde rechten en plichten als andere verzekerden met een Wlz-indicatie, die verblijf met behandeling ontvangen. Kijk voor meer informatie over die integrale zorg op de pagina 'Aanvullende zorg bij verblijf met behandeling (Wlz)'.

Meer informatie

Meer informatie over de verschillende domeinen die gelden voor mensen met een psychische stoornis en de grensvlakken tussen die domeinen vindt u in de Handreiking wettelijke domeinen voor zorg en ondersteuning aan mensen met een psychische stoornis - versie 2021.