Cliëntenraad (Wlz)

De regels over cliëntenraden staan in de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 (Wmcz 2018). Artikel 3 van die wet omschrijft wanneer een cliëntenraad om advies gevraagd moet worden. Het doel is om cliënten van zorginstellingen medezeggenschap te geven bij besluiten die cliënten kunnen raken.

Medezeggenschap

Zorginstellingen moeten hun cliëntenraad altijd om advies vragen voordat ze een besluit nemen over onder meer:

  • een fusie of samenwerking met andere instellingen
  • een verhuizing of verbouwing
  • het vaststellen van de begroting

Ook over de te leveren zorg en diensten moet de instelling met de cliëntenraad overleggen. Dat geldt in ieder geval voor:

  • voeding
  • veiligheid
  • gezondheidsaspecten
  • hygiëne
  • geestelijke verzorging
  • maatschappelijke bijstand
  • mogelijkheden voor recreatie en ontspanning

De cliëntenraad moet alle informatie krijgen die nodig is om advies te kunnen geven. Ook moet de instelling het advies tijdig aanvragen, zodat het ook echt van invloed kan zijn op het besluit.

De cliëntenraad mag verder ook ongevraagd advies geven over onderwerpen die voor de cliënten van belang zijn.

De Wmcz 2018 maakt onderscheid tussen (ongevraagd) advies en instemming van de cliëntenraad. De onderwerpen waarover de instelling aan de cliëntenraad om advies moet vragen, staan in artikel 7 van de Wmcz 2018.

De onderwerpen waarbij de instelling de instemming van de cliëntenraad nodig heeft voor een besluit staan in artikel 8 van de Wmcz 2018.

Belang cliëntenraad

De cliëntenraad is in de Wet langdurige zorg (Wlz) nog belangrijker dan in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De Wlz is er op gericht om de zorg en diensten die een instelling levert, zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de voorkeuren en eigenschappen van de bewoners. Daarom wil het Zorginstituut de nodige vrijheid geven aan instellingen, cliëntenraden en verzekerden om de zorg en diensten in goed overleg met elkaar in te vullen. Een sterke cliëntenraad is dan essentieel.

De Wmcz 2018 vervangt de Wmcz en het overgangsrecht

  • De Wmcz 2018 vervangt de oude Wmcz. Cliënten van zorginstellingen hebben meer medezeggenschap. De Wmcz 2018 geldt met ingang van 1 juli 2020.
  • De Wmcz 2018 is van toepassing op zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Jeugdwet (Jw). De Wmcz 2018 geldt niet voor zorg die een cliënt vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) krijgt.
  • Als op grond van de Wmcz al een medezeggenschapsregeling bestaat, dan heeft de zorginstelling tot 1 januari 2021 de tijd om deze regeling aan te passen aan de Wmcz 2018.
  • Op iedere locatie moet een cliëntenraad zijn. Er kan een centrale cliëntenraad zijn. Dan moet er een samenwerkingsovereenkomst zijn met de lokale cliëntenraden.
  • Een lokale cliëntenraad kan een huishoudelijk reglement hebben.
  • Als een zorginstelling langdurig verblijf  biedt, dan moet de zorginstelling ook inspraak regelen volgens de Wmcz 2018. Dit is nieuw.
  • De Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) controleert of de inspraak van cliënten goed geregeld is.

Regelgeving

De regels over cliëntenraden staat beschreven in de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen 2018 (Wmcz 2018)